Fréttir

Börn hvött til að forðast útivist vegna svifryks

Svifryk mæl­ist langt yf­ir heilsu­vernd­ar­mörk­um í höf­uð­borg­inni í dag. Al­menn­ing­ur er hvatt­ur til að draga úr notk­un einka­bíls­ins á með­an veð­ur er stillt, kalt og úr­koma er lít­il.

Börn hvött til að forðast útivist vegna svifryks
Mynd: Kristinn Magnússon
Birtist upphaflega í Stundinni fyrir 7 árum.

Svifryk mælist langt yfir heilsuverndarmörkum víða um höfuðborgina í dag. Reykjavíkurborg hvetur almenning til að halda börnum inni og draga úr notkun einkabílsins af heilsuverndarástæðum.

Styrkur svifryks í stærri ögnum (PM10) er hár samkvæmt mælingum í tveimur mælistöðvum borgarinnar.  Við Grensásveg fór klukkutímagildið í 119,0 míkrógrömm á rúmmetra, en heilsuverndarmörkin eru 50 míkrógrömm á rúmmetra. Í mælistöð við Njörvasund/Sæbraut var klukkutímagildið 106,4 míkrógrömm á rúmmetra. Heilbrigðiseftirlit Reykjavíkur fylgist grannt með loftgæðunum og gefur út frekari viðvaranir ef þarf.

„Nú er hægur vindur og kalt, götur þurrar og ekki líkur á úrkomu,“ segir í tilkynningu frá Reykjavíkurborg. „Næstu daga er því búist við svipuðum veðurfarsaðstæðum. Almenningur er hvattur til þess að draga úr notkun einkabílsins við þessar aðstæður, nýta sér frekar almenningssamgöngur, sameinast í bíla eða nota aðra vistvæna samgöngumáta. Þeir sem eru viðkvæmir fyrir í öndunarfærum og börn ættu að forðast útivist í nágrenni stórra umferðagatna.“

Svifryk krabbameinsvaldandi og hættulegt börnum

Svifryk er flokkað með tvennum hætti. Annars vegar eru agnir undir 2,5 μm að stærð (PM2,5) og hins vegar agnir á bilinu 2,5-10 μm að stærð (PM10). Síðarnefnda útgáfan er sú sem reglulega fer yfir heilsuverndarmörk í Reykjavík og er slit gatna ein helsta uppspretta þess að vetrarlagi og er þar helsti sökudólgurinn notkun nagladekkja. Fínni svifryksagnirnar eru að mestu tilkomnar vegna bruna eldsneytis, en samkvæmt árlegri loftgæðaskýrslu EEA metur stofnunin það svo að allt að 80 ótímabær dauðsföll megi rekja til útsetningar PM2,5 svifryks á Íslandi á hverju ári. 

PM10 er skráð sem krabbameinsvaldandi efni hjá Alþjóðaheilbrigðismálastofnuninni (WHO). Agnirnar eru svo smáar að þær komast djúpt inn í lungun við innöndun og geta haft margvísleg heilsufarsáhrif. Innöndun í miklu magni getur leitt til öndunarerfiðleika og í alvarlegum tilfellum hás blóðþrýstings, hjartaáfalls, heilablóðfalls og jafnvel dauða. Aldraðir, börn og þeir sem eru með undirliggjandi öndunarfæra- eða hjartasjúkdóma eru viðkvæmastir. Tvær íslenskar rannsóknir hafa verið gerðar á sambandinu milli svifryksmengunar og notkunar astma- og hjartalyfja. Rannsóknirnar sýndu fram á aukningu í úttektum lyfja nokkrum dögum eftir að loftmengun vegna svifryks og brennisteinsvetnis jókst.

Svifryksmengun fer helst yfir heilsuverndarmörk þá daga sem loft er þurrt og stillt, einkum kalda vetrardaga. Þá getur mengunin safnast upp þar sem lítil hreyfing er á loftinu. Mengunin er mest við stórar umferðaræðar og nálægt verksmiðjum, en mælistöðvar eru einmitt staðsettar meðal annars við Hringbraut og Grensásveg.

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.
Efnisorð

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.
Tengdar greinar

Lýðheilsa

Íslenskir „Olíuvinir“ í keðju umdeilds fyrirtækis
FréttirLýðheilsa

Ís­lensk­ir „Olíu­vin­ir“ í keðju um­deilds fyr­ir­tæk­is

Yf­ir 800 manns eru í sölu­keðju Young Li­ving ilm­kjarna­ol­íu á Ís­landi. Fyr­ir­tæk­ið sæt­ir hóp­mál­sókn í Banda­ríkj­un­um fyr­ir pýra­mída­s­vindl og sögðu sölu­menn vör­urn­ar geta lækn­að Ebóla-smit. Ís­lensk­ar kon­ur sem dreifa vör­un­um segja tengslamark­aðs­setn­ingu nauð­syn­lega til að kenna fólki um virkni ilm­kjarna­ol­íu.

Mest lesið

Fann leiðina úr myrkri sorgarinnar
2
Viðtal

Fann leið­ina úr myrkri sorg­ar­inn­ar

Jón­as Kwei Ting Sen seg­ir skoð­un sína um­búða­laust og við­ur­kenn­ir að sjá stund­um eft­ir því sem hann hef­ur skrif­að. Nafn kín­versks afa hans, Kwei Ting, merk­ir „hinn heið­ar­legi“ og það hef­ur Jón­as ætíð að leið­ar­ljósi. Að baki bein­skeyttri ímynd býr saga sem fá­ir þekkja til fulls. Snemma á lífs­leið­inni briller­aði hann sem pí­anó­leik­ari og tón­skáld, en á bak við tón­list­ina er saga af einelti og botn­lausri sorg, stór­brotn­um æv­in­týr­um og and­legri leit sem hef­ur far­ið með hann um djúpa dali, í dul­speki, hug­leiðslu og að lok­um í faðm kaþ­ólsku kirkj­unn­ar.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

„Ég kom úr mjög nánu, fallegu og stóru samfélagi kynlífsverkafólks“
1
Viðtal

„Ég kom úr mjög nánu, fal­legu og stóru sam­fé­lagi kyn­lífs­verka­fólks“

Eft­ir út­skrift úr há­skóla sótti Logn um rúm­lega hundrað störf en ekk­ert kom út úr því. Hán átti góða vini í kyn­lífs­vinnu sem hún leit­aði til. Síð­ar stofn­aði hán Rauðu regn­hlíf­ar­ina, sam­tök kyn­lífs­verka­fólks á Ís­landi. „Sam­stað­an sem kann að eiga sér stað með­al kyn­lífs­verka­fólks er eitt það fal­leg­asta og dýr­mæt­asta sem ég hef upp­lif­að í mínu lífi.“
Ljóðskáld í súlufitness og kynlífsþjónustu á netinu
2
Innlent

Ljóð­skáld í súlu­fit­n­ess og kyn­lífs­þjón­ustu á net­inu

Bryn­hild­ur María Ragn­ars­dótt­ir er í meist­ara­námi, hef­ur skrif­að ljóð og fyrsta skáld­sag­an er í vinnslu. Á und­an­förn­um ár­um hef­ur hún einnig starf­að sem súlu­dans­ari og veitt kyn­lífs­þjón­ustu á net­inu. Þótt hún verði vör við for­dóma sumra hef­ur þetta veitt henni auk­ið sjálfs­traust. „Loks­ins var ég með regl­ur og stjórn yf­ir sjálfri mér.“
Styrkur ullarinnar kom á óvart
4
Viðtal

Styrk­ur ull­ar­inn­ar kom á óvart

Hönn­uð­ur­inn Hanna Dís Whitehead lenti í því að þurfa að bíða lengi eft­ir birgð­um fyr­ir hönn­un sína með­an á al­heims­far­aldri stóð fyr­ir nokkr­um ár­um. Í þeirri bið varð henni lit­ið í kring­um sig fyr­ir ut­an vinnu­stof­una sína aust­ur í Horna­firði og velti fyr­ir sér af hverju hún væri ekki að nýta bet­ur efni­við úr nærum­hverfi sínu. Við það kvikn­aði sú hug­mynd sem hún vinn­ur með þessa dag­ana, sem er að hann hús­gögn úr þæfðri ull.

Mest lesið í mánuðinum

„Ég kom úr mjög nánu, fallegu og stóru samfélagi kynlífsverkafólks“
4
Viðtal

„Ég kom úr mjög nánu, fal­legu og stóru sam­fé­lagi kyn­lífs­verka­fólks“

Eft­ir út­skrift úr há­skóla sótti Logn um rúm­lega hundrað störf en ekk­ert kom út úr því. Hán átti góða vini í kyn­lífs­vinnu sem hún leit­aði til. Síð­ar stofn­aði hán Rauðu regn­hlíf­ar­ina, sam­tök kyn­lífs­verka­fólks á Ís­landi. „Sam­stað­an sem kann að eiga sér stað með­al kyn­lífs­verka­fólks er eitt það fal­leg­asta og dýr­mæt­asta sem ég hef upp­lif­að í mínu lífi.“
Kynlífsverkafólk deilir reynslu sinni: „Glæpavæðing einangrar mann“
5
Úttekt

Kyn­lífs­verka­fólk deil­ir reynslu sinni: „Glæpa­væð­ing ein­angr­ar mann“

Fjór­ir ein­stak­ling­ar sem unn­ið hafa mis­mun­andi kyn­lífs­vinnu á Ís­landi segja þörf á að breyta lög­um og laga við­horf sam­fé­lags­ins. Ein­angr­un fólks sem vinn­ur slíka vinnu sé hættu­leg. Í dag hafa þau kom­ið upp sínu eig­in tengslaneti til að styðja hvert ann­að og passa upp á ör­yggi og mann­rétt­indi kyn­lífs­verka­fólks og þo­lenda vænd­is.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Fann leiðina úr myrkri sorgarinnar
Viðtal

Fann leið­ina úr myrkri sorg­ar­inn­ar

Jón­as Kwei Ting Sen seg­ir skoð­un sína um­búða­laust og við­ur­kenn­ir að sjá stund­um eft­ir því sem hann hef­ur skrif­að. Nafn kín­versks afa hans, Kwei Ting, merk­ir „hinn heið­ar­legi“ og það hef­ur Jón­as ætíð að leið­ar­ljósi. Að baki bein­skeyttri ímynd býr saga sem fá­ir þekkja til fulls. Snemma á lífs­leið­inni briller­aði hann sem pí­anó­leik­ari og tón­skáld, en á bak við tón­list­ina er saga af einelti og botn­lausri sorg, stór­brotn­um æv­in­týr­um og and­legri leit sem hef­ur far­ið með hann um djúpa dali, í dul­speki, hug­leiðslu og að lok­um í faðm kaþ­ólsku kirkj­unn­ar.

Mest lesið undanfarið ár