Þessi grein birtist upphaflega í Stundinni fyrir meira en 3 árum.

Norskur eldisrisi getur hagnast um fimm milljarða á hlutabréfum í Arnarlaxi en íslenska ríkið fær ekkert

Nýj­ustu frétt­ir um við­skipti með hluta­bréf í stærsta lax­eld­is­fyr­ir­tæki Ís­lands, Arn­ar­laxi, sýna hversu mik­ið fyr­ir­tæki eru til­bú­in að greiða til að fá að­gang að því að fram­leiða eld­islax í ís­lensk­um fjörð­um. Ein­staka fjár­fest­ar geta hagn­ast um millj­arða króna á hverju ári með því að kaupa og selja bréf í fé­lag­inu. Ís­lenska rík­ið fær hins veg­ar enga hlut­deild í þess­um hagn­aði.

Norskur eldisrisi getur hagnast um fimm  milljarða á hlutabréfum í Arnarlaxi en íslenska ríkið fær ekkert
Einn stærsti eigandi Salmar Fjölskylda Gustav Witzoe hefur í gegnum árin verið leiðandi fjárfestir í Salmar AS, stærsta hagsmunaðilanum í íslensku laxeldi.

Norski eldisrisinn Salmar AS getur hagnast um tæplega fimm milljarða króna á hlutabréfaviðskiptum félagsins í Arnarlaxi á Bíldudal í fyrra ef félagið myndi taka þá ákvörðun að selja bréfin á því verði sem hlutir í fyrirtækinu fara á um þessar mundir.

Hlutabréfaverðið í Arnarlaxi hefur ríflega tvöfaldast frá því að Salmar AS, sem er stærsti einstaki fjárfestirinn í Arnarlaxi, keypti tæplega 20 prósenta hlut í fyrirtækinu í febrúar og apríl árið 2019  á rúmlega 4,6 milljarða íslenskra króna, á genginu 55,78 norskar krónur á hlut. Nú er hluturinn  verðmetinn á 115 norskar krónur. 

Þetta þýðir að Salmar gæti mögulega selt sömu hlutabréf og félagið keypti fyrir einu og hálfu ári á 4,6 milljarða fyrir rúmlega 9,5 milljarða í dag. 

Verðmætin felast í aðgöngumiða að auðlindum á Íslandi

Verðmætið í Arnarlaxi felst í þeim laxeldisleyfum upp á rúmlega 25 þúsund tonn sem fyrirtækið á hér á landi auk þess sem fyrirtækið hefur sent inn umsóknir til að fá að framleiða um 15 þúsund tonn af eldislaxi til viðbótar.

Þetta eru þau undirliggjandi verðmæti sem gera það að verkum að áætlað markaðsvirði laxeldisfyrirtækisins hefur rúmlega tvöfaldast á síðastliðnu einu og hálfu ári. Farið úr um 21 milljarði króna í ársbyrjun 2019 og upp í nærri 50 milljarða króna nú.

Íslenska ríkið hefur veitt Arnarlaxi, sem og öðrum íslenskum laxeldisfyrirtækjum, þessi laxeldisleyfi án endurgjalds en þau ganga kaupum og sölum í Noregi fyrir háar fjárhæðir þar sem litið er á leyfin sem takmörkuð gæði vegna þess magns eldislaxs sem þar er framleiddur.

Á Íslandi hafa þessi leyfi hins vegar gefin til áhugasamra laxeldisfyrirtækja eins og Arnarlax og Laxeldi Austfjarða sem eru í eigu sömu aðila og þurfa að greiða hátt verð fyrir þessi leyfi í Noregi. 

Á bak við verðmætin í laxeldisleyfunum felst aðgöngumiðinn að þeirri auðlind sem það er að fá að rækta eldislax í sjókvíum í íslenskum fjörðum án þess að eldisfyrirtækin greiði fyrir þessa notkun á náttúrunni til íslenska ríkisins. 

Umframeftirspurn frá fjárfestum

Eins og Stundin greindi frá í gær eru nýir fjárfestar að koma að móðurfélagi Arnarlax, meðal annars Lífeyrissjóðurinn Gildi og sjóðsstýringarfyrirtækið Stefnir sem er í eigu Arion banka. Gildi hyggst setja rúmlega 3 milljarða í félagið og Stefnir rúman milljarð.

Samhliða selja stórir fjárfestar í Arnarlaxi eins og norska félagið Pactum AS og stjórnarformaðurinn, Kjartan Ólafsson, hluta af bréfum sínum í félaginu. Kjartan keypti helming af sínum bréfum í fyrra á genginu 55,78 með kúluláni frá Arnarlaxi. Kjartan er því að tvöfalda ávöxtun sína á þeim bréfum sem hann selur núna. 

Salmar AS sendi frá sér tilkynningu í morgun þar sem greint var frá því að „margföld umframeftirspurn“ væri frá fjárfestum að taka þátt í hlutafjáraukningu Arnarlax. Salmar sagði að í stað þess að auka hlutafé félagsins um 432 milljónir norskra króna, 6,7 milljarðar íslenskra króna, myndi það verða aukið um 500 milljónir króna, eða 7,7 milljarða. 

Í lok mánaðarins stendur til að skrá móðurfélag Arnarlax á Íslandi, Icelandic Salmon AS, á norska hlutabréfamarkaðinn Merkur Market. Þetta er ekki aðalhlutabréfamarkaðurinn í Osló en er væntanlega skref í áttina að því að skrá félagið á aðalmarkaðinn þar sem Salmar AS er skráð.  

Af þeirri staðreynd, að það er umframeftirspurn eftir hlutabréfunum í Icelandic Salmon AS, sést að það yrði ekki mikið mál fyrir Salmar að selja hlutabréfin sem félagið keypti í fyrra á ríflega tvöföldu verði. Ekkert bendir hins vegar til að Salmar hafi hug á þessu. 

Munurinn á Noregi og Íslandi

Verðmatið á hlutabréfunum sýnir hins vegar þann mikla mun sem er á því hvernig markaðurinn í Noregi verðmetur aðganginn að framleiðslu á eldislaxi i sjókvíum í samanburði við verðmætamat íslenskra stjórnvalda á þessum sömu gæðum. Ísland gefur þessi gæði en norska ríkisvaldið selur laxeldisleyfin á uppboðum fyrir háar fjárhæðir.

Þannig verður hagnaðurinn af viðskiptunum með auðlindir Íslands eftir í vasa fjárfestanna sem eru nógu klókir til að átta sig á því hversu undirverðlögð þessi gæði eru á Íslandi á meðan norska ríkið tryggir sér hagnaðinn af viðskiptunum með sína norsku laxeldisauðlind, það er að segja þeim hluta hans sem snýst um laxleldisleyfin sjálf. 

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Sökktu kurli og seldu syndaaflausn
2
RannsóknRunning Tide

Sökktu kurli og seldu synda­af­lausn

„Ýttu á takk­ann og bjarg­aðu heim­in­um,“ skrif­ar vís­inda­mað­ur af kald­hæðni er hann bend­ir um­hverf­is­ráðu­neyt­inu á var­úð­ar­orð ut­an úr heimi um að­ferð­ir sem fyr­ir­tæk­ið Runn­ing Tide fékk leyfi stjórn­valda til að prófa í þágu lofts­lags í Ís­lands­höf­um. Að­gerð­irn­ar umbreytt­ust í allt ann­að en lagt var upp með. Þær voru án alls eft­ir­lits og gerðu svo þeg­ar upp var stað­ið lít­ið ef nokk­urt gagn. „Ís­land er fyrsta land­ið í heim­in­um til að búa til kol­efnisein­ing­ar með kol­efn­is­bind­ingu í hafi,“ sagði fram­kvæmda­stjór­inn.
Illugi Jökulsson
5
Pistill

Illugi Jökulsson

Sagði Kissin­ger að ban­vænt væri að vera vin­ur Banda­ríkj­anna?

Gam­all prest­ur (sem kall­ar sig reynd­ar „pastor emer­it­us“) skrif­ar grein í Morg­un­blað­ið til stuðn­ings stríði Pút­ins Rúss­lands­for­seta í Úkraínu. Hann kenn­ir Banda­ríkja­mönnum­um um það stríð eins og fleira í heimi hér; þeir hafi att Úkraínu­mönn­um út í stríð­ið og vitn­ar í því sam­bandi við orða Henry Kissin­gers:„Það má vera hættu­legt að eiga Banda­rík­in að óvini en að eiga þau að...
„Áhyggjuefni hvað langtímaveikindi innan blaðamannastéttarinnar hafa aukist mikið“
7
Fréttir

„Áhyggju­efni hvað lang­tíma­veik­indi inn­an blaða­manna­stétt­ar­inn­ar hafa auk­ist mik­ið“

Til þess að rétta af bága fjár­hags­stöðu Styrkt­ar­sjóðs blaða­manna hef­ur Blaða­manna­fé­lag­ið ákveð­ið að breyta út­hlut­un­ar­regl­um sjóðs­ins. Halla­rekst­ur­inn er rak­inn til fjölg­un­ar um­sókna um sjúkra­daga­pen­inga. Í til­kynn­ingu seg­ir að fé­lag­ið hafi mikl­ar áhyggj­ur af aukn­um lang­tíma­veik­ind­um með­al blaða­manna sem rekja megi til óvið­un­andi starfs­að­stæðna.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Jesús Kristur breytti lífinu
2
Fólkið í borginni

Jesús Krist­ur breytti líf­inu

Kurt­eis og mjúk­máll ung­ur mað­ur sit­ur á brún­um bekk á Hlemmi. Hann bend­ir sessu­nauti sín­um á að strætó­inn hans sé kom­inn. Sá tek­ur úr sér heyrn­ar­tól­in og þakk­ar fyr­ir. Ungi mað­ur­inn sem sit­ur eft­ir bros­andi tal­ar ís­lensku með ör­litl­um hreim, en orða­forð­inn er áber­andi góð­ur. Hann er með barm­merki sem á stend­ur: Öld­ung­ur Matt­son. Hann seg­ir blaða­manni frá því hvað varð til þess að hann komst á þenn­an stað.
Bankarnir búnir með alla sénsa - peningaþvættisvarnir í ólestri
6
FréttirPeningaþvætti

Bank­arn­ir bún­ir með alla sénsa - pen­inga­þvættis­varn­ir í ólestri

Tæp­lega 600 millj­ón króna sátt Ís­lands­banka við yf­ir­völd vegna ónógra pen­inga­þvættis­varna er til marks um að bæði séu séns­ar eft­ir­lits­að­ila á þrot­um og að mun hærri sekt­ir verði lagð­ar á fyr­ir­tæki en áð­ur. Ari­on banki er næst­ur, en óljóst er hversu há sú sekt verð­ur. Fyr­ir tveim­ur ár­um greiddi Salt­Pay rúm­lega tíu sinn­um lægri sekt fyr­ir mun al­var­legri brot.
Sökktu kurli og seldu syndaaflausn
8
RannsóknRunning Tide

Sökktu kurli og seldu synda­af­lausn

„Ýttu á takk­ann og bjarg­aðu heim­in­um,“ skrif­ar vís­inda­mað­ur af kald­hæðni er hann bend­ir um­hverf­is­ráðu­neyt­inu á var­úð­ar­orð ut­an úr heimi um að­ferð­ir sem fyr­ir­tæk­ið Runn­ing Tide fékk leyfi stjórn­valda til að prófa í þágu lofts­lags í Ís­lands­höf­um. Að­gerð­irn­ar umbreytt­ust í allt ann­að en lagt var upp með. Þær voru án alls eft­ir­lits og gerðu svo þeg­ar upp var stað­ið lít­ið ef nokk­urt gagn. „Ís­land er fyrsta land­ið í heim­in­um til að búa til kol­efnisein­ing­ar með kol­efn­is­bind­ingu í hafi,“ sagði fram­kvæmda­stjór­inn.

Mest lesið í mánuðinum

Auður Jónsdóttir
1
Skoðun

Auður Jónsdóttir

Þið er­uð óvit­ar! ­– hlust­ið á okk­ur

Það er andi elí­tísma í kring­um kosn­inga­bar­áttu Katrín­ar Jak­obs­dótt­ur. Nafn­tog­að­ir lista­menn, áhrifa­fólk í sam­fé­lag­inu og stjórn­mál­um jafnt sem vél­virkj­ar þaul­setn­asta stjórn­mála­flokks lands­ins leggj­ast á eina sveif með henni. Fyr­ir vik­ið eru kosn­ing­arn­ar áhuga­verð fé­lags­fræði­leg stúd­ía af því að í þeim af­hjúp­ast sam­taka­mátt­ur þeirra sem vald og raddsvið hafa – á ólík­um svið­um.
Saga af áralangri vanrækslu og vonleysi: „Þetta heitir Betra líf sko“
7
RannsóknBrostnar vonir á Betra lífi

Saga af ára­langri van­rækslu og von­leysi: „Þetta heit­ir Betra líf sko“

Slökkvi­lið­ið hef­ur sent kæru til lög­reglu á hend­ur Arn­ari Gunn­ari Hjálm­týs­syni fyr­ir að hafa stefnt lífi og heilsu íbúa áfanga­heim­il­is­ins Betra líf í Vatna­görð­um í hættu eft­ir að eld­ur kvikn­aði þar í fe­brú­ar í fyrra. Áfanga­heim­il­ið flutti þá upp í Kópa­vog. Í styrk­umsókn til Reykja­vík­ur fór Arn­ar með rang­færsl­ur en fékk engu að síð­ur rúm­ar 24 millj­ón­ir fyr­ir rekst­ur­inn. Full­trúi fé­lags- og vinnu­mark­aðs­ráðu­neyt­is­ins lýsti áhyggj­um af eit­ur­lyfja­sölu og vændi á einu áfanga­heim­il­inu.
„Hann sagði við mig að ef mér mislíkaði þetta gæti ég bara flutt út“
8
FréttirBrostnar vonir á Betra lífi

„Hann sagði við mig að ef mér mis­lík­aði þetta gæti ég bara flutt út“

Sylwia Burzy­kowska leigði 12 fer­metra her­bergi á áfanga­heim­ili Betra lífs á Kópa­vogs­braut á 140 þús­und krón­ur á mán­uði sem hún þurfti að greiða í reiðu­fé. Hún skrif­aði und­ir ótíma­bund­inn leigu­samn­ing en hafði að­eins bú­ið þar í þrjá mán­uði þeg­ar hús­ið var rif­ið í byrj­un mán­að­ar­ins. Sylwia býr nú í tjaldi.
Tugir fyrirtækja töldu rangt fram til að fá hærri styrki í „draumalandi nýsköpunarmanna“
10
Greining

Tug­ir fyr­ir­tækja töldu rangt fram til að fá hærri styrki í „draumalandi ný­sköp­un­ar­manna“

Efna­hags- og fram­fara­stofn­un­in, Al­þjóða­gjald­eyr­is­sjóð­ur­inn og Skatt­ur­inn hafa öll bent á að eft­ir­liti með út­greiðslu ný­sköp­un­ar­styrkja úr rík­is­sjóði, sem voru 1,3 millj­arð­ar króna fyr­ir nokkr­um ár­um en verða 24 millj­arð­ar króna ár­ið 2029, væri veru­lega ábóta­vant. Skatt­ur­inn hef­ur þeg­ar spar­að rík­is­sjóði 210 millj­ón­ir króna með því að gera gjalda­breyt­ing­ar hjá 27 að­il­um sem töldu fram ann­an kostn­að en ný­sköp­un til að fá styrki úr rík­is­sjóði. Einn starfs­mað­ur sinn­ir eft­ir­liti með mála­flokkn­um.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár

Loka auglýsingu