Dæmd til að afhenda drenginn norsku barnaverndinni: Fær ekki að sjá hann í þrettán ár

Örlög fimm ára drengs réð­ust fyrir Hér­aðs­dómi Reykja­víkur í morgun. Hann skal fluttur til Noregs þar sem hans bíður vistun hjá ókunn­ugum fóst­ur­for­eldrum til 18 ára ald­urs. Amma drengs­ins, Helena Brynj­ólfs­dóttir flúði með hann til Íslands fyrr á þessu ári.

Dæmd til að afhenda drenginn norsku barnaverndinni: Fær ekki að sjá hann í þrettán ár
Fær ekki að sjá dreng­inn í þrettán ár Helena fær ekki að sjá barna­barnið sitt sem hún hefur alið upp næstu þrettán árin sem sam­kvæmt dómi Hér­aðs­dóms Reykja­víkur skal drengnum skilað til norsku barna­vernd­ar­innar þar sem hann verður vistaður hjá fóst­ur­for­eldrum til átján ára ald­urs. Mynd: Heiða Helgadóttir

Helenu Brynj­ólfs­dóttur, sem flúði með barna­barn sitt frá Noregi til Íslands fyrr á þessu ári, ber að skila barn­inu í hendur norsku barna­vernd­ar­innar og hefur til þess tvo mán­uði. Þetta kemur fram í dómi Hér­aðs­dóms Reykja­víkur sem les­inn var upp fyrir lög­fræð­ing hennar í dag.

Þetta þýðir að Helena fær ekki að sjá barna­barnið sitt, fimm ára gamlan dreng, í 13 ár þar sem reglur barna­verndar í Noregi heim­ila aðeins heim­sóknir for­eldra barn­anna. Dóttir Helenu, sem missti for­sjá yfir drengnum í Noregi, fær að hitta son sinn tvisvar á ári, tvo klukku­tíma í senn.

Rændi barninu til að bjarga því

Stundin hefur fjallað ítar­lega um málið og ræddi meðal ann­ars við Helenu í lok júlí. Þá steig hún fram og sagð­ist hafa rænt barna­barn­inu til þess að bjarga því. Helena gæti verið ákærð fyrir barns­rán í Noregi en barna­verndin þar í landi krafð­ist þess að íslensk stjórn­völd myndu finna dreng­inn, fjar­lægja hann með lög­reglu­valdi og koma honum upp í fyrstu flug­vél aftur til Noregs svo hægt væri að vista hann hjá ókunn­ugu fólki í Noregi til 18 ára ald­urs.

Helena var kölluð á fund hjá inn­an­rík­is­ráðu­neyt­inu hér á landi þar sem henni var boðið að afhenda dreng­inn af fúsum og frjálsum vilja. Því neit­aði Helena og fór því málið fyrir dóm sem síðan féll í dag.

Vill vera hjá ömmu sinniSál­fræð­ingur sem bar vitni fyrir dómi sagði dreng­inn vilja vera hjá ömmu sinni.

 

Bara búin að gráta undanfarna daga

Stundin ræddi við Helenu fyrir tæpri viku síðan en þá beið hún dóms­ins sem féll í dag. „Þetta er búið að vera í gangi síðan í des­em­ber. Til­finn­inga­sveiflur, svefn­lausar nætur og enda­lausar áhyggjur,“ sagði Helena þá og átti erfitt með að ræða við blaða­mann. Henni var mikið niður fyrir og barð­ist við tárin.

„Hugsum þetta aðeins. Þetta er fimm ára gam­alt barn sem ég elska meira en allt. Ég gæti verið að sjá fram á það að hann hverfi algjör­lega úr mínu lífi. Ég fæ aldrei að hitta hann aftur. Ég get þetta ekki.“

Búin að missa trúna á íslenskt réttarkerfi

Helena var miður sín eftir að hafa fengið að vita nið­ur­stöðu dóms­ins í dag en lög­fræð­ingur hennar hringi í hana í morgun og las hann upp.

„Já, ég ætla að áfrýja þessu en ég er bara búin að missa trúna á íslenskt rétt­ar­kerfi þannig að ég er alls ekki von­góð,“ sagði Helena þegar blaða­maður Stund­ar­innar ræddi við hana í dag.

„Ef hann á að fara í fóstur, af hverju fer hann þá ekki í fóstur hjá íslenskri fjöl­skyldu? Þessi lyga­þvæla hjá norsku barna­vernd­inni er bara grát­leg,“ segir Helena sem var mikið niður fyrir. 

Sagan öll

Flutti með drenginn til Noregs fyrir þremur árum

Úr við­tal­inu sem birt­ist við Helenu í Stund­inni þann 28. júlí:

Helena flutti til Krist­ans­and í Noregi árið 2013 í leit að betra lífi fyrir sig, dætur sínar tvær og barna­barnið. Hún var ekki að flýja skuldir eins og svo margir sem flytja til Noregs. Mennta­kerfið og mögu­leik­inn á að eign­ast eitt­hvað í líf­inu lað­aði Helenu að en hún var á leigu­mark­aði á Íslandi eins og þús­undir ann­arra, átti lítið sparifé og sá ekki fram á að geta fjár­fest í íbúð, eða eins og hún segir sjálf: „Mig lang­aði að eiga mögu­leika á því að eign­ast eitt­hvað og skilja eitt­hvað eftir mig fyrir börnin mín. Ég sá það bara ekki ger­ast á Íslandi og því flutti ég með fjöl­skyld­una til Noregs.“

Barna­barnið hennar var aðeins tveggja ára gam­alt þegar þau fluttu árið 2013 en þegar út var komið fór Helena strax í það að verða honum úti um leik­skóla­pláss sem gekk vel. Flutn­ingur fjöl­skyld­unnar gekk eins og í sögu fyrsta árið en þá fór að halla undan fæti hjá dóttur Helenar, móður barns­ins.

„Hann talar þó ekki norsku, aðeins eitt og eitt orð sem hann hefur lært á leik­skól­anum“

„Hún flækt­ist inn í slæman félags­skap í Noregi sem hafði mikil áhrif á hana. Hún sökkti sér í neyslu og var ekk­ert inni á heim­il­inu. Ég sá um barnið alla daga eins og ég hafði í raun gert frá fæð­ingu. Neyslan hafði þau áhrif að hún var ekki til staðar fyrir barnið. Hún kynnt­ist strák í þessum félags­skap sem var í afskap­lega mik­illi neyslu líka og þau fóru að búa saman en allan tím­ann var ég með barnið fyrir utan eina og eina heim­sókn þar sem ég fór með barnið til dóttur minnar. Einn dag­inn, þegar hún er ekki heima, þá tekur þessi kær­asti hennar brjál­æðiskast og rústar allri íbúð­inni. Sker mublurnar hennar og brýtur allt og bramlar. Lög­reglan var kölluð til og þegar hún mætir á svæðið þá tekur hún eftir barna­leik­föngum í íbúð­inni. Þá er norska barna­verndin kölluð til og þannig hefst þessi martröð sem ekki sér fyrir end­ann á í dag,“ segir Helena.

Kölluð á fund barnaverndar

Norska barna­verndin kall­aði þær mæðgur á fund. Þar lét dóttir Helenu starfs­menn barna­vernd­ar­innar vita að móðir sín hefði alla tíð séð um barnið og þannig yrði það áfram. Helenu var gef­inn kostur á að skrifa undir sam­komu­lag við norsku barna­vernd­ina sem hljóð­aði upp á það að hún myndi sam­þykkja óund­ir­búnar heim­sóknir á heim­ili hennar allt að fjórum sinnum í viku til þess að tryggja vel­ferð barns­ins. Helena segir að það hafi ekki verið neitt vanda­mál enda hafi hún haldið fal­legt heim­ili og hugsað vel um barnið sem sömu­leiðis leið vel hjá ömmu sinni.

„Þeir voru að koma þrisvar til fjórum sinnum í viku í yfir tvö ár. Stundum litu þeir bara inn í stutta stund en stundum komu starfs­menn

barna­vernd­ar­innar í heim­sókn í lengri tíma og ræddu bæði við mig og reyndu að tala við barnið. Hann talar þó ekki norsku, aðeins eitt og eitt orð sem hann hefur lært á leik­skól­anum. Yfir þetta tíma­bil kom ekk­ert upp á og þeir höfðu ekk­ert út á mig, upp­eldið eða heim­ilið að setja. Allir sem komu í heim­sókn báru okkur sög­una vel en það kom meðal ann­ars fram í skýrslum sem skilað var í lok hverrar heim­sóknar og því var ekki útlit fyrir annað en að ég myndi fá for­sjá yfir barn­inu,“ segir Helena. Barna­verndin hafði einnig sam­band við leik­skól­ann þar sem barnið var vistað og var sama sagan þar: Þeir höfðu ekk­ert út á Helenu að setja og barn­inu virt­ist bara yfir höfuð líða mjög vel.

Tvö ár undir smásjá barnaverndar

Yfir þetta sama tíma­bil bjuggu þau þrjú í hús­inu; Helena, yngri dóttir hennar, sem var átján ára gömul og fimm ára gam­alt barnið. Dóttir Helenu, móðir barns­ins, var á þessum tíma­punkti að leita sér hjálpar vegna fíknar sinnar og bjó ekki á heim­il­inu. Hún hafði ekki sokkið svona djúpt áður í neyslu og vildi út úr þessum víta­hring. Hún hafði aldrei farið í með­ferð en vildi gera allt til þess að missa ekki barnið sitt: „...og þess vegna fór hún í sína fyrstu með­ferð og það vissu starfs­menn barna­vernd­ar­innar en það virt­ist skipta litlu máli. Þeir vildu ekki gefa henni nein tæki­færi.“

En eftir tvö ár undir smá­sjá norsku barna­vernd­ar­innar, þegar útlit var fyrir að Helena myndi fá for­sjá yfir barn­inu, leit­aði yngri dóttir hennar sér hjálpar hjá félags­ráð­gjafa. Hún var átján ára gömul og hafði áhyggjur af fikti við kanna­bis­reyk­ingar. Eftir öll þau vand­ræði sem systir hennar hafði komið sér í ákvað hún að taka ábyrgð á sjálfri sér og sótti sjálf tíma hjá félags­ráð­gjafa sem starf­aði á vegum Krist­i­ans­and. Í við­tal­inu við félags­ráð­gjafann lét hún áhyggjur sínar í ljós og spurði hvað væri best fyrir hana að gera. Félags­ráð­gjaf­inn bauð henni litla aðstoð, að sögn Helenu, en hafði meiri áhyggjur af því að barn væri skráð á sama heim­ili.

Barnavernd vill ekki að barnið sé hjá ömmu sinni

„Þessi félags­ráð­gjafi, í stað þess að hjálpa dóttur minni sem sjálf sótti sér aðstoð, hafði sam­band við barna­vernd og þá má segja að bolt­inn hafi byrjað að rúlla hjá mér og hann hefur ekki hætt að rúlla síðan. Þrátt fyrir allar þessar góðu umsagnir hjá bæði starfs­fólk­inu sem kom í heim­sókn til mín þrisvar til fjórum sinnum í viku í tvö ár og og starfs­fólki leik­skól­ans þá kemur í ljós fyrir fylk­is­rétti, sem barna­vernd tapar nán­ast aldrei máli fyrir, að þeir vilja ekki að barnið sé hjá mér. Það var ákveðið reið­ar­slag. Yngsta dóttir mín, sem leit­aði sér hjálpar, var að flytja út á þessum tíma og hafði aldrei verið í nokk­urri neyslu inni á heim­il­inu mínu enda hefði ég aldrei tekið það í mál. Þeir vissu að dóttir mín var að flytja út en þrátt fyrir þá vit­neskju voru þeir harðir á því að taka barnið af okkur og vista hjá ókunn­ugum. Ég vildi leita allra leiða til þess að leysa þetta mál án þess að missa barnið,“ segir Helena sem þá hafði sam­band við eina af eldri dætrum sínum, sem býr í öðru fylki í Noregi, er í sam­búð með Norð­manni og á 12 ára gamla dóttur.

„Við vildum halda fjöl­skyld­unni saman og eng­inn gat lifað með því til ævi­loka að hafa misst barnið til átján ára ald­urs“

„Þau voru meira en til í að vera með barnið. Við vildum halda fjöl­skyld­unni saman og eng­inn gat lifað með því til ævi­loka að hafa misst barnið til átján ára ald­urs. Ég hefði ekki fengið að hitta það aftur og móðir þess, dóttir mín, hefði aðeins fengið að hitta það í nokkra klukku­tíma á ári.“

Eldri systir býðst til að taka barnið

Starfs­menn norsku barna­vernd­ar­innar í Krist­i­ans­and ferð­uð­ust í umrætt fylki þar sem eldri dóttir hennar bjó ásamt eig­in­manni sínum. Helena segir þá hafa farið í fjöl­margar heim­sóknir og tekið við­töl við bæði eldri dóttur sína, eig­in­mann hennar og tólf ára gamla dóttur þeirra.

„Stelpan þeirra fór meira að segja í sál­fræði­mat og kom mjög vel út úr því. Við fengum bara jákvæð skila­boð og athuga­semdir frá norsku barna­vernd­inni og því var í raun allt sett af stað til að und­ir­búa komu hans til eldri dóttur minnar. Hún gerði fal­legt her­bergi fyrir hann og allir voru him­iná­nægðir í fjöl­skyld­unni með þessa nið­ur­stöðu. Þrátt fyrir að hún byggi í öðru fylki þá skipti það okkur aðal­máli að hann yrði með fjöl­skyld­unni sinni á einn eða annan hátt. Þrátt fyrir að það hafi verið erfitt að sætta sig við það að ég fengi ekki að vera með hann gladd­ist ég yfir því að hann myndi alast upp hjá eldri dóttur minni, læra íslensku, vera með frænku sinni og fá að fara í heim­sókn til Íslands, enda fædd­ist hann nú þar og er íslenskur.“

„Þetta var svo fárán­legt að ég fékk bara nóg“

En sú ham­ingja lifði ekki lengi. Helena segir fjöl­skyld­una hafa haft mikla trú á því sem við þau var sagt. Þegar málið var hins vegar aftur flutt fyrir fylk­is­nefnd í Noregi kom í ljós að barna­vernd mælti gegn því að barnið yrði vistað hjá eldri dótt­ur­inni og vildu þeir þess í stað að barn­inu yrði fundið fram­tíð­ar­heim­ili hjá ókunn­ugum í Noregi. Það þýddi ótíma­bundna vistun til átján ára ald­urs þar sem móðir hans myndi fá að hitta hann í örfáa klukku­tíma yfir árið.

Klippt á tengsl við fjölskylduna

„Það var rosa­legur skellur fyrir okkur öll. For­send­urnar sem lágu að baki þess­ari ákvörðun hjá barna­vernd voru fárán­legar. Vægast sagt fárán­legar. Ákvörð­unin var meðal ann­ars tekin út frá þeim for­sendum að þau hjónin hefðu aðeins verið saman í tvö ár og þau gætu því skilið. Þá sögðu þau, út frá heim­sóknum að dæma, að fjöl­skyldan væri bara svo ham­ingju­söm svona þrjú saman og að koma drengs­ins inn á heim­ilið gæti eyði­lagt það. Elsta dóttir mín hefur aldrei átt við nein vanda­mál að stríða en ein­hvern veg­inn hjá barna­vernd­ar­nefnd í Noregi líta þeir svo á að þung­lyndi, fíkn og alkó­hól­ismi sé smit­andi sjúk­dómur. Þetta var svo fárán­legt að ég fékk bara nóg. Þá ákvað ég að gera það sem ég gerði. Ég rændi barn­inu til að bjarga því,“ segir Helena sem óskaði eftir því við norsk yfir­völd að fá að vera með barnið þar til barna­verndin myndi finna fóst­ur­heim­ili.

„Ég var strax látin vita af því að þeir ætl­uðu að klippa á öll fjöl­skyldu­tengsl okkar við strák­inn. Við gátum ekki horft upp á það. Ég gat ekki horft upp á það. Dóttir mín er bara tví­tug og með eina með­ferð að baki. Hennar staða í dag sam­an­borið við árið á undan er bara hrein­asta krafta­verk. Hún, líkt og ég, lifir fyrir barnið og hún áttar sig á því að það er ekki hægt að vera í fíkni­efna­neyslu og sjá um lítið barn. Það fer ekki saman. Hún elskar það til tungls­ins og til­baka en þrátt fyrir allt, allar þessar heim­sóknir, við­töl, rann­sóknir og lof­orð um að fá annað tæki­færi þá átti bara að taka barnið af okkur. Í burtu frá henni, í burtu frá mér og í burtu frá fjöl­skyld­unni hans, frænkum og frændum.“

Ráðlagt að flýja

Helena var stað­ráðin í því að gera allt sem í hennar valdi stóð til þess að tryggja það að barnið færi ekki til ókunn­ugra í Noregi fyrr en hún hefði reynt allt sem kerfið byði upp á. Allar dyr virt­ust þó lok­aðar. Hún var skít­hrædd eins og hún segir sjálf og deildi sögu sinni inni í sér­stökum hóp á Facebook þar sem fólk hvaðanæva að úr heim­inum deildi reynslu­sögum sínum af afskiptum barna­vernd­ar­innar norsku. Þar sagði fólk henni bara að flýja. Taka barnið og hlaupa eins langt frá Noregi og kostur væri. Fljúga til Íslands. Fela sig.

„Hvað átti ég að gera? Ver­ald­leg gæði skiptu mig engu máli enda varð ég að velja á milli þeirra og barns­ins. Ég valdi að sjálf­sögðu barnið og hljóp.“

„Ég ræddi við tvo lög­fræð­inga, bæði á Íslandi og í Noregi. Þeir, eins og gefur að skilja, gátu ekki beint sagt mér að flýja en sögðu að ég væri komin algjör­lega út í horn og það næsta sem myndi ger­ast væri að barnið yrði tekið og þá væri svo gott sem úti­lokað að reyna að fá það aftur. Fólkið sem ég ræddi við í þessum hópi á Facebook bauðst til þess að greiða flug­miða fyrir mig, gist­ingu, láta mig fá dag­pen­inga og í raun hvað sem er til þess að hjálpa mér að kom­ast undan. Þetta var fólk sem hafði misst börnin sín, hafði fundið fyrir órétt­læt­inu og vildi hjálpa mér. Ég var á báðum áttum. Skít­hrædd. Komin með frá­bæra vinnu í Krist­i­ans­and og nýbúin að kaupa mér hús. Hvað átti ég að gera? Ver­ald­leg gæði skiptu mig engu máli enda varð ég að velja á milli þeirra og barns­ins. Ég valdi að sjálf­sögðu barnið og hljóp.“

Und­ir­bún­ing­ur­inn að flótt­anum stóð ekki lengi. Hún hafði ekk­ert hugsað þetta til enda. Helena bjóst alveg eins við því að verða stöðvuð á leið­inni út á flug­völl eða jafn­vel á flug­vell­inum sjálfum. Nú eða úti í flug­vél á hlað­inu á flug­vell­inum.

Norsku barna­vernd­inni mót­mæltVíða um heim hefur starfs­að­ferðum norsku barna­vernd­ar­innar verið mót­mælt. Nú síð­ast bárúst fregnir af því að Mann­rétt­inda­dóm­stóll Evrópu væri að skoða mál stofn­un­ar­innar.

Aldrei verið jafn hrædd

„Við tókum með okkur þrjár ferða­töskur og fylltum þau af fötum. Keyptum þrjá flug­miða og tókum bíl út á flug­völl. Ég hef aldrei á ævinni verið jafn hrædd. Ég hugs­aði ekk­ert um það að ég gæti endað í fang­elsi ef þeir myndu stöðva mig. Ég hugs­aði bara um litla barnið og fram­tíð þess. Hvort við fjöl­skyldan myndum nokkurn tím­ann fá að sjá hann aftur. Ég hafði fyrir þremur árum flutt til Noregs og þarna var ég að flýja landið því yfir­völd vildu taka barnið af okkur. Ég flúði Ísland til þess að byrja nýtt líf á nýjum stað sem ég til þessa hafði talið svo ynd­is­legan. Guð minn góður, hvað ég hafði rangt fyrir mér. Þetta myndi aldrei ger­ast á Íslandi. Ekki svona að minnsta kosti.“

Helena var stressuð og rúm­lega það þegar hún gekk í gegnum flug­stöð­ina í Osló. Hún hafði flogið frá Krist­i­ans­and til Oslóar og það hafði gengið vel enda aðeins um inn­an­lands­flug að ræða. Flugið frá Osló til Íslands var hins vegar allt annar hand­leggur.

„Þá fór kaldur hrollur um mig
og ég hvítn­aði öll upp.“

„Mér leið alveg hrylli­lega. Þegar við sátum í flug­vél­inni heyrðum við sírenu­væl. Þá fór kaldur hrollur um mig og ég hvítn­aði öll upp. Við vorum enn í hlað­inu og land­gang­ur­inn var enn tengdur við flug­vél­ina. Ég sökk í sætið og sagði við dóttur mína: „Jæja, núna er lög­reglan að koma að sækja okkur,“ en það kom eng­inn um borð,“ segir Helena sem átt­aði sig á því að hljóðin komu úr leikja­tölvu hjá litlum dreng sem sat skammt frá þeim.

„Ég bjóst líka alveg eins við því að vera stöðvuð í flug­stöð­inni á Íslandi og það var því ekk­ert minna stressandi. Ég sá það fyrir mér að við yrðum stöðvuð þar og send aftur til Noregs,“ segir Helena.

Skildi allar veraldlegar eigur eftir

Hún komst hins vegar klakk­laust til Íslands. „Það var mik­ill léttir að ganga út úr Flugstöð Leifs Eiríks­sonar. Við vorum komin heim. Ég fór strax í það að finna íbúð fyrir okkur og núna búum við litla fjöl­skyldan í Reykja­vík og erum á leigu­mark­aði. Úti í Krist­i­ans­and stendur húsið mitt sem ég sé ekki fram á að geta borgað af eða heim­sótt ef út í það er farið því ég gæti verið hand­tekin í Noregi og ákærð fyrir barns­rán. Ég missi því húsið og allar mínar ver­ald­legu eigur sem eru inni í því. Ég er nátt­úr­lega búin að missa vinn­una mína en það verður bara að hafa það. Mér er alveg sama svo lengi sem ég fæ að verja líf­inu með barna­barn­inu mínu sem ég elska svo heitt og hef séð um nán­ast frá fæð­ingu.“

Helena segir að tvær vikur hafi liðið frá því þau komu til Íslands þar til íslenska barna­verndin hafði sam­band. Íslenskir full­trúar hennar hafi tjáð Helenu að norska barna­verndin hafi reynt að ná í hana en það hafi ekki verið hægt þar sem slökkt hafi verið á síma hennar frá því hún kom til lands­ins. Það segir Helena að sé ekki satt.

„Ég er búin að vera með kveikt á norska núm­er­inu mínu frá því ég kom heim. Tuttugu og fjóra tíma sól­ar­hrings­ins hefur norska barna­verndin getað hringt í mig enda voru þeir með núm­erið mitt. Ég vissi nátt­úr­lega ekk­ert hvernig þetta mál myndi fara og veit það ekki enn og þess vegna þorði ég ekki öðru en að vera með kveikt á sím­anum og til­búin að svara ef það yrði hringt. En íslenska barna­verndin vildi koma í heim­sókn og ég sagði að það væri að sjálf­sögðu ekk­ert mál enda hef ég aldrei haft neitt að fela. Þau komu og tóku út hús­næðið og ræddu við mig, dóttur mína og barnið. Þau settu ekki út á neitt og hafa ekki komið aftur. Það er rosa­legur munur að fá þau bara einu sinni í heim­sókn í stað þess að fá hana þrisvar til fjórum sinnum í viku eins og þetta var úti í Krist­ans­and. Þau eru samt alltaf vel­komin í heim­sókn enda, eins og ég ítreka, hef ég ekk­ert að fela. Ég vil barn­inu það besta og þess vegna tók ég þessa ákvörðun. Hann er kom­inn í leik­skóla og byrj­aður að æfa íþróttir og líður bara dásam­lega. Hann hefur ömmu sína og mömmu sína, sem er búin að vera edrú í nokkra mán­uði og stendur sig frá­bær­lega miðað við allt sem á undan er gengið. Fólk á að fá annað tæki­færi ef það sýnir vilja og metnað til þess að gera betur,“ segir Helena.

Innanríkisráðuneytið boðar fund

En martröð­inni er ekki lokið þó svo að fjöl­skyldan sé komin til Íslands og hlut­irnir gangi vel. Í síð­ustu viku fékk Helena bréf frá inn­an­rík­is­ráðu­neyt­inu en sam­kvæmt því barst íslenskum yfir­völdum beiðni frá barna­vernd­ar­nefnd Krist­ans­and um afhend­ingu barns­ins „... en barna­vernd­ar­nefnd telur yður halda barn­inu með ólög­mætum hætti á Íslandi,“ eins og segir í bréf­inu sem er dag­sett 15. júlí.

Þá segir enn fremur: „Beiðni barna­vernd­ar­nefndar er sett fram með skírskotun til alþjóð­legs samn­ings, sem Ísland og Noregur eru aðilar að, um einka­rétt­ar­leg áhrif af brott­námi barna til flutn­ings milli landa, hér eftir nefndur Haag­samn­ing­ur­inn. Samkvæmt Haag­samn­ingnum hvílir sú skylda á íslenskum yfir­völdum að ákveða að barni, sem hefur verið flutt til lands­ins með ólög­mætum hætti, eða er haldið hér á landi á ólög­mætan hátt, skuli skilað þegar í stað.“

„Ég sagði þeim að sjálf­sögðu að ég myndi ekki afhenda barnið með fúsum og frjálsum vilja“

Inn­an­rík­is­ráðu­neytið seg­ist aðeins vera milli­göngu­að­ili í þessu máli „því ákvörðun um hvort barn­inu skuli skilað til Noregs er í höndum dóm­ara. Ef beiðnin verður tekin til með­ferðar mun ráðu­neytið hafa milli­göngu um að útvega barna­vernd­ar­nefnd í Krist­ans­and lög­mann, sem mun fara með málið fyrir dóm­stóla fyrir hönd nefnd­ar­innar og krefj­ast afhend­ingar barns­ins, ef þér skilið því ekki af fúsum og frjálsum vilja. Áður en tekin er ákvörðun um hvort beiðnin verður tekin til með­ferðar telur ráðu­neytið rétt að óska eftir sjón­ar­miðum yðar til beiðn­innar.“

Helena var sem sagt boðuð á fund í inn­an­rík­is­ráðu­neyt­inu. Fund­ur­inn fór fram þriðju­dag­inn 26. júlí og mætti Helena ásamt lög­manni sínum.

Neitar að senda burt barnið

„Ég sagði þeim að sjálf­sögðu að ég myndi ekki afhenda barnið með fúsum og frjálsum vilja. Þá var mér tjáð að norska barna­verndin væri komin með lög­fræð­ing og ætl­uðu með þetta alla leið. Það þýðir að málið verður tekið fyrir í Hér­aðs­dómi Reykja­víkur og þar verða örlög barns­ins ráðin. Ég veit eig­in­lega ekki hvað ég á að halda eða segja. Ætla íslensk stjórn­völd eða íslenskur dóm­ari að ákveða það að barna­barni mínu, sem fædd­ist á Íslandi, verði afhent norskum stjórn­völdum svo hægt sé að vista það hjá ókunn­ugu norsku fólki til átján ára ald­urs í stað þess að leyfa því að alast upp hér á Íslandi þar sem það kemur til með að tala íslensku, eina tungu­málið sem það kann, fjarri öllum skyld­mennum sínum? Ég bara neita að trúa því,“ segir Helena.

Þess ber að geta að inn­an­rík­is­ráðu­neytið hefur áður komið að svona máli. Máli sem vakti gríð­ar­lega mikla athygli, bæði hér á landi og í Danmörku. Þá bland­aði sjálfur þáver­andi inn­an­rík­is­ráð­herra sér í málið, Hanna Birna Krist­jáns­dóttir. Hún hjálp­aði Hjördísi Svan Aðal­heið­ar­dóttur, sem á sínum tíma ákvað að nema börn sín á brott og fara með þau frá Danmörku og til Íslands. Hjálpin fólst meðal ann­ars í einni milljón króna sem Hanna Birna gaf Hjördísi Svan úr skúffufé ráð­herra. Pen­ing­ur­inn var nýttur til þess að borga leigu á flug­vél sem notuð var í flótt­anum frá Danmörku til Íslands. Pen­ing­ur­inn var þá milli­færður úr ráðu­neyt­inu og yfir á föður Hjör­dísar Svan sem milli­færði hann yfir á Jón Kristin Snæhólm fjöl­miðla­mann, sem greiddi að lokum fyrir flug­vél­ina. Hjördís Svan stóð þá í hat­rammri for­ræð­is­deilu við danskan barns­föður sinn. Ekki dönsku barna­vernd­ina heldur danskan rík­is­borg­ara og föður barn­anna, Kim Laursen, en árið 2012 fékk hann fulla for­sjá yfir börn­unum.

Hjördís dæmd fyrir brottnámið

Stundin fjall­aði um aðkomu inn­an­rík­is­ráðu­neyt­is­ins að máli Hjör­dísar Svan, meðal ann­ars í febr­úar á þessu ári, en í umfjöll­un­inni kom meðal ann­ars fram að Hjördís fékk umgengn­is­rétt en flúði með börnin til Noregs þar sem hún fór í felur. Því næst flúði hún til Íslands með fyrr­nefndu leiguflugi í ágúst árið 2013. Hjördís var dæmd fyrir þetta brott­nám, var hand­tekin í Danmörku en afplán­aði dóm­inn á Íslandi.

Jón Kristinn Snæhólm sagði í sam­tali við DV á sínum tíma að hann hefði skipu­lagt flótt­ann. „Ráðu­neytið styrkti þetta mál en þetta var kallað styrkur vegna lög­fræði­kostn­aðar en ekki styrkur vegna flugs. En styrk­ur­inn var nátt­úr­lega nýttur til að borga hluta af flug­inu,“ sagði Jón Kristinn.

Inn­an­rík­is­ráðu­neytið eða núver­andi inn­an­rík­is­ráð­herra, Ólöf Nordal, hefur hins vegar ekki boðið Helenu neina hjálp. Þess í stað hefur ráðu­neytið aðstoðað norsku barna­vernd­ina, meðal ann­ars með því að finna þeim færan íslenskan lög­mann sem hyggst reyna að ná barn­inu af Helenu. Samkvæmt heim­ildum Stund­ar­innar mun málið hljóta flýti­með­ferð fyrir íslenskum dóm­stólum og því ekki langt þangað til að það verði tekið fyrir í Hér­aðs­dómi Reykja­víkur.

Um miðjan júlí greindum við frá annarri íslenskri fjöl­skyldu sem stendur í bar­áttu við norsku barna­vernd­ina en þá voru börnin tekin með lög­reglu­valdi úr skólum sínum og fær föður þeirra ekki að hitta þau nema í fjóra klukku­tíma á ári. Hægt er að lesa það hér.

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.
Tengdar greinar

Barnavernd í Noregi

Helena reynir að bjarga húsinu: Eyjólfur fær að alast upp á Íslandi
FréttirBarnavernd í Noregi

Helena reynir að bjarga hús­inu: Eyjólfur fær að alast upp á Íslandi

Á meðan Helena Brynj­ólfs­dóttir reynir að bjarga hús­inu sínu í Noregi þá eru norsk og íslensk yfir­völd að klára sam­komu­lag land­anna á milli varð­andi fram­tíð Eyjólfs Kristins. Elva Christina hefur fyr­ir­gert rétti sínum í Noregi með því skil­yrði að hann fái að alast upp á Íslandi. Norsk barna­vernd­ar­yf­ir­völd vilja að honum sé komið í fóstur utan fjöl­skyld­unnar.

Mest lesið

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Mest lesið í mánuðinum

Katla sem breytti heilbrigðiskerfinu
1
ViðtalLífið á Grensás

Katla sem breytti heil­brigð­is­kerf­inu

Enginn á Íslandi hefur lifað af jafn alvar­legan mænu­skaða og Katla Guðna­dóttir sem lenti í dul­ar­fullu bílslysi 22 ára gömul. Hún er föst á Grens­ás­deild þar sem kerfið hefur ekki afgreitt beiðni hennar um heima­þjón­ustu. Barátta hennar hefur þegar skilað for­dæma­lausri ákvörðun í heil­brigð­is­ráðu­neyt­inu en oft líður henni eins og fólki hefði þótt það auð­veld­ara ef hún hefði ekki lifað slysið af.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár