Laun hafa hækkað í kjölfar farsótta

Mann­skæðum far­sóttum, líkt og spænsku veik­inni, Svarta­dauða og Asíuflens­unni, fylgir gjarnan langt tíma­bil launa­hækk­ana og lægri vaxta. Þó er ekki hægt að búast við að sú verði raunin eftir að COVID-19 far­sótt­inni lýkur, þar sem hún hefur ekki valdið eins mörgum dauðs­föllum.

Þetta skrifar Gylfi Zoega hag­fræði­pró­fessor í nýrri jóla­út­gáfu Vís­bend­ingar, sem hægt er að lesa hér. Í grein sinni fer Gylfi yfir efna­hags­legar afleið­ingar far­sótta síð­ustu alda og hag­fræði­rann­sóknir tengdum þeim.

Samkvæmt þeim virð­ist spænska veikin hafa leitt til skamm­vinnrar kreppu og langs hag­vaxt­ar­skeiðs, bæði hér­lendis og erlendis, fyrir öld síðan. Sömu sögu er að segja um aðrar stórar far­sóttir, en nýleg rann­sókn benti til þess að far­sóttum sem valda að minnsta kosti 100 þús­und dauðs­föllum fylgi tíma­bil hærri launa og lægri sem geti varið í ára­tugi.

Möguleg ástæða launa­hækk­un­ar­innar er sú að vinnu­færu fólki hefur fækkað vegna far­sótt­ar­innar og verður því fram­lag þeirra sem eftir lifa verð­mæt­ari heldur en áður. Sömu­leiðis eykst fjár­magns­stofn þeirra sem eftir lifa, en með því minnkar fórn­ar­kostn­aður fjár­magns og vextir lækka.

„Vegna þess að COVID far­sóttin hefur sem betur fer ekki valdið eins mörgum dauðs­föllum og spænska veikin er ekki hægt að búast við því að laun hækki eða arð­semi fjár­magns lækki á næstu árum eins og gerð­ist í kjöl­far ban­væn­ustu far­sótt­anna,“ bætir Gylfi þó við. Hins vegar segir hann að efna­hags­lífið muni smám saman kom­ast í eðli­legra horf þegar bæði fram­boðs- og eft­ir­spurn­ar­á­hrif yfir­stand­andi far­sóttar fjara út.

Hægt er að ger­ast áskrif­andi að Vís­bend­ingu með því að smella hér.