Viðvörunarbjöllurnar komnar í gang í Noregi

Nokkur titr­ingur er hjá norskum stjórn­völdum vegna lækk­andi olíu­verðs síð­ustu vikna. Mikill upp­gangur hefur ein­kennt atvinnu­greinar sem tengj­ast olíu­iðn­að­inum í Noregi. Sér­stak­lega hefur verið mikið að ger­ast í Stavan­ger og nágrenni, í Roga­landi. Nú eru hins vegar blikur á lofti. Olíuverð hefur fallið hratt alla þessa viku og er nú komið í 92 USD/fatið úr rúmum 100 USD/farið fyrir bara rúm­lega mán­uði síðan.

Hlutabréf lækka í Noregi

Vegna þess hve mörg fyr­ir­tæki í Norsku Kaup­höll­inni (OSE) eru háð olíu­verði hefur úrvals­vísi­talan í OSE lækkað um 3% síð­ustu daga og um tæp 8% frá því í sumar. Þetta hefur valdið Haraldi V Nor­egs­kon­ungi áhyggjum og var­aði hann sam­landa sína í ræðu við setn­ingu Norska Stór­þings­ins í vik­unni um að Norðmenn gætu ekki vænst þess að olíu­iðn­að­ur­inn yrði jafn sterkur mótor í efna­hags­líf­inu og raunin hefur verið síð­ustu ár. Öystein Olsen seðla­banka­stjóri Noregs tók í sama streng í nýlegri ræðu og sagði að ef olíu­verð héldi áfram að falla myndi það þýða að fjár­fest­ingar við ný olíu­leit­ar­svæði myndu drag­ast saman og umsvif í olíu­tengdum greinum því minnka, að því er fram kom í Aften­posten. Raunar spáir Östein því að fjár­fest­ingar við olíu­leit í norskri lög­sögu muni drag­ast saman um 10% á árinu 2015 en gætu auk­ist aftur árið 2017.

Minnkandi eftirspurn frá Asíu og Evrópu

Samkvæmt grein­endum í Noregi eru helstu ástæður þess að olíu­verð hefur gefið eftir minni spurn eftir olíu frá Asíu og hæga­gangur í stóru hag­kerf­unum í Evrópu. Auk þess hefur fram­leiðsla í mörgum af helstu olíu­lönd­unum auk­ist að und­an­förnu. Hag­vöxtur í Evrópu er enn mjög lít­ill og lækk­aði Mario Draghi Seðla­banka­stjóri evr­ópska seðla­bank­ans stýri­vexti í 0,05% nýlega til þess að blása lífi í efna­hag land­anna. Nokkur óvissa er um þróun olíu­verðs á næstu mán­uðum. Árs­tíð­ar­bundin sveifla vegna vetr­ar­kulda í Evrópu og Banda­ríkj­unum getur haft áhrif til hækk­unar og auk þess er óvissa um hvernig ráða­menn í Sádí-Arabíu muni bregð­ast við lækk­andi olíu­verði.