Ekki marktækur munur á álagningu á íbúðalán hér og á Norðurlöndunum

„Við fest­umst stundum í því að hugsa að banki er bara banki. Sem er alls ekki raunin. Maður þarf eig­in­lega að brjóta niður að banka­þjón­usta eru margir mis­mun­andi þjón­ustu­þættir. Það eru íbúða­lánin, fyr­ir­tækja­lán, greiðslu­þjón­usta og svo fram­vegis.

Í vinn­unni skoð­unum við líka hvern og einn þess­ara flokka og hverjir eru sam­keppn­is­að­ilar á hverjir eru sam­keppn­is­að­ilar á hverjum stað fyrir sig. Þá kemur mjög skýrt í ljós þar sem sam­keppnin er mikil er álagn­ingin minni. Eins og til dæmis á íbúða­lánum þá er ekki mark­tækur munur á álagn­ingu bank­ana á Íslandi og á Norð­ur­lönd­unum.“

Þetta segir Kristrún Tinna Gunn­ars­dóttir, hag­fræð­ingur hjá Oliver Wyman í Svíþjóð sem sat í starfs­hópnum sem skrif­aði Hvítbók um fram­tíð­ar­sýn fyrir fjár­mála­kerfið, í við­tali við Þórð Snæ Júl­í­us­son, rit­stjóra Kjarnans, í sjón­varps­þætt­inum 21 á Hring­braut annað kvöld. Þátt­ur­inn hefst klukkan 21 á fimmtu­dag og hægt er að sjá stiklu úr honum hér að neðan:

Á Íslandi hefur skap­ast sam­keppni á íbúða­lána­mark­aði á und­an­förnum árum vegna þess að líf­eyr­is­sjóðir lands­ins hafa sótt meira inn á þann markað. Þeir þurfa ekki að greiða ýmsa sér­tæka skatta sem bankar þurfa að greiða og hafa því getað boðið upp á mun betri kjör. Sem stendur býður Líf­eyr­is­sjóður versl­un­ar­manna til að mynda sjóðs­fé­lögum sínum upp á 2,36 pró­sent verð­tryggða breyti­lega vexti á meðan að Arion banki býður sínum við­skipta­vinum upp á 4,22 pró­sent verð­tryggða breyti­lega vexti. Bankinn býður þó upp á 80 pró­sent hámarks­lán á meðan að líf­eyr­is­sjóð­ur­inn býður upp á 70 pró­sent.

Kristrún Tinna segir að sér­tækir skattar sem lagðir séu á fjár­mála­fyr­ir­tæki hafi gríð­ar­lega mikil áhrif. „Og auð­vitað, eins og með flesta skatta, enda þeir að lokum á neyt­endum. Þannig að að því marki sem bank­arnir eru að keppa við líf­eyr­is­sjóði sem bera ekki slíka skatta þá auð­vitað mynd­ast ákveðnir skrýtnir hvatar í kerf­inu.“

Í við­tal­inu ræðir Kristrún Tinna einnig ýmsa aðra anga Hvít­bók­ar­innar og sér­stak­lega þá umræðu sem sprottið hefur upp um eign­ar­hald rík­is­ins á bönk­unum í kjöl­far þess að Hvít­bókin var birt í síð­asta mán­uði. Hún ræðir einnig þær kann­anir sem starfs­hóp­ur­inn lét gera um við­horf almenn­ings til fjár­mála­kerf­is­ins.