Úttekt Samherjaskjölin

Samherjaskjölin og mynstur spillingarmála í Afríku

Jóhannes Stefánsson, uppljóstrari í Samherjamálinu, er kominn í hóp margra annarra uppljóstrara sem hafa komið upp um spillingu og glæpi í álfunni. Ríkisstjórnin á Íslandi vinnur nú að því að setja lög sem miða að því að vernda uppljóstrara eins og Jóhannes gegn mögulegum hefndaraðgerðum.

Ingi Freyr Vilhjálmsson

31. janúar 2020 · 07:00

Birtist upphaflega í Stundinni fyrir 6 árum.

Uppljóstrarinn í mútumáli Samherja í Namibíu, Jóhannes Stefánsson, er einn af mörgum uppljóstrurum í löndum Afríku sem leitað hefur eftir aðstoð sérstakra samtaka uppljóstrara í Afríku, PPLAAF. Samtökin veita Jóhannesi nú lögfræðilega aðstoð, rétt eins og fleiri samtök gera einnig, meðal annars Wikileaks.

Samtökin PPLAAF voru stofnuð árið 2017 og er tilgangur þeirra að veita uppljóstrurum sem stíga fram og greina frá spillingu eða lögbrotum í rekstri ríkja eða fyrirtækja í Afríkuríkjum stuðning og aðstoð í kjölfar þess. Samtökin hafa hjálpað mögum uppljóstrurum í Afríku á síðustu árum, meðal annars einum þeim allra þekktasta, John Githongo, sem kom upp um spillingarmál í Kenía fyrir 15 árum.

Staða uppljóstrara í heiminum hefur verið mikið til umræðu í fjölmiðlum síðastliðinn áratug í kjölfarið á þekktum lekum frá uppljóstrurum, eins og Chelsea Manning, fyrrverandi hermanni í Bandaríkjunum sem lak afhjúpandi gögnum, meðal annars myndbandi af þyrluárás Bandaríkjahers á óbreytta borgara í Írak, til …

Kjósa

Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Deila

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Tengdar greinar

Samherjaskjölin

FréttirSamherjaskjölin

Vonast til að rannsókn á Samherjamáli ljúki í sumar

Rannsókn héraðssaksóknara er á lokametrunum og ætti að klárast að óbreyttu á sumarmánuðum.

FréttirSamherjaskjölin

„Tími á að íslensk stjórnvöld axli siðferðislega ábyrgð á Samherja“

Leiðtogi namibísku stjónarandstöðunnar segir landa sína undrast þögn íslenskra stjórnvalda um þá staðreynd að stærsta spillingarmál í sögu Namibíu hafi orðið til fyrir tilstilli íslensks fyrirtækis. Spyr hvort hundrað milljóna styrkur Orkusjóðs sé ríkisstyrkt spilling og sendir forsætisráðherra opið bréf og óskar liðsinnis hennar við að fá Samherja til að greiða bætur og svara til saka.

RannsóknirSamherjaskjölin

Samherji sakaður um stórfelld skattalaga- og gjaldeyrisbrot í Namibíu og framsalskrafa væntanleg

Ríkissaksóknari Namibíu er enn ákveðinn í því að óska eftir framsali þriggja stjórnenda Samherjafélaga í Namibíu og segir brot á skatta- og gjaldeyrislögum muni mögulega bætast við sakarefnin á hendur þeim. Stórfelld skattalagabrot Samherjafélaga sögð til rannsóknar. Samherjamaður segir íslensk yfirvöld þegar hafa neitað að framselja sig.

FréttirSamherjaskjölin

Íslandsvinkona svo gott sem orðin forseti Namibíu

Netumbo Nandi-Ndaitwah, utanríkisráðherra Namibíu, sem kom hingað til lands í júní og ræddi Samherjamálið við íslenska ráðherra og aðstoðarmann eins þeirra, er nú svo gott sem búin að tryggja sér forsetaembættið í Namibíu. Hún var í morgun kjörin arftaki formanns flokksins, sitjandi forseta sem hyggst setjast í helgan stein. Flokkurinn nýtur slíks yfirburðarfylgis að innanflokkskosningin er sögð raunverulegt forsetakjör.

ViðtalSamherjaskjölin

„Þetta eru glæpamenn og hegða sér eftir því“

Jóhannes Stefánsson, uppljóstrari í Samherjamálinu, er sáttur við gang rannsóknarinnar hér á landi og segir að fátt geti komið í veg fyrir að málið endi með dómi. Hann gagnrýnir þó aðgerðarleysi yfirvalda við því þegar Samherjamenn hafa áreitt, njósnað um eða reynt að hræða hann frá því að bera vitni. Fátt í viðbrögðum Samherjafólks hafi þó komið honum á óvart, enda fái þau að ganga mun lengra en öðrum liðist.

FréttirSamherjaskjölin

Færeyskur ráðherra krafinn svara um Samherjarannsókn

Högni Hoydal, formaður Þjóðveldisflokksins færeyska, hefur í færeyska þinginu óskað eftir svörum við því hvað líði rannsókn lögreglu á meintum skattalagabrotum Samherja í Færeyjum. Samherji endurgreiddi 340 milljónir króna til færeyska Skattsins, sem vísaði málinu til lögreglu. Síðan hefur lítið af því frést.

Mest lesið

ErlentÍransstríðið

Banna bandaríska hernum að fljúga yfir landið

Sviss hefur hafnað beiðnum Bandaríkjahers að fljúga yfir landið í stríðsrekstri sínum gegn Íran, á grundvelli hlutleysisstefnunnar.

Viðskipti

Aftur enginn hagvöxtur á mann á Íslandi

Hagvöxtur var engu meiri en vöxtur mannfjöldans á Íslandi í fyrra. Erlendum ríkisborgurum fjölgaði meira en íslenskum.

Innlent

Ingibjörg Dögg fékk Blaðamannaverðlaunin fyrir viðtal ársins

Ritstjóri Heimildarinnar, Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir, fékk Blaðamannaverðlaun Íslands fyrir viðtal ársins fyrir viðtal við forseta Íslands.

ViðtalLandið sem enginn á

Kínverjar eru eins og kyrkislanga

Ungur veðurfræðinemi frá Taívan ferðaðist til Grænlands til að skilja norðurslóðir – og fann þar spegil af stöðu eigin þjóðar í skugga stórvelda.

Stjórnmál

Heritage Foundation fundar með evrópsku hægrafólki

Heritage Foundation hefur lagt áherslu á að funda með leiðtogum hægriflokka í Evrópu, meðal annars íslenskum, með það að markmiði að styrkja tengls sín við flokkanna og að breyta evrópskri löggjöf í samræmi við bandarísk gildi.

Erlent

Drápu tvö börn og foreldra þeirra

Ellefu ára drengur sem lifði af drápið á fjölskyldu hans segir hermennina hafa barið sig eftir árásina.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Innlent

Kleini handtekinn grunaður um hópnauðgun

Kleini var handtekinn ásamt tveimur öðrum mönnum um helgina grunaður um að hafa nauðgað konu tímunum saman. Fyrrverandi kærasta segir hann hafa beitt sig ofbeldi í sambandinu.

Viðskipti

Íranar segjast geta „eyðilagt“ hagkerfi heimsins í löngu stríði

Olíuverð smitast út í verðlag með slæmum afleiðingum fyrir allt heimshagkerfið.

Stjórnmál

Bandaríkjamönnum hugnast ekki innganga Íslands í ESB

Bandarísk stjórnvöld eru ekki hrifin af því að Ísland gangi inn í ESB. Þá greinir norsk fréttasíða frá því að bandarískur ráðgjafi Nigel Farage hafi heimsótt landið tvívegis.

StjórnmálMAGA-tengingar Miðflokksins

Ungt Miðflokksfólk í alþjóðastarfi tengdu MAGA-hreyfingunni

Ungt Miðflokksfólk hefur sótt viðburði erlendis tengda neti hægrisinnaðra hugveitna. Frambjóðandi til borgarstjórnar fór fyrir hönd Miðflokksins á ráðstefnu með Trump-áhrifavaldinum James O’Keefe og hollenskum aktífista sem varð þekktur fyrir hómófóbísk fúkyrði og að syngja nasistasöngva.

StjórnmálMAGA-tengingar Miðflokksins

Miðflokkurinn í aðildarferli hjá Evrópuflokki

Flokkur Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar sækist eftir aðild að ECR, flokki íhaldsmanna og umbótasinna á Evrópuþinginu, sem Repúblikanaflokkur Donald Trump og Likud-flokkur Benjamins Netanyahu eiga aukaaðild að.

StjórnmálMAGA-tengingar Miðflokksins

Funduðu með einni umdeildustu hugveitu heims

Þingmenn Miðflokksins funduðu með Heritage Foundation, hugveitunni sem samdi hina umdeildu áætlun Project 2025 um endurskipulagningu bandaríska ríkisins. Sigríður Andersen, þingmaður Miðflokksins, segir erfitt að fá áheyrn, því hafi flokkurinn leitað til ráðgjafa Nigel Farage til þess að tengjast bandarískum stjórnmálum.

Mest lesið í mánuðinum

Innlent

RÚV birtir viðtal við Margréti Löf „í afneitun“

Margrét Löf, sem varð föður sínum að bana, vísar til áfalla og fjölskylduvanda í umfjöllun RÚV. Margrét lýsir sér sem „lífsglaðri“ og „mjög góðhjartaðri“ manneskju sem hafi alltaf hugsað „mjög fallega“ til foreldra sinna. Hún stefnir á að stofna eigin fjölskyldu og læra læknisfræði.

Innlent

Með siðvitund á við barn og flosnaði ítrekað úr námi

Margrét Halla Löf Hansdóttir lýsti sér sem glaðlyndum námsmanni í viðtali við RÚV. Í dómi kemur fram að Margrét flosnaði ítrekað úr námi og með siðvitund á við barn þegar kom að samkennd með foreldrum sínum.

Innlent

Kleini handtekinn grunaður um hópnauðgun

Kleini var handtekinn ásamt tveimur öðrum mönnum um helgina grunaður um að hafa nauðgað konu tímunum saman. Fyrrverandi kærasta segir hann hafa beitt sig ofbeldi í sambandinu.

RannsóknMAGA-tengingar Miðflokksins

Leynifundur Sigmundar Davíðs með Repúblikönum

Þrýstihópur MAGA-hreyfingarinnar borgaði fyrir Norðurlandaferð hóps háttsettra Repúblikana til að hitta Sigmund Davíð Gunnlaugsson og aðra áhrifamenn af hægri væng stjórnmálanna. Meðal skipuleggjenda voru aðilar grunaðir um að reyna að stela forsetakosningunum 2020 fyrir Donald Trump. Heimildin rekur tengsl hugveitna sem fjármagnaðar eru af bandarískum auðmönnum til Íslands.

Nærmynd

Viðskiptasaga nýs oddvita Miðflokksins

Ari Edwald, frambjóðandi Miðflokksins í Reykjavík, á að baki feril í viðskiptalífinu þar sem umdeilt samstarf við Jón Ásgeir Jóhannesson, stuðningur við ESB-aðild, ummæli um að velta sektargreiðslum MS yfir á almenning og útrás til Rússland hafa vakið umtal. Hann hagnaðist á „óhagnaðardrifna leigufélaginu“ Heimavöllum og stýrði framboði Davíðs Oddssonar til forseta samhliða forstjórastarfi MS.

ViðtalLandið sem enginn á

„Ég var ofbeldisfullur“

Þegar Embla Kristjánsdóttir hóf sambúð með Niels Thomassen fékk hún að kynnast nýrri hlið á manninum sem hún elskaði, þar sem stjórnsemi, afbrýðisemi og reiði réðu ríkjum. Hann gekkst við ofbeldinu, axlaði ábyrgð og hefur unnið þrotlaust í sjálfum sér síðasta áratug. Nú miðlar hann reynslu sinni og hvetur aðra karlmenn sem glíma við sama vanda að tjá tilfinningar sínar og standa berskjaldaðir.