Þór­hildur Sunna Ævars­dóttir, þing­maður Pírata, telur það ljóst af orðum Katrínar Jak­obs­dóttur for­sæt­is­ráð­herra að rík­is­stjórnin hafi ekki rætt mögu­lega hags­muna­á­rekstra vegna tengsla ráð­herra við stór­fyr­ir­tæki sem hafa hags­muni af fjár­hags­legum stuðn­ingi stjórn­valda í tengslum við Covid-19 far­ald­ur­inn. Fjöl­skyldur tveggja ráð­herra Sjálf­stæð­is­flokks­ins eiga hlut í félögum í ferða­þjón­ustu.

Málið var til umræðu í óund­ir­búnum fyr­ir­spurnum á Alþingi í gær. Spurði Þór­hildur Sunna Katrínu um vinnu­lag rík­is­stjórn­ar­innar við gerð efna­hags­legu aðgerð­ar­pakk­anna, hverjir væru ráð­gjafar rík­is­stjórn­ar­innar, hvaða grein­ingar lægju til grund­vallar við vinn­una og hvort rík­is­stjórnin hafi rætt hags­muna­tengsl ráð­herra vegna aðgerð­ar­pakk­anna.

Á meðal aðgerð­anna eru meðal ann­ars hluta­bóta­leiðin, sem gerir fyr­ir­tækjum kleift að minnka starfs­hlut­fall starfs­manna sinna, sem á móti fá atvinnu­leys­is­bætur. Einnig hefur verið til­kynnt um styrki til fyr­ir­tækja sem orðið hafa fyrir umfangs­miklu tekju­tapi sem fela í sér stuðn­ing úr rík­is­sjóði vegna greiðslu hluta launa­kostn­aðar á upp­sagn­ar­fresti.

„Hefur það komið til tals að mögu­lega séu ráð­herrar á, jah, að minnsta kosti gráu svæði“

„Hefur rík­is­stjórnin rætt um ein­hver hags­muna­tengsl innan sinna raða?“ spurði Þór­hildur Sunna. „Hefur það komið til tals að mögu­lega séu ráð­herrar á, jah, að minnsta kosti gráu svæði þegar kemur að hæfi sínu í að gera þessar aðgerðir vegna tengsla við fyr­ir­tæki sem að aðgerðir rík­is­stjórn­ar­innar hafa veru­leg áhrif á?“

Ráðherrar tengjast Kynnisferðum og Bláa lóninu

Nefndi Þór­hildur Sunna engin dæmi um þá ráð­herra sem hafa tengsl við fyr­ir­tæki. Líklega vísar hún þó til fyr­ir­tækja í ferða­þjón­ustu sem tengj­ast fjöl­skyldum tveggja ráð­herra Sjálf­stæð­is­flokks­ins.

Ferða­þjón­ustu­fyr­ir­tækið Kynn­is­ferðir, sem sinnir meðal ann­ars rútu­ferðum til og frá Kefla­vík­ur­flug­velli, er 65 pró­sent í eigu félags­ins Alfa hf. Eigendur þess eru fjöl­skylda Bjarna Bene­dikts­sonar, fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra, sem  oft er kölluð Eng­eyj­a­rættin. Stærstu hlut­hafar eru Benedikt Sveins­son, faðir Bjarna, Guðríður Jóns­dóttir, móðir Bjarna, Jón Bene­dikts­son, bróðir Bjarna, Einar Sveins­son, föð­ur­bróðir Bjarna, og börn Einars.

Kynn­is­ferðir sögðu upp 40 pró­sent starfs­manna sinna í lok apríl, 150 manns í heild­ina. Í við­tali við Mbl.is sagð­ist Björn Ragn­ars­son, fram­kvæmda­stjóri fyr­ir­tæk­is­ins, vera ánægður með þær aðgerðir stjórn­valda sem fela meðal ann­ars í sér að fyr­ir­tæki sem orðið hafa fyr­ir að lág­marki 75% tekju­falli og sjá fram á áfram­hald­andi tekju­fall að minnsta kosti út þetta ár geta sótt um stuðn­ing úr rík­is­sjóði vegna greiðslu hluta launa­kostn­aðar á upp­sagn­ar­fresti.

Félag athafna­kon­unnar Ágústu Johnson, eig­in­konu Guðlaugs Þórs Þórð­ar­sonar utan­rík­is­ráð­herra, á 2,4 pró­senta hlut í Bláa lón­inu í gegnum félagið Bog­mann­inn ehf. Arð­greiðslur frá Bláa lón­inu til Bog­manns­ins námu sam­tals 329 millj­ónum króna á árunum 2012 til 2019 og var hagn­aður Bog­manns­ins tæp­lega 530 millj­ónir króna.

Bláa lónið er eitt af þeim fyr­ir­tækjum sem hvað fyrst til­kynnti að það ætl­aði að nýta sér svo­kall­aða hluta­bóta­leið rík­is­stjórn­ar­innar nú í mars. Bláa lónið  sparar sér að minnsta kosti um 200 millj­ónir króna á mán­uði í launa­kostnað til 400 starfs­manna með því að nýta sér þetta tíma­bundna úrræði í stað þess að segja starfs­mönnum sínum upp eða ganga á eigið fé sitt.

Guð­laugur Þór var einn af 40 þing­mönnum sem ein­róma sam­þykktu laga­frum­varpið þar sem ákvæðið um hluta­bóta­leið­ina kemur fram þann 20. mars síð­ast­lið­inn.

Svaraði ekki hvort málið hefði verið rætt

Katrín svar­aði því ekki beint hvort málið hefði verið rætt innan rík­is­stjórn­ar­innar. „Hátt­virtur þing­maður spyr hér um hags­muni ráð­herra og auð­vitað geta ráð­herrar sagt sig frá málum ef þau varða þeirra per­sónu­legu hags­muni. Um það eru dæmi. Það hefur ekki gerst í tengslum við þessar aðgerðir,“ sagði hún.

„Katrín svar­aði ekki spurn­ing­unni beint en milli lín­anna má lesa að þetta hafi ekk­ert verið rætt“

Þór­hildur Sunna segir svar Katrínar gefa til kynna að málið hafi ekki verið rætt. „Ég spurði for­sæt­is­ráð­herra hvort að rík­is­stjórnin hafi rætt mögu­lega hags­muna­á­rekstra vegna tengsla sumra ráð­herra við stór­fyr­ir­tæki sem eiga mikið undir aðgerðum stjórn­valda þessa dag­ana,“ skrif­aði hún á Facebook í dag. „Katrín svar­aði ekki spurn­ing­unni beint en milli lín­anna má lesa að þetta hafi ekk­ert verið rætt.“