Þessi grein birtist upphaflega í Stundinni fyrir meira en 3 árum.

Norskur eldisrisi getur hagnast um fimm milljarða á hlutabréfum í Arnarlaxi en íslenska ríkið fær ekkert

Nýj­ustu frétt­ir um við­skipti með hluta­bréf í stærsta lax­eld­is­fyr­ir­tæki Ís­lands, Arn­ar­laxi, sýna hversu mik­ið fyr­ir­tæki eru til­bú­in að greiða til að fá að­gang að því að fram­leiða eld­islax í ís­lensk­um fjörð­um. Ein­staka fjár­fest­ar geta hagn­ast um millj­arða króna á hverju ári með því að kaupa og selja bréf í fé­lag­inu. Ís­lenska rík­ið fær hins veg­ar enga hlut­deild í þess­um hagn­aði.

Norskur eldisrisi getur hagnast um fimm  milljarða á hlutabréfum í Arnarlaxi en íslenska ríkið fær ekkert
Einn stærsti eigandi Salmar Fjölskylda Gustav Witzoe hefur í gegnum árin verið leiðandi fjárfestir í Salmar AS, stærsta hagsmunaðilanum í íslensku laxeldi.

Norski eldisrisinn Salmar AS getur hagnast um tæplega fimm milljarða króna á hlutabréfaviðskiptum félagsins í Arnarlaxi á Bíldudal í fyrra ef félagið myndi taka þá ákvörðun að selja bréfin á því verði sem hlutir í fyrirtækinu fara á um þessar mundir.

Hlutabréfaverðið í Arnarlaxi hefur ríflega tvöfaldast frá því að Salmar AS, sem er stærsti einstaki fjárfestirinn í Arnarlaxi, keypti tæplega 20 prósenta hlut í fyrirtækinu í febrúar og apríl árið 2019  á rúmlega 4,6 milljarða íslenskra króna, á genginu 55,78 norskar krónur á hlut. Nú er hluturinn  verðmetinn á 115 norskar krónur. 

Þetta þýðir að Salmar gæti mögulega selt sömu hlutabréf og félagið keypti fyrir einu og hálfu ári á 4,6 milljarða fyrir rúmlega 9,5 milljarða í dag. 

Verðmætin felast í aðgöngumiða að auðlindum á Íslandi

Verðmætið í Arnarlaxi felst í þeim laxeldisleyfum upp á rúmlega 25 þúsund tonn sem fyrirtækið á hér á landi auk þess sem fyrirtækið hefur sent inn umsóknir til að fá að framleiða um 15 þúsund tonn af eldislaxi til viðbótar.

Þetta eru þau undirliggjandi verðmæti sem gera það að verkum að áætlað markaðsvirði laxeldisfyrirtækisins hefur rúmlega tvöfaldast á síðastliðnu einu og hálfu ári. Farið úr um 21 milljarði króna í ársbyrjun 2019 og upp í nærri 50 milljarða króna nú.

Íslenska ríkið hefur veitt Arnarlaxi, sem og öðrum íslenskum laxeldisfyrirtækjum, þessi laxeldisleyfi án endurgjalds en þau ganga kaupum og sölum í Noregi fyrir háar fjárhæðir þar sem litið er á leyfin sem takmörkuð gæði vegna þess magns eldislaxs sem þar er framleiddur.

Á Íslandi hafa þessi leyfi hins vegar gefin til áhugasamra laxeldisfyrirtækja eins og Arnarlax og Laxeldi Austfjarða sem eru í eigu sömu aðila og þurfa að greiða hátt verð fyrir þessi leyfi í Noregi. 

Á bak við verðmætin í laxeldisleyfunum felst aðgöngumiðinn að þeirri auðlind sem það er að fá að rækta eldislax í sjókvíum í íslenskum fjörðum án þess að eldisfyrirtækin greiði fyrir þessa notkun á náttúrunni til íslenska ríkisins. 

Umframeftirspurn frá fjárfestum

Eins og Stundin greindi frá í gær eru nýir fjárfestar að koma að móðurfélagi Arnarlax, meðal annars Lífeyrissjóðurinn Gildi og sjóðsstýringarfyrirtækið Stefnir sem er í eigu Arion banka. Gildi hyggst setja rúmlega 3 milljarða í félagið og Stefnir rúman milljarð.

Samhliða selja stórir fjárfestar í Arnarlaxi eins og norska félagið Pactum AS og stjórnarformaðurinn, Kjartan Ólafsson, hluta af bréfum sínum í félaginu. Kjartan keypti helming af sínum bréfum í fyrra á genginu 55,78 með kúluláni frá Arnarlaxi. Kjartan er því að tvöfalda ávöxtun sína á þeim bréfum sem hann selur núna. 

Salmar AS sendi frá sér tilkynningu í morgun þar sem greint var frá því að „margföld umframeftirspurn“ væri frá fjárfestum að taka þátt í hlutafjáraukningu Arnarlax. Salmar sagði að í stað þess að auka hlutafé félagsins um 432 milljónir norskra króna, 6,7 milljarðar íslenskra króna, myndi það verða aukið um 500 milljónir króna, eða 7,7 milljarða. 

Í lok mánaðarins stendur til að skrá móðurfélag Arnarlax á Íslandi, Icelandic Salmon AS, á norska hlutabréfamarkaðinn Merkur Market. Þetta er ekki aðalhlutabréfamarkaðurinn í Osló en er væntanlega skref í áttina að því að skrá félagið á aðalmarkaðinn þar sem Salmar AS er skráð.  

Af þeirri staðreynd, að það er umframeftirspurn eftir hlutabréfunum í Icelandic Salmon AS, sést að það yrði ekki mikið mál fyrir Salmar að selja hlutabréfin sem félagið keypti í fyrra á ríflega tvöföldu verði. Ekkert bendir hins vegar til að Salmar hafi hug á þessu. 

Munurinn á Noregi og Íslandi

Verðmatið á hlutabréfunum sýnir hins vegar þann mikla mun sem er á því hvernig markaðurinn í Noregi verðmetur aðganginn að framleiðslu á eldislaxi i sjókvíum í samanburði við verðmætamat íslenskra stjórnvalda á þessum sömu gæðum. Ísland gefur þessi gæði en norska ríkisvaldið selur laxeldisleyfin á uppboðum fyrir háar fjárhæðir.

Þannig verður hagnaðurinn af viðskiptunum með auðlindir Íslands eftir í vasa fjárfestanna sem eru nógu klókir til að átta sig á því hversu undirverðlögð þessi gæði eru á Íslandi á meðan norska ríkið tryggir sér hagnaðinn af viðskiptunum með sína norsku laxeldisauðlind, það er að segja þeim hluta hans sem snýst um laxleldisleyfin sjálf. 

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Þorsteinn Már og Helga eiga rúmlega 71 milljarð og skulda nánast ekki neitt
1
Greining

Þor­steinn Már og Helga eiga rúm­lega 71 millj­arð og skulda nán­ast ekki neitt

Mikl­ar breyt­ing­ar hafa ver­ið gerð­ar á Sam­herja­sam­stæð­unni á síð­ustu ár­um og eign­ar­hald á henni að stóru leyti fært yf­ir til barna stofn­enda fyr­ir­tæk­is­ins. Fé­lag í eigu barna Þor­steins Más Bald­vins­son­ar sem fékk selj­endalán frá for­eldr­um sín­um til að kaupa hlut þeirra í Sam­herja hef­ur ein­ung­is greitt vexti af lán­inu og hagn­ast alls um 16 millj­arða króna á þrem­ur ár­um.
Sema segir engar mútur hafa verið greiddar – Ráðamenn reyni að sverta mannorð sjálfboðaliða
6
FréttirFöst á Gaza

Sema seg­ir eng­ar mút­ur hafa ver­ið greidd­ar – Ráða­menn reyni að sverta mann­orð sjálf­boða­liða

Stofn­andi og for­seti Solar­is, sem hef­ur unn­ið að því að koma dval­ar­leyf­is­höf­um frá Gaza til Ís­lands, seg­ir það „gjör­sam­lega sturl­að“ að fylgj­ast með ráð­herr­um í rík­is­stjórn Ís­lands, stofn­un­um og þing­fólki sem ýji ít­rek­að að því að hún og aðr­ir sjálf­boða­lið­ar séu að brjóta af sér „og jafn­vel fremja lög­brot í við­leitni okk­ar til að koma fólki und­an þjóð­ern­is­hreins­un­um.“
Viðskiptavild helmingurinn af 5,5  milljarða kaupum Kviku af hluthöfum bankans
7
Viðskipti

Við­skipta­vild helm­ing­ur­inn af 5,5 millj­arða kaup­um Kviku af hlut­höf­um bank­ans

Al­menn­ings­hluta­fé­lag­ið Kvika, sem er með­al ann­ars í eigu líf­eyr­is­sjóða, keypti meiri­hluta í bresku fast­eigna­veð­lána­fyr­ir­tæki ár­ið 2022. Fyr­ir­tæk­ið var áð­ur í eigu for­stjóra Kviku, Ár­manns Þor­valds­son­ar, sem starf­aði þar í nokk­ur ár. Þeir sem seldu Kviku fyr­ir­tæk­ið voru með­al ann­ars stærsti einka­að­il­inn í hlut­hafa­hópi bank­ans, Stoð­ir. FME hef­ur áð­ur sekt­að Kviku út af við­skipt­um sem tengj­ast Ort­us. Kvika seg­ir ekk­ert at­huga­vert við við­skipt­in og að hlut­laust­ir ut­an­að­kom­andi sér­fræð­ing­ar hafi kom­ið að þeim.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Unglingsstúlku í strætó hótað nauðgun og morði - „Allir heyrðu og sáu en enginn gerði neitt“
1
Fréttir

Ung­lings­stúlku í strætó hót­að nauðg­un og morði - „All­ir heyrðu og sáu en eng­inn gerði neitt“

Sex strák­ar sögðu við 14 ára stúlku í strætó að þeir ætl­uðu að nauðga henni og mömmu henn­ar og síð­an myndu þeir drepa þær báð­ar. Stúlk­an varð dauð­hrædd og þor­ir ekki aft­ur í strætó. Fram­kvæmda­stjóri Strætó seg­ir vagn­stjóra hafa átt að bregð­ast harð­ar við. Móð­ir­in kall­ar eft­ir því að al­menn­ing­ur láti sig ör­yggi sam­ferða­manna sinna varða.
Ferðasagan: Frá sprengjuregni á Gaza í hljóðlátan Hafnarfjörð
2
Viðtal

Ferða­sag­an: Frá sprengjuregni á Gaza í hljóð­lát­an Hafn­ar­fjörð

Fyr­ir ör­fá­um vik­um bjuggu Abeer Herzallah og dæt­ur henn­ar þrjár í tjaldi í Rafah. Há­vað­inn í sprengj­um var orð­inn al­vana­leg­ur og þeim fannst dauð­inn nálg­ast. Svo breytt­ist allt við skila­boð­in: „Þið er­uð komn­ar með leyfi til að fara héð­an.“ Það var kom­inn tími á ferða­lag til Ís­lands, til eig­in­manns­ins sem Abeer hafði ekki hitt í tvö ár.
Flúði vændi en verður send út í annað sinn: „Ég vil að hún viti að ég reyndi allt“
5
FréttirFlóttamenn

Flúði vændi en verð­ur send út í ann­að sinn: „Ég vil að hún viti að ég reyndi allt“

Níg­er­ísk­ar kon­ur sem hing­að leita eft­ir dvöl á Ítal­íu hafa í mörg­um til­vik­um ver­ið neydd­ar út í vændi þar og vilja ekki snúa aft­ur, því þær vita hvað bíð­ur þeirra. Ein kvenn­anna kom aft­ur til Ís­lands ör­fá­um dög­um eft­ir að hún fékk end­ur­komu­bann til þriggja ára, því hún sá enga aðra leið út.
Leggjast hart gegn nýrri smágreiðslulausn sem gæti sparað heimilum milljarða
6
Greining

Leggj­ast hart gegn nýrri smá­greiðslu­lausn sem gæti spar­að heim­il­um millj­arða

Sam­tök fjár­mála­fyr­ir­tækja segja að frum­varp sem mun gera Seðla­bank­an­um kleift að koma á fót inn­lendri smá­greiðslumiðl­un geri „ráð fyr­ir óvenju­legu inn­gripi í rekst­ur fyr­ir­tækja á sam­keppn­ismark­aði“. Heim­ili lands­ins greiddu alls 37 millj­arða króna í bein og óbein þjón­ustu­gjöld vegna notk­un­ar á greiðslu­kort­um á ár­inu 2022.
Þorsteinn Már og Helga eiga rúmlega 71 milljarð og skulda nánast ekki neitt
8
Greining

Þor­steinn Már og Helga eiga rúm­lega 71 millj­arð og skulda nán­ast ekki neitt

Mikl­ar breyt­ing­ar hafa ver­ið gerð­ar á Sam­herja­sam­stæð­unni á síð­ustu ár­um og eign­ar­hald á henni að stóru leyti fært yf­ir til barna stofn­enda fyr­ir­tæk­is­ins. Fé­lag í eigu barna Þor­steins Más Bald­vins­son­ar sem fékk selj­endalán frá for­eldr­um sín­um til að kaupa hlut þeirra í Sam­herja hef­ur ein­ung­is greitt vexti af lán­inu og hagn­ast alls um 16 millj­arða króna á þrem­ur ár­um.

Mest lesið í mánuðinum

Uppsagnir á Sóltúni eftir tveggja milljarða útgreiðslu: „Það er gríðarlega þungbær ákvörðun“
1
FréttirEinkarekstur í heilbrigðiskerfinu

Upp­sagn­ir á Sól­túni eft­ir tveggja millj­arða út­greiðslu: „Það er gríð­ar­lega þung­bær ákvörð­un“

Einka­rekna hjúkr­un­ar­heim­il­ið Sól­tún hef­ur stað­ið fyr­ir upp­sögn­um síð­ustu vik­urn­ar til að laga rekst­ur­inn sem sagð­ur er ganga illa. Sam­hliða hafa eig­end­ur Sól­tún stað­ið í fast­eigna­við­skipt­um í gegn­um rekstr­ar­fé­lag­ið og tek­ið há­ar fjár­hæð­ir út úr því. Fyrr­ver­andi og nú­ver­andi starfs­menn gagn­rýna stjórn­end­ur Sól­túns fyr­ir upp­sagn­irn­ar.
Móðir Marks heitins: „Þetta er í raun og veru léttir“
2
Úttekt

Móð­ir Marks heit­ins: „Þetta er í raun og veru létt­ir“

Mark Gunn­ar Roberts lést á Þor­láks­messu. Nokkr­um dög­um áð­ur hafði hann fund­ist með­vit­und­ar­laus í fanga­klefa sín­um á Hólms­heiði. Mark ólst upp við drykkju og of­beldi föð­ur síns og ára­tug­um sam­an reyndi móð­ir hans að fá hjálp fyr­ir son sinn, sagði hann „hættu­leg­an án lyfja­gjaf­ar“, en án ár­ang­urs. Síð­ustu ár átti Mark ekki í nein hús að venda önn­ur en neyð­ar­skýli fyr­ir heim­il­is­lausa eða fang­elsi.
Aðstandendur íbúa á Sóltúni beðnir um að þrífa: „Þarna blöskraði mér gjörsamlega“
3
FréttirEinkarekstur í heilbrigðiskerfinu

Að­stand­end­ur íbúa á Sól­túni beðn­ir um að þrífa: „Þarna blöskr­aði mér gjör­sam­lega“

Stjórn­end­ur hjúkr­un­ar­heim­il­is­ins Sól­túns báðu að­stand­end­ur íbúa að hjálpa til við þrif með eig­in tusk­um og hreinsi­efn­um ár­ið 2022. Það var eft­ir að eig­end­urn­ir seldu fast­eign hjúkr­un­ar­fé­lags­ins fyr­ir 3,8 millj­arða, leigðu hús­næð­ið af kaup­and­an­um, greiddu sér 2 millj­arða út úr fé­lag­inu og fóru svo í nið­ur­skurð á þjón­ust­unni. Að­stand­end­ur og starfs­fólk lýsa reynslu sinni af starf­sem­inni og þjón­ustu við gamla fólk­ið.
Unglingsstúlku í strætó hótað nauðgun og morði - „Allir heyrðu og sáu en enginn gerði neitt“
5
Fréttir

Ung­lings­stúlku í strætó hót­að nauðg­un og morði - „All­ir heyrðu og sáu en eng­inn gerði neitt“

Sex strák­ar sögðu við 14 ára stúlku í strætó að þeir ætl­uðu að nauðga henni og mömmu henn­ar og síð­an myndu þeir drepa þær báð­ar. Stúlk­an varð dauð­hrædd og þor­ir ekki aft­ur í strætó. Fram­kvæmda­stjóri Strætó seg­ir vagn­stjóra hafa átt að bregð­ast harð­ar við. Móð­ir­in kall­ar eft­ir því að al­menn­ing­ur láti sig ör­yggi sam­ferða­manna sinna varða.
Ferðasagan: Frá sprengjuregni á Gaza í hljóðlátan Hafnarfjörð
7
Viðtal

Ferða­sag­an: Frá sprengjuregni á Gaza í hljóð­lát­an Hafn­ar­fjörð

Fyr­ir ör­fá­um vik­um bjuggu Abeer Herzallah og dæt­ur henn­ar þrjár í tjaldi í Rafah. Há­vað­inn í sprengj­um var orð­inn al­vana­leg­ur og þeim fannst dauð­inn nálg­ast. Svo breytt­ist allt við skila­boð­in: „Þið er­uð komn­ar með leyfi til að fara héð­an.“ Það var kom­inn tími á ferða­lag til Ís­lands, til eig­in­manns­ins sem Abeer hafði ekki hitt í tvö ár.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár