Þórólfur segir tilefni til að slaka á innanlands en ekki tímabært að „fella grímuna“

Hertar aðgerðir á landa­mær­unum sem taka gildi á morgun munu nýt­ast vel til að meta fram­haldið af aðgerðum þar. Stefnt er að því breyta reglum í þá átt að krefja far­þega um vott­orð um nei­kvætt PCR-próf en aðeins eina sýna­töku eftir komu. Þar með yrði sótt­kví við kom­una til lands­ins mögu­lega úr sög­unni eða stytt veru­lega.

Regl­urnar sem taka gildi á morgun fela í sér að fram­vísa þarf nei­kvæðu PCR-prófi, sem ekki má vera eldra en 72 klukku­stunda gam­alt, ofan á tvö­földu sýna­tök­una með sótt­kví á milli. Þeir sem þegar hafa fengið COVID-19 og þeir sem hafa verið bólu­settir verða und­an­þegnir þessum skil­yrðum svo lengi sem þeir geta fært á því sönnur með vott­orðum. Sömu­leiðis gef­ast nú heim­ildir til að skylda fólk í sótt­kví eða ein­angrun í sótt­varna­hús, m.a. þá sem grein­ast með meira smit­andi afbrigði veirunnar.

[adspot]

Með þessu munu nokkrir hlutir ávinn­ast, sagði Þórólfur Guðnason sótt­varna­læknir á upp­lýs­inga­fundi almanna­varna í dag. „Við lág­mörkum að smit ber­ist inn í íslenskt sam­fé­lag erlendis frá og getum þá varð­veitt betur þann góða árangur sem náðst hefur inn­an­lands.“

Þá mun með þessu fyr­ir­komu­lagi ávinn­ast þekk­ing á því hvort að tvö­faldrar sýna­töku er þörf þegar nei­kvæðu PCR-prófi er fram­vísað. „Þetta mun nýt­ast okkur vel þegar við förum að huga að frek­ari til­slök­unum á landa­mærum.“

Sömu­leiðis munu hinar hertu aðgerðir á landa­mær­unum gefa tæki­færi til að slaka enn á aðgerðum inn­an­lands og er Þórólfur nú að móta til­lögur þar um sem ráð­herra verður skilað eftir nokkra daga.

Áfram allt í góðu innanlands

„Það gengur áfram vel hjá okkur og eng­inn greind­ist inn­an­lands í gær,“ sagði Þórólfur. Síðustu viku hafa fjórir greinst inn­an­lands og allir voru þeir í sótt­kví. Síðasta virka smitið sem greind­ist utan sótt­kvíar var 1. febr­úar. Tveir greindust á landa­mær­unum í gær og síð­ustu viku hafa þar sam­tals 15 greinst með virkt smit.

[links]Þórólfur fór á fund­inum yfir þá umræðu sem hér hefur komið upp um að aðgerðir okkar á landa­mær­unum séu með þeim hörð­ustu sem þekkj­ast í Evrópu. „Sem betur fer er það ekki rétt,“ sagði hann.

Gerði hann nokkurn sam­an­burð milli landa í þessu skyni og nefndi m.a. að blátt bann við ónauð­syn­legum ferða­lögum er við­haft í níu Evr­ópu­löndum. Ísland er ekki þar á meðal þótt yfir­völd vari fólk ein­dregið við því að fara erlendis án þess að rík ástæða sé til.

Svona eru takmarkanir í Evrópu

21 land krefst nei­kvæðs PCR-prófs en mis­jafnt er hversu gam­alt það má vera. Dæmi eru um það frá nálægum löndum að kraf­ist sé þess að prófið sé ekki eldra en 24 stunda en á okkar landa­mærum verður krafan sú að það sé ekki eldra en þriggja sól­ar­hringa gam­alt.

29 lönd krefj­ast þess að ferða­menn dvelji í sótt­kví af ein­hverju tagi við komu. Tíu þeirra krefj­ast þess að dvalið sé í sótt­kví í tíu daga og átta lönd krefj­ast tveggja vikna sótt­kvíar. Hér á landi er krafan fimm dagar í sótt­kví á milli sýna­tak­anna tveggja.

[adspot]

Þá er Ísland annað tveggja landa Evrópu sem und­an­skilur fólk sem fengið hefur COVID-19 frá sótt­kví og landamæra­skimun. „Ekki er því hægt með sanni að segja að Ísland sem með hörð­ustu aðgerðir á landa­mærum í Evrópu nema síður sé.“

Hinar hörðu aðgerðir á landa­mærum margra Evr­ópu­landa miða að því að hægja á útbreiðslu far­ald­urs­ins. Það er þegar farið að skila árangri því far­ald­ur­inn er víða á hægu und­an­haldi.

Vissar áhyggjur af því að sagan endurtaki sig

„Útlitið hér á landi hvað varðar far­ald­ur­inn er bjart en það er mik­il­vægt að halda áfram að fara var­lega í öllum aflétt­ingum og gæta okkar vel í ein­stak­lings­bundnum sótt­vörnum.“

Þórólfur hvatti fólk með minnstu ein­kenni veik­inda að fara í sýna­töku sem væri horn­stein­inn að góðum árangri okkar. Hann sagð­ist ótt­ast að veiran væri enn þarna úti. „Við erum ekki búin að útrýma veirunni en hvar hún er nákvæm­lega er erfitt að segja.“

Sagðist hann hafa af því vissar áhyggjur að saga síð­asta sum­ars geti end­ur­tekið sig. „Við vorum ekki með nein smit en svo allt í einu bloss­aði þetta upp og við erum hrædd um að það geti gerst aftur.“

Hvað varðar hið marg­um­tal­aða hjarð­ó­næmi benti Þórólfur á að eng­inn viti nákvæm­lega hvenær það náist. Byrjað er að bólu­setja þjóð­ina hægt og bít­andi en dreif­ing­ar­á­ætl­anir fram­leið­enda ná aðeins út mars í augna­blik­inu. Því vill sótt­varna­læknir fara var­lega í að spá mikið um fram­haldið og hvenær meiri­hluti þjóð­ar­innar verði bólu­settur.

Bóluefnaáætlanir út mars

Í lok mars gera áætl­anir ráð fyrir að búið verði að bólu­setja um 45 þús­und manns en sam­tals eru sjö­tíu ára og eldri sem og fram­línu­starfs­menn um 40 þús­und tals­ins. Næst mun svo hefj­ast bólu­setn­ing sjö­tíu ára og yngri sem eru með und­ir­liggj­andi sjúk­dóma og smám saman verður farið neðar í aldri.

Þórólfur var spurður um hvenær væri tíma­bært að „fella grím­urnar“ eins og blaða­mað­ur­inn orð­aði það.

„Sumum tekst ekki að fella grímuna en öðrum tekst það ágæt­lega,“ svar­aði Þórólfur léttur í bragði. „En þetta er góð spurn­ing. Til lengri tíma litið, munu lands­menn halda áfram að nota grímur og vera með tveggja metra inn­byggða í sig? Ég held að það verði með seinni skip­unum sem ég muni koma með þau til­mæli að fólk felli grímuna. Það er ýmis­legt sem hægt verður að gera áður.“