NATO verði „meira evrópskt“

Fram­kvæmda­stjóri NATO hæð­ist að til­raunum Evr­ópu­ríkja til að verða óháð Banda­ríkj­unum, en stefnan er tekin þangað.

Kaja Kallas
Kaja Kallas Utan­rík­is­mála­stjóri Evr­ópu­sam­bands­ins og fyrr­ver­andi for­sæt­is­ráð­herra Eistland kallar eftir breyt­ingum á NATO í þágu Evrópu. Mynd: Shutterstock

Evrópa verður að efla varnir sínar og gegna stærra hlut­verki innan NATO þar sem Donald Trump, for­seti Banda­ríkj­anna, hefur „hrist upp í stoðum sam­bands ríkj­anna beggja vegna Atl­ants­hafs­ins“, sagði Kaja Kallas, æðsti erind­reki Evr­ópu­sam­bands­ins (ESB) í utan­rík­is­málum, í dag.

„Ég vil taka það skýrt fram: Við viljum sterk tengsl yfir Atl­ants­hafið. Banda­ríkin verða áfram sam­starfs- og banda­lags­ríki Evrópu. En Evrópa verður að laga sig að nýjum veru­leika. Evrópa er ekki lengur aðal­á­hersla stjórn­valda í Washington,“ sagði Kallas á varn­ar­mála­ráð­stefnu í Brussel.

„Þessi breyt­ing hefur verið í gangi um nokk­urt skeið. Hún er kerf­is­bundin, ekki tíma­bundin. Það þýðir að Evrópa verður að stíga fram – ekk­ert stór­veldi í sög­unni hefur útvi­stað eigin til­vist og lifað af.“

Hótanir Trumps skóku banda­lags­þjóðir í Evrópu í þessum mán­uði þegar hann lýsti því yfir að Banda­ríkin myndu taka Grænland af Danmörku, sem er aðild­ar­ríki NATO og ESB – áður en hann hætti við.

Krísan hefur magnað upp kröfur um að álfan verði óháð­ari vernd frá þessu yfir­gnæf­andi her­veldi NATO.

Kallas var þó áfram með það á hreinu að NATO væri horn­steinn öryggis í Evrópu.

Hún sagði að við­leitni ESB ætti að „halda áfram að vera við­bót“ við við­leitni banda­lags­ins, en lagði áherslu á að Evrópa þyrfti að gegna stærra hlut­verki.

„Sér­stak­lega núna, þegar Banda­ríkin beina sjónum sínum út fyrir Evrópu, þarf NATO að verða evr­ópskara til að við­halda styrk sínum,“ sagði hún.

„Til þess verður Evrópa að bregð­ast við.“

Evr­ópu­lönd hafa þegar aukið fjár­veit­ingar til varn­ar­mála síðan Rússar réð­ust inn í Úkraínu fyrir fjórum árum og sam­þykktu í fyrra að hækka útgjalda­mark­mið NATO veru­lega undir þrýst­ingi frá Trump.

ESB hóf einnig í fyrra fjölda verk­efna sem það segir að gætu leitt til þess að aðild­ar­ríki þess leggi 800 millj­arða evra til við­bótar í varn­ar­mál.

Banda­ríkja­stjórn hefur á meðan sagt að það vilji að evr­ópskir banda­menn taki yfir meiri ábyrgð á hefð­bundnum vörnum álf­unnar þar sem áherslur Banda­ríkj­anna fær­ast yfir á aðrar ógnir eins og Kína.

„Hættan á að snúa aftur að fullu til þving­andi valdapóli­tíkur, áhrifa­svæða og heims þar sem máttur ræður rétti, er mjög raun­veru­leg,“ sagði Kallas.

Hún lagði áherslu á að Evrópa „verði að við­ur­kenna að þessi grund­vall­ar­breyt­ing er komin til að vera. Og að bregð­ast við með hraði.“

Ummæli Kallas koma í kjöl­far þess að Mark Rutte, fram­kvæmda­stjóri NATO, sagði þing­mönnum ESB að „halda áfram að láta sig dreyma“ ef þeir teldu að Evrópa gæti varið sig án Banda­ríkj­anna.

Í ávarpi til þings sam­bands­ins á mánu­dag lagði Rutte áherslu á að Evrópa þyrfti að tvö­falda útgjalda­mark­mið sín til að hafa efni á þeim „millj­örðum og aftur millj­örðum evra“ sem það myndi kosta að koma í stað kjarn­orku­hlífar Banda­ríkj­anna.

Yfir­maður vest­ræna hern­að­ar­banda­lags­ins var­aði einnig við því að ef Evrópa reyndi að byggja upp eigin her­afla til að koma í stað Banda­ríkj­anna innan NATO myndi það spila beint í hendur Vla­dimírs Pútíns, leið­toga Rúss­lands.

„Pútín mun elska það. Svo hugsið ykkur aftur um,“ sagði Rutte.

Þess í stað hvatti hann ESB til að nýta hefð­bundna styrk­leika sína til að afla fjár­magns og draga úr reglu­verki til að hjálpa varn­ar­iðn­að­inum að vaxa.

Kjósa
8
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Veistu meira?

Athugasemdir (1)

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
  • MS
    Michael Schulz skrifaði
    Obviously, hard core ideologists such as Kallas and Rutte still live on the wrong side of history!
    -3
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.
Tengdar greinar

Bandaríki Trumps

Mest lesið

4
Innlent

Hætta á að lánin hækki þó íbúða­verð lækki

Már Wolfgang Mixa hag­fræði­pró­fessor segir að stór hluti eigin fjár íbúða­eig­enda gæti þurrkast út á kom­andi mán­uðum. Verð­tryggðar fast­eigna­skuldir hækki í verð­bólgu­tíð sam­hliða því að íbúða­verð gæti lækkað. Hann leggur til að verð­tryggð hús­næð­is­lán fylgi íbúða­verði en ekki vísi­tölu neyslu­verðs. Þá myndu bank­arnir bera hluta áhætt­unnar.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Mest lesið í mánuðinum

3
Viðtal

Íslenskur læknir varpar nýju ljósi á lífs­hættu­legan með­göngu­sjúk­dóm

Nítján ára gömul lá Silja Rut Ragn­ars­dóttir nær dauða en lífi á skurð­ar­borði Land­spít­al­ans eftir alvar­legt til­felli með­göngu­eitr­unar. Íslenskur vís­inda­maður í Banda­ríkj­unum, Jóhann Elí Guð­jóns­son húð­læknir, leiðir braut­ryðj­andi rann­sóknir sem varpa nýju ljósi á hvers vegna sjúk­dóm­ur­inn kemur fram. Hann telur mögu­legt að þróa lyf við sjúk­dómnum sem bjargað gæti manns­lífum.
6
Viðtal

Ást­leysið er sárt

Nánd er nær­ing, nauð­syn­leg eins og matur. Tæpur helm­ingur fólks elst upp í óör­uggum tengslum sem geta komið niður á tengslum og ást­ar­sam­böndum á full­orð­ins­árum, jafn­vel ógnað heilsu, enda er „tengsla­myndun ein af grunn­for­sendum far­sældar“, að sögn klíníska sál­fræð­ings­ins Guð­brands Árna Ísberg. Í bók sinni, Í augum þínum verð ég til, fjallar hann um getu okkar til að mynda tengsl og ást­ina í öllum sínum myndum.

Mest lesið í mánuðinum

Mest lesið undanfarið ár