Kristján Þór Júl­í­us­son, mennta- og menn­ing­ar­mála­ráð­herra, íhugar að herða aðgangs­kröfur að íslenskum háskólum til að ná mar­miðum um aukin gæði og skil­virkni. Þetta kemur fram í svari hans við fyr­ir­spurn Iðunnar Garð­ars­dóttur, vara­þing­konu Vinstri grænna, sem birt­ist á vef Alþingis í dag.

Spurning Iðunnar var svohljóð­andi: „Telur ráð­herra til­efni til þess að grípa til aðgerða vegna stöðu háskóla­stigs­ins í ljósi þess að þrátt fyrir ítrekuð fyr­ir­heit stjórn­valda um að fjár­mögnun háskóla­stigs­ins verði í takt við það sem ger­ist í nágranna­lönd­unum gerir rík­is­fjár­mála­á­ætlun rík­is­stjórn­ar­innar fyrir árin 2018–2022 ráð fyrir áfram­hald­andi und­ir­fjár­mögnun háskóla­stigs­ins?“

Í svari ráð­herra segir meðal ann­ars að hann telji mik­il­vægt að fram fari heild­ar­end­ur­skoðun á fyr­ir­komu­lagi fjár­mögn­unar háskóla­stigs­ins þar sem m.a. verði tekið mið af reynslu ann­arra landa af því að stýra aðgangi að háskólum.

„Slíkt tíðkast víð­ast hvar í mun meira mæli en á Íslandi. Þá hefur í erlendum úttektum á háskóla­kerf­inu hér á landi verið bent á að fjár­magni og kröftum sé dreift víða og að auka megi skil­virkni, sam­starf og gæði með því að stækka stofn­anir og skapa þannig öfl­ugri ein­ingar,“ segir í svar­inu. „Mik­il­vægt er að athuga hvort unnt sé að ná mark­miðum um aukin gæði með því að auka skil­virkni í kerf­inu, draga úr brott­hvarfi nem­enda og auka aðgangs­kröfur að háskóla, auk þess að efla fjár­mögnun.“

Mynd: Kristinn Ingv­ars­son

Skömmu eftir að fjár­mála­á­ætlun rík­is­stjórn­ar­innar var lögð fram sagði Jón Atli Bene­dikts­son, rektor Háskóla Íslands, í sam­tali við Stundina að áætl­unin ylli sér miklum von­brigðum og sam­ræmd­ist ekki þeim fyr­ir­heitum sem gefin voru í kosn­inga­bar­áttu stjórn­mála­flokka síð­asta haust. Hann benti á að í aðdrag­anda síð­ustu þing­kosn­inga hefði verið ein­hugur meðal stjórn­mála­flokka um að Ísland skyldi stefna að því að ná með­al­tali OECD-ríkj­anna á kjör­tíma­bil­inu hvað varðar fjár­fram­lög á hvern háskóla­nema.

„Áætlunin er ekki í sam­ræmi við þetta og víðs fjarri stefnu Vísinda- og tækni­ráðs um að ná OECD með­al­tal­inu 2016 og Norð­ur­landa­með­al­tal­inu 2020,“ sagði Jón Atli.

Í nýrri stefnu og aðgerða­á­ætlun Vísinda- og tækni­ráðs fyrir árin 2017 til 2019 kemur fram að stefnt sé að því að fjár­mögnun háskóla­stigs­ins nái með­al­tali OECD árið 2020 og Norð­ur­landa árið 2025. Kristján Þór Júl­í­us­son er for­maður Vísinda- og tækni­ráðs, en hvorki svar hans við fyr­ir­spurn Iðunnar né fjár­mála­á­ætlun rík­is­stjórn­ar­innar benda til þess að ná eigi með­al­tali OECD hvað varðar fjár­fram­lög á hvern háskóla­nema árið 2020, nema til standi að fækka nem­endum umtals­vert.