„Hvar er samningurinn?“ spyrja hjúkrunarfræðingar og óttast flótta úr stéttinni

Laun fjöl­margra hjúkr­un­ar­fræð­inga á Land­spít­ala lækk­uðu um tugi þús­unda um mán­aða­mótin þegar vakta­á­lags­greiðslur þeirra féllu niður. Ár er síðan kjara­samn­ingur þeirra rann út og ekk­ert gengur í við­ræðum. Hjúkr­un­ar­fræð­ingar segja þetta skrýtin skila­boð þegar almenn­ingur klappar fyrir þeim á götum úti fyrir að standa vakt­ina í COVID-19 far­aldr­inum. Hjúkr­un­ar­fræð­ingar deila nú myndum af launa­seðlum sínum á sam­fé­lags­miðlum undir merk­inu #hvar­er­samn­ing­ur­inn.

„Hvar er samningurinn?“ spyrja hjúkrunarfræðingar og óttast flótta úr stéttinni
Á leið út? Margir hafa þakkað hjúkr­un­ar­fræð­ingum fyrir vel unnin og óeig­in­gjörn störf þeirra í COVID-19 far­aldr­inum. Þrír hjúkr­un­ar­fræð­ingar segja í við­tali við Stundina að það skjóti skökku við að á sama tíma hafi laun margra þeirra lækkað um mán­aða­mótin. Stéttin kalli eftir nýjum kjara­samn­ingi, en nú er ár síðan samn­ingur þeirra rann út. Mynd: Kristinn Magnússon

Hjúkr­un­ar­fræð­ingar deila nú myndum af launa­seðlum sínum og frá­sögnum af kjörum sínum og álagi í starfi á sam­fé­lags­miðlum undir merk­inu #hvar­er­samn­ing­ur­inn. Vakta­á­lags­greiðslur hjúkr­un­ar­fræð­inga á Land­spít­ala, sem voru greiddar þeim sem tóku til­tek­inn fjölda vakta, féllu niður um mán­aða­mót, en spít­al­inn sagði greiðsl­unum upp fyrr í vetur. Það þýðir að sumir hjúkr­un­ar­fræð­ingar fengu tugum þús­unda minna útborgað um þessi mán­aða­mót en þau síð­ustu.

Eydís Inga Sig­ur­jóns­dóttir „Fyrst og fremst þyrfti að semja um stytt­ingu vinnu­vik­unnar. Að vera í 80% starfi á Land­spít­ala er eins og að vera í 100% starfi á öðrum vinnu­stað, álagið er svo mikið,“ segir Eydís.

Talsverð reiði er nú meðal hjúkr­un­ar­fræð­inga vegna þessa og þess að um mán­aða­mótin var eitt ár liðið frá því að kjara­samn­ingar þeirra runnu út. Lítið hefur þok­ast í kjara­við­ræðum Félags íslenskra hjúkr­un­ar­fræð­inga við ríkið, en um 30 fundir hafa verið haldnir í deil­unni sem var vísað til rík­is­sátta­semj­ara í lok febr­úar.

„Kergja og kraum­andi reiði. Ég held að þannig megi lýsa líðan margra hjúkr­un­ar­fræð­inga í dag. Við erum alltaf hunsuð, alltaf látin mæta afgangi.“ Þetta segir Eydís Inga Sig­ur­jóns­dóttir, hjúkr­un­ar­fræð­ingur á hjarta­deild Land­spít­ala. Hún er einn þeirra hjúkr­un­ar­fræð­inga sem misstu vakta­á­lags­greiðslu um mán­aða­mótin, hún hefur starfað sem hjúkr­un­ar­fræð­ingur frá árinu 2011 og segir kjör og starfs­að­stæður hjúkr­un­ar­fræð­inga hafa versnað á þeim tíma.

Þakklát almenningi, en ekki stjórnvöldum

Eydís birti launa­seðil sinn á sam­fé­lags­miðlum í dag undir merk­inu #hvar­er­samn­ing­ur­inn. Á launa­seðli Eydísar kemur fram að útborguð laun hennar fyrir 80% starf eru 339.305 krónur. 

Launa­seð­ill Eydísar„Ég er ekk­ert sér­stak­lega þakk­lát stjórn­völdum fyrir að semja ekki við okkur. Ef þau vilja sýna okkur eitt­hvert þakk­læti, þá væri vel þegið að þurfa ekki að hafa áhyggjur um hver ein­ustu mán­aða­mót.“

Hún seg­ist óend­an­lega þakk­lát almenn­ingi fyrir að hafa með ýmsum hætti sýnt þakk­læti sitt til hjúkr­un­ar­fræð­inga vegna starfa þeirra í COVID-19 far­aldr­inum. „En ég er ekk­ert sér­stak­lega þakk­lát stjórn­völdum fyrir að semja ekki við okkur. Ef þau vilja sýna okkur eitt­hvert þakk­læti, þá væri vel þegið að þurfa ekki að hafa áhyggjur um hver ein­ustu mán­aða­mót.“

Eydís segir að stjórn­endur Land­spít­ala geri allt sem í þeirra valdi standi til að bæta kjör og starfs­að­stæður hjúkr­un­ar­fræð­inga. „En þeim er settur  þröngur rammi, mínir yfir­menn hafa til dæmis viljað allt fyrir mig gera, en þeir hafa lítið svig­rúm til þess.“

80% starf á Landspítala eins og 100% starf annars staðar

Hvernig væri ásætt­an­legur samn­ingur að þínu mati? „Fyrst og fremst þyrfti að semja um stytt­ingu vinnu­vik­unnar. Að vera í 80% starfi á Land­spít­ala er eins og að vera í 100% starfi á öðrum vinnu­stað, álagið er svo mikið. Svo vil ég sjá að mín menntun verði metin til launa með til­liti til ábyrgðar og þekk­ingar. Það er kom­inn tími til.“

Eydís seg­ist ótt­ast hvað verði að loknum COVID-19 far­aldr­inum. „Það standa allir sína vakt núna, það kemur ekk­ert annað til greina. Hjúkr­un­ar­fræð­ingar hafa aldrei hlaup­ist undan merkjum. Þegar gerð­ar­dóm­ur­inn var settur horfði ég á eftir frá­bæru fag­fólki fara í önnur störf og ég hef áhyggjur af að það ger­ist aftur núna þegar þessu stóra verk­efni lýkur.“

Kjaramál hjúkrunarfræðinga rædd á Alþingi í dag

Þingmenn stjórn­ar­and­stöðu deildu á Bjarna Bene­dikts­son, fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra, í dag vegna kjara­mála hjúkr­un­ar­fræð­inga. Þar sagði Bjarni að kaup­máttur og launa­þróun stétt­ar­innar hefði verið betri í sinni tíð sem fjár­mála­ráð­herra en nokkru sinni áður. „Verk­efnið núna er að ljúka samn­ings­gerð­inni þannig að það spili saman við þá stofn­ana­samn­inga sem hafa verið í gildi,“ sagði Bjarni.

Hann sagði enn­fremur að í mið­lægum nýjum kjara­samn­ingum væri að verða grund­vall­ar­breyt­ing á vakta­fyr­ir­komu­lagi. „Í raun er komið sam­komu­lag um þessa breyt­ingu sem var meg­in­á­herslu­at­riði hjúkr­un­ar­fræð­inga í þess­ari kjara­lotu á þeim tíma sem við erum hér að tala saman, “ sagði Bjarni Bendikts­son.

Þór­hildur Sunna Ævars­dóttir, þing­maður Pírata, sagði að Bjarni hefði skýlt sér á bak við þá afsökun að gengi hann að launa­kröfum hjúkr­un­ar­fræð­inga væru aðrir kjara­samn­ingar rík­is­ins mögu­lega í upp­námi. „En nú vitum við að hjúkr­un­ar­fræð­ingar eru með um 12% lægri með­al­laun en aðrar starfs­stéttir með álíka menntun og við vitum líka að vinna hjúkr­un­ar­fræð­inga felur í sér meira álag og ábyrgð en vinna flestra ann­arra. Þetta er vakta­vinna þar sem líf eru í húfi og aldrei eins og nú, eins og meira að segja ráð­herra hlýtur að vera ljóst í miðjum mann­skæðum heims­far­aldri,“ sagði Þór­hildur Sunna.

Launin lækkuðu um tugi þúsunda

María Ósk Gunn­steins­dóttir nn

Laun Maríu Óskar Gunn­steins­dóttur, hjúkr­un­ar­fræð­ings á hjarta­deild Land­spít­ala, lækk­uðu um mán­aða­mótin eins og laun Eydísar og fleiri kollega þeirra á spít­al­anum. Hún segir að lækk­unin hafi numið tugum þús­unda. 

Í færslu sinni á Facebook skrifar hún að í fyrsta skipti á starfs­ferl­inum, en hún útskrif­að­ist sem hjúkr­un­ar­fræð­ingur árið 2011, íhugi hún hvort það væri ein­fald­lega best að end­ur­mennta sig á öðru sviði og hætta „þessu harki“, eins og hún orðar það. „Ég fékk eig­in­lega bara nóg í gær, þegar ég fékk útborgað,“ segir María. „Ég hef gaman af vinn­unni minni og ég er góður hjúkr­un­ar­fræð­ingur. En mér er nóg boðið. Ég er farin að upp­lifa mikið von­leysi. Við höfum staðið í þess­ari bar­áttu svo lengi.“

María Ósk Gunn­steins­dóttir, til vinstriÁ deild­inni, þar sem María starfar, eru meðal ann­ars lagðir inn sjúk­lingar sem grunur leikur á um að séu með COVID-19, eins og á flestar aðrar deildir spít­al­ans. Miklar var­úð­ar­ráð­staf­anir eru gerðar vegna þess og starfs­fólkið klæð­ist hlífð­ar­fatn­aði og ber grímur.

Á deild­inni þar sem María starfar eru  meðal ann­ars lagðir inn sjúk­lingar sem grunur leikur á um að séu með COVID-19, eins og á flestar aðrar deildir spít­al­ans. Miklar var­úð­ar­ráð­staf­anir eru gerðar vegna þess, starfs­fólkið klæð­ist hlífð­ar­fatn­aði og ber grímur og hún segir að allir legg­ist á eitt við að sinna þessu krefj­andi verk­efni.  

„Auðvitað klára ég COVID-19 krís­una eins og við öll munum gera. Ég hef í gegnum tíð­ina upp­lifað mikið álag í mínu starfi, það er vissu­lega mikið álag núna en við, sem störfum á Land­spít­al­anum, skynjum sterkt að það er meira á leið­inni. Að ástandið núna sé bara lognið á undan storm­inum.“

Stolt yfir að leggja sitt af mörkum í COVID-19 faraldrinum

„Hjúkr­un­ar­fræð­ingar hafa lík­lega sjaldan eða aldrei verið jafn stoltir af starf­inu sínu eins og nú,“ segir Andrea Ýr Jóns­dóttir. Hún hefur starfað sem hjúkr­un­ar­fræð­ingur í átta ár og er nú hjúkr­un­ar­fræð­ingur á slysa- og göngu­deild Heil­brigð­is­stofn­unar Vest­ur­lands á Akranesi.

Andrea Ýr Jóns­dóttir „Mér finnst, eins og svo mörgum hjúkr­un­ar­fræð­ingum, allt frá­bært við þetta starf nema launin og álagið. Ég elska starfið mitt, í heil­brigð­is­kerf­inu starfar ein­stakt fólk sem er til­búið til að leggja óend­an­lega mikið á sig.“

„Við erum stolt yfir að geta lagt svona mikið af mörkum í þessu mik­il­væga verk­efni sem nú er í gangi sem er að fást við COVID-19 far­ald­ur­inn. En á sama tíma er mikil reiði yfir því að samn­ingar hafi verið lausir svona lengi, starfs­að­stæð­unum og fram­komu stjórn­valda í okkar garð. Ég var alin upp við mikla vinnu­semi og for­eldrar mínir hvöttu mig til að læra það sem mig lang­aði til, svo fram­ar­lega sem ég gæti séð fyrir mér og fjöl­skyld­unni minni.  Ég birti launa­seð­il­inn minn í dag undir merk­inu #hvar­er­samn­ing­ur­inn og þá sagði mamma við mig að hún sæi eftir því að hafa hvatt mig áfram á þennan hátt, ég gæti aldrei séð fyrir mér á þessum launum. Henni var brugðið þegar hún sá launa­seð­il­inn minn.“

Allt frábært nema launin og álagið

Á launa­seðli Andreu, sem er í 70% starfi, þar sem hún stundar nám í bráða­hjúkrun sam­hliða starfi, kemur fram að laun hennar fyrir það starfs­hlut­fall eru 362.200. Laun hennar fyrir fullt starf væru 517.400.

Launa­seð­ill204.447 fyrir eru útborguð mán­að­ar­laun Andreu fyrir 70% starf.

„Mér finnst, eins og svo mörgum hjúkr­un­ar­fræð­ingum, allt frá­bært við þetta starf nema launin og álagið. Ég elska starfið mitt, í heil­brigð­is­kerf­inu starfar ein­stakt fólk sem er til­búið til að leggja óend­an­lega mikið á sig, en á þeim tíma sem ég hef starfað við þetta hef ég séð á eftir svo mörgum frá­bærum hjúkr­un­ar­fræð­ingum í önnur störf. Við megum ekki láta það ger­ast nú.“

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.
Tengdar greinar

Covid-19

Mest lesið

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Mest lesið í mánuðinum

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár