Valdefling stúlkna í Úganda

Starf CLF skól­ans í Úganda er liður í að stuðla að auknu kynja­jafn­rétti í Úganda þar sem konur hafa staðið höllum fæti í sam­fé­lag­inu – sér­stak­lega þegar kemur að menntun.

Algengt er að úganskar stúlkur flosni ungar úr námi og geta ástæður þess verið marg­þættar; fátækt, barn­eignir, óvið­un­andi aðstæður fyrir ungar stúlkur í skólum og ríkj­andi við­horf sam­fé­lags­ins um að menntun drengja sé mik­il­væg­ari en menntun stúlkna.

Verknám stúlkna í Úganda og Heimsmarkmið Sameinuðu Þjóðanna

Heims­mark­miðin voru sett árið 2015 af Alls­herj­ar­ráði Sam­ein­uðu þjóð­anna og eru safn 17 mark­miða sem öll eiga að stuðla að bættum lífs­kjörum og auknum mann­rétt­indum fólks um heim allan. Starf sam­tak­anna CLF á Íslandi, sem reka verk­mennta­skóla fyrir stúlkur í Úganda, tekur hlið­sjón af heims­mark­mið­unum í sínu starfi, þá sér­stak­lega er varðar mark­mið fjögur og fimm sem snúa að menntun fyrir alla og jafn­rétti kynj­anna. CLF á Íslandi eru sam­tök sem hafa starfað óslitið frá árinu 2004 með það að mark­miði að styðja syst­ur­sam­tök sín í Úganda, Candle Light Foundation, en þau sam­tök stofn­aði Erla Hall­dórs­dóttir árið 2001 til að styðja við bág­staddar stúlkur í Kampala, höf­uð­borg Úganda.

[adspot]Bætt verk­menntun snertir heims­mark­miðin á marg­þættan hátt, en þó aðal­lega mark­miðið er snýr að menntun. Þar segir að fyrir árið 2030 skuli vera búið að tryggja konum jafnt sem körlum jafnan aðgang að verk­menntun. Skal það vera óháð sam­fé­lags­legri stöðu fólks, bæði hvað varðar efna­hags­legar for­sendur til að stunda nám og ann­arra hind­r­ana sem geta komið í veg fyrir að ung­menni í við­kvæmri stöðu stundi nám. Þá skal einnig vera búið að hækka veru­lega hlut­fall þeirra sem hafa góða verk­færni. Sé úr þessu bætt mun það hafa góð áhrif á þau sem starfa í iðn­aði, skapa bæði ný og mann­úð­leg störf og hvetja til frum­kvöðla­starfs.

Alþjóða­vinnu­mála­stofn­unin (ILO) heldur því fram að til þess að stuðla megi að bættum efna­hags­legum fram­förum svo að flestir megi njóta góðs af þurfi að líta til þriggja þátta. Það er að bæta úr lélegri menntun, lágri fram­leiðni og við­var­andi fátækt. Þetta sé að auki lyk­ill­inn að því að skapa mann­sæm­andi störf, ekki síst fyrir ungt fólk. Þessu tengt, er mik­il­vægt að bæði skapa og þróa verk­færni og kunn­áttu á verk­legum greinum til að halda í við síbreyti­legan vinnu­mark­að­inn. Þróun á verk­færni er því ein af und­ir­stöðum sjálf­bærrar þró­un­ar­að­stoðar og efna­hags­legrar fram­þró­unar. Þá hefur verk­menntun einnig hjálpað fjölda­mörgum að kom­ast inn á atvinnu­mark­að­inn. Starf CLF tekur beinan þátt í að skapa tæki­færi fyrir stúlkur og ungar konur í við­kvæmri stöðu til að þær geti tekið virkan þátt í atvinnu­líf­inu og brot­ist þannig upp úr sárri fátækt.

Candle Light Foundation skólinn

Sú þekk­ing og menntun sem stúlk­urnar hafa öðl­ast í gegnum CLF skól­ann hefur, að sögn stúlkn­anna, haft jákvæð áhrif á líf þeirra og sjálfs­mynd. Þær hafa aukna atvinnu­mögu­leika og geta tekið þátt í að sjá fyrir fjöl­skyldum sínum og með því tekið þátt í upp­bygg­ingu úgansks sam­fé­lags. Í dag hafa yfir 2000 stúlkur fengið stuðn­ing til verk­mennt­unar hjá CLF skól­anum og flestar fengið tæki­færi á að nýta mennt­un­ina á einn eða annan hátt á atvinnu­mark­aði, sem er í takt við Heims­mark­mið númer átta sem kveður á um að lækka hlut­fall þeirra ung­menna sem eru atvinnu­laus eða stunda ekki nám. Þetta á sér­stak­lega við í Úganda sem er ein yngsta þjóð í heimi þar sem 55% þjóð­ar­innar eru undir 18 ára og eru ung­menni því hátt hlut­fall atvinnu­lausra. Með því að mennta stúlkur og auka atvinnu­mögu­leika þeirra er stuðlað að því að þær fresti barn­eignum og eign­ist jafn­vel færri börn. Það á þátt í að stöðva ríkj­andi hringrás fátæktar sem er við­haldið meðal ann­ars með barna­hjóna­böndum og barn­eignum ungra ómennt­aðra stúlkna.

[adspot]Verk­mennta­skól­inn sem CLF starf­rækir er til húsa í húsa­kynnum sem byggð voru fyrir styrk frá Utan­rík­is­ráðu­neyti Íslands og fram­lögum sem safnað var af sjálf­boða­liðum CLF á Íslandi. Skólinn er stað­settur rétt fyrir utan Kampala, höf­uð­borg Úganda. Eftir að skól­inn var byggður jókst eft­ir­spurn eftir inn­göngu í almennt nám við skól­ann frá fólki sem býr í nágrenni hans. Úr varð að CLF hóf að bjóða upp á menntun á efra grunn­skóla­stigi með það að mark­miði að auka bæði sjálf­bærni skól­ans og aðgengi barna í nærum­hverfi skól­ans að menntun. Nú þarf að bregð­ast við þessum breyt­ingum, meðal ann­ars með stækkun skóla­bygg­ing­ar­innar og kaupum á skóla­gögnum. Með þessum breyt­ingum verður hægt nýta skóla­lóð­ina enn betur, án þess þó að draga úr upp­runa­legu mark­miði og aðal­á­herslu skól­ans sem er að bjóða bág­stöddum stúlkum upp á verk­nám.

Þann 24. ágúst næst­kom­andi munu hlauparar CLF á Íslandi taka þátt í Reykja­vík­ur­mara­þoni Íslands­banka og safna um leið fé sem rennur óskipt í stækkun CLF skól­ans svo hægt sé að taka á móti fleiri nem­endum og kaupa tæki og tól sem tengj­ast dag­legum rekstri skól­ans. Hér má heita á hlaupara CLF á Íslandi í Reykja­vík­ur­mara­þon­inu og hér má kaupa vörur til styrktar skól­anum.

Höfundar eru með­stjórn­endur í stjórn CLF á Íslandi.