Fram undan eru tímar þar sem grípa þarf til ýmissa aðgerða til að tryggja öryggi og frið, meðal ann­ars úrræða sem fólk gæti upp­lifað sem tak­mörkun á mann­rétt­indum sínum. Þetta er full­yrt í skýrslu Ólafar Nordal inn­an­rík­is­ráð­herra um mann­rétt­inda­mál sem dreift var á Alþingi í gær. Í skýrsl­unni er hvatt til þess „að ein­stak­lingar sem sýna af sér óæski­lega hegðun séu til­kynntir til stjórn­valda svo hægt sé að grípa til fyr­ir­byggj­andi aðgerða“. Ekki kemur fram hvort þarna sé verið að boða for­virkar rann­sókn­ar­heim­ildir, en haft hefur verið eftir Ólöfu Nordal í fjöl­miðlum að rétt sé að skoða mögu­leik­ann á heim­ildum til slíkra rann­sóknar­úr­ræða.

„Fram undan eru tímar þar sem ljóst er að grípa verður til ýmissa aðgerða á grund­velli alþjóða­samn­inga til að tryggja öryggi og frið. Hætt er við að litið verði á ýmsar af þeim aðgerðum sem tak­mörkun á mann­rétt­indum ein­stak­linga þrátt fyrir að slíkir samn­ingar séu almennt gerðir með þeim for­orðum að virða beri mann­rétt­indi að fullu,“ segir í kafla skýrsl­unnar sem fjallar um helstu áskor­anir sem Íslend­ingar standa frammi fyrir. „Má hér nefna sem dæmi upp­lýs­inga­öflun vegna örygg­is­mála ann­ars vegar og frið­helgi einka­lífs og vernd þess hins vegar. Mik­il­vægt er því að skapa traust um þær aðgerðir sem hugs­an­lega munu telj­ast nauð­syn­legar.“ 

Bent er á að umræða um örygg­is­mál sé nátengd mann­rétt­indum. „Í sinni ein­föld­ustu mynd má skil­greina öryggi ein­stak­lings­ins eða sam­fé­lags­ins út frá því hvort mann­rétt­indi séu virt bæði af stjórn­völdum og öðrum,“ segir í skýrsl­unni.

Vaxandi útlendingahatur sérstakt áhyggjuefni

Fram kemur að öfga­hyggja og vax­andi útlend­inga­hatur vegna komu hæl­is­leit­enda og flótta­manna til Evrópu sé sér­stakt áhyggju­efni.

Mynd: Pressphotos.biz

„Barátta gegn öfga­hyggju og hat­urs­glæpum er mik­il­vægur liður í því að tryggja mann­rétt­indi til fram­tíðar. Stjórn­völd þurfa að móta sér stefnu um for­varnir gegn öfga­hyggju. Aukið sam­starf félags­þjón­ustu og lög­reglu getur skipt sköpum í bar­átt­unni gegn öfga­hyggju. Einnig þarf að byggja upp traust á milli almenn­ings og stjórn­valda þannig að ein­stak­lingar sem sýna af sér óæski­lega hegðun séu til­kynntir til stjórn­valda svo hægt sé að grípa til fyr­ir­byggj­andi aðgerða. Viðbrögð stjórn­valda þurfa að vera með áherslu á for­varnir og að reynt sé að aðstoða við­kom­andi ein­stak­linga til að taka eðli­legan þátt í sam­fé­lag­inu. Má í þessu sam­bandi benda á að dönsk stjórn­völd hafa sett sér stefnu um ,,de-radicalisation“ sem byggir á hand­leiðslu fyrir ein­stak­linga sem aðhyll­ast öfga­hyggju. Sam­starfið byggir á náinni sam­vinnu skóla, félags­þjón­ustu og lög­reglu.“