Eftirlitsstofnun EFTA skoðar framkvæmd Leiðréttingarinnar

Eft­ir­lits­stofnun EFTA (ESA) fylgist með fram­kvæmd höf­uð­stólslækk­unar á verð­tryggðum lánum, sem gengur undir nafn­inu Leið­rétt­ingin, til að koma í veg fyrir að í henni muni fel­ast rík­is­að­stoð til banka. Þeir sem vænta þess að fá höf­uð­stólslækkun munu vænt­an­lega ekki fá að vita hversu há hún verður fyrr en um næstu mán­að­ar­mót, en til­kynnt hafði verið um það opin­ber­lega að slík vit­neskja myndi liggja fyrir í þess­ari viku.

Þetta kom fram á fundi efna­hags- og við­skipta­nefndar í morgun þar sem fjallað var um breyt­ing­ar­til­lögu á lögum um leið­rétt­ingu verð­tryggðra fast­eigna­lána sem sam­þykkt voru í vor. Breyt­ing­ar­til­lagan er lögð fram til að fjölga frá­drátt­ar­liðum við nið­ur­færslu hús­næð­is­lána. Með öðrum orðum er verið að fjölga þeim aðgerðum lána­stof­anna sem drag­ast frá end­an­legri upp­hæð hvers og eins.

Hagnaður og tap

Ástæða þess að ESA fylgist með fram­kvæmd­inni er sú að mjög mis­mun­andi er hvort lán­veit­endur séu að hagn­ast nið­ur­greiðslu rík­is­sjóðs á höf­uð­stóli hús­næð­is­lána. Í lög­unum sem sam­þykkt voru í maí síð­ast­liðnum segir að miða skuli við „að hvorki skap­ist hagn­aður né tap hjá samn­ings­að­ila vegna greiðslu rík­is­sjóðs á leið­rétt­inga­hluta láns“.

Kjarninn greindi frá því fyrr í dag að ekki liggi fyrir sam­komu­lag við íslensku við­skipta­bank­ana um aðferð­ar­fræð­ina sem beita á við útreikn­inga á virði þeirra hús­næð­is­lána sem á að höf­uð­stólslækka sam­kvæmt leið­rétt­inga­á­formum rík­is­stjórn­ar­innar. Ástæða þessa er sú að við­skipta­bank­arnir munu vænt­an­lega fá meira til baka af sumum lánum sínum vegna leið­rétt­ing­ar­innar en þeir gátu vænst ef hún hefði ekki orðið að veru­leika. Þeir eru því að „hagn­ast“ á fram­kvæmd­inni. Sumir líf­eyr­is­sjóðir sem eru á fyrsta veð­rétti á lánum til sjóðs­fé­laga sína „tapa“ hins vegar á því að fá þau upp­greidd, þar sem þeim standa ekki til boða sam­bæri­legir fjár­fest­inga­mögu­leikar fyrir það fé sem þeir fá í stað­inn.

Samn­ings­við­ræður þeirra sem sjá um leið­rétt­ing­ar­á­formin við Lands­bank­ann, Íslands­banka og Arion banka standa þó enn yfir og unnið er að útreikn­ingum með það fyrir augum að lausn náist.

Frestast til mánaðarmóta

Tryggvi Þór Her­berts­son, verk­efna­stjóri leið­rétt­ing­ar­innar, sagði í sam­tali við Kjarnann í byrjun októ­ber að 95 pró­sent þeirra sem sóttu um höf­uð­stólslækkun verð­tryggðra lána muni fá að vita hvort og þá hversu mikið þau munu fá um miðjan októ­ber. Í dag er 15. októ­ber.

Á fundi efna­hags- og við­skipta­nefndar í dag kom fram að upp­lýs­ingar um upp­hæð nið­ur­fell­ingar muni ekki líta dags­ins ljós fyrr en í fyrsta lagi um næstu mán­að­ar­mót.

Leið­rétt­ing verð­tryggðra hús­næð­is­lána snýst um að rík­is­sjóður greiðir allt að 80 millj­arða króna í nið­ur­færslur á verð­tryggðum hús­næð­is­lánum. Til þess að eiga mögu­leika á leið­rétt­ingu þurfti fólk að sækja um og rann umsókn­ar­frestur út 1. Sept­em­ber síð­ast­lið­inn. Alls bár­ust um 69 þús­und umsóknir áður en frest­ur­inn rann út. Á bak­við þær standa um 105 þús­und manns.