Kristján Þór Júlíusson, mennta- og menningarmálaráðherra, íhugar að herða aðgangskröfur að íslenskum háskólum til að ná marmiðum um aukin gæði og skilvirkni. Þetta kemur fram í svari hans við fyrirspurn Iðunnar Garðarsdóttur, varaþingkonu Vinstri grænna, sem birtist á vef Alþingis í dag.

Spurning Iðunnar var svohljóðandi: „Telur ráðherra tilefni til þess að grípa til aðgerða vegna stöðu háskólastigsins í ljósi þess að þrátt fyrir ítrekuð fyrirheit stjórnvalda um að fjármögnun háskólastigsins verði í takt við það sem gerist í nágrannalöndunum gerir ríkisfjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar fyrir árin 2018–2022 ráð fyrir áframhaldandi undirfjármögnun háskólastigsins?“

Í svari ráðherra segir meðal annars að hann telji mikilvægt að fram fari heildarendurskoðun á fyrirkomulagi fjármögnunar háskólastigsins þar sem m.a. verði tekið mið af reynslu annarra landa af því að stýra aðgangi að háskólum.

„Slíkt tíðkast víðast hvar í mun meira mæli en á Íslandi. Þá hefur í erlendum úttektum á háskólakerfinu hér á landi verið bent á að fjármagni og kröftum sé dreift víða og að auka megi skilvirkni, samstarf og gæði með því að stækka stofnanir og skapa þannig öflugri einingar,“ segir í svarinu. „Mikilvægt er að athuga hvort unnt sé að ná markmiðum um aukin gæði með því að auka skilvirkni í kerfinu, draga úr brotthvarfi nemenda og auka aðgangskröfur að háskóla, auk þess að efla fjármögnun.“

Mynd: Kristinn Ingvarsson

Skömmu eftir að fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar var lögð fram sagði Jón Atli Benediktsson, rektor Háskóla Íslands, í samtali við Stundina að áætlunin ylli sér miklum vonbrigðum og samræmdist ekki þeim fyrirheitum sem gefin voru í kosningabaráttu stjórnmálaflokka síðasta haust. Hann benti á að í aðdraganda síðustu þingkosninga hefði verið einhugur meðal stjórnmálaflokka um að Ísland skyldi stefna að því að ná meðaltali OECD-ríkjanna á kjörtímabilinu hvað varðar fjárframlög á hvern háskólanema.

„Áætlunin er ekki í samræmi við þetta og víðs fjarri stefnu Vísinda- og tækniráðs um að ná OECD meðaltalinu 2016 og Norðurlandameðaltalinu 2020,“ sagði Jón Atli.

Í nýrri stefnu og aðgerðaáætlun Vísinda- og tækniráðs fyrir árin 2017 til 2019 kemur fram að stefnt sé að því að fjármögnun háskólastigsins nái meðaltali OECD árið 2020 og Norðurlanda árið 2025. Kristján Þór Júlíusson er formaður Vísinda- og tækniráðs, en hvorki svar hans við fyrirspurn Iðunnar né fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar benda til þess að ná eigi meðaltali OECD hvað varðar fjárframlög á hvern háskólanema árið 2020, nema til standi að fækka nemendum umtalsvert.