Ásmundur Einar Daðason, félags- og jafn­rétt­is­mála­ráð­herra, vonar að ný lög sem auka heim­ildir Vinnu­eft­ir­lits­ins og Vinnu­mála­stofn­unar við eft­ir­lit á vinnu­stöðum muni tor­velda brota­starf­semi á vinnu­mark­aði. Háttsemi af því tagi sem lýst var í frétta­skýr­inga­þætt­inum Kveiki í gær verði að stöðva og draga þá sem brotin fremja til ábyrgðar. 

Stundin fjall­aði ítar­lega um brot gegn útlend­ingum á íslenskum vinnu­mark­aði í fyrra.

Þetta kemur fram í frétta­til­kynn­ingu sem birt­ist á vef ráðu­neyt­is­ins í dag, en þar er vísað til breyt­inga á lögum um rétt­indi og skyldur erlendra fyr­ir­tækja sem senda starfs­menn tíma­bundið til Íslands og fleiri lögum sem sam­þykkt voru á Alþingi í júní síð­ast­liðnum og tóku gildi þann 1. ágúst. Yfirlýst mark­mið lag­anna er að tryggja að laun og önnur starfs­kjör starfs­manna sem erlend fyr­ir­tæki senda tíma­bundið til lands­ins séu í sam­ræmi við íslensk lög og kjara­samn­inga og einnig að bæta yfir­sýn stjórn­valda yfir eðli og umfang þess­ara mála. 

„Ásmundur Einar bendir á að þar sem stutt sé liðið frá gild­is­töku lag­anna eigi virkni þeirra eftir að koma að fullu í ljós,“ segir í til­kynn­ingu ráðu­neyt­is­ins. „Reynslan sýni að brot á vinnu­mark­aði snú­ist oft um mun fleiri þætti en kjara­samn­inga eina og sér og varði gjarna lög­gjöf á ýmsum sviðum. Því skipti miklu máli að eft­ir­lits­að­ilar geti miðlað upp­lýs­ingum sín á milli til að eft­ir­litið skili full­nægj­andi árangri.“ 

DV greindi frá því árið 2016 að verka­maður hefði verið hlunn­far­inn á kúa­búi föður Ásmundar Einars þar sem Ásmundur og eig­in­kona hans, Sunna Birna Helga­dóttir, áttu þá lög­heim­ili. Sunna var stjórn­ar­maður og pró­kúru­hafi Þver­holta­bús­ins ehf. sem hélt utan um rekstur kúa­bús­ins þegar brotin áttu sér stað en íslenskur verka­maður sem sinnti bústörfum á stór­býl­inu þurfti að leita til Stétt­ar­fé­lags Vest­ur­lands til að fá greidd lág­marks­laun. Í ljós kom að vinnu­veit­and­inn hafði ekki greitt dag­vinnu­laun í sam­ræmi við kjara­samn­ing allt árið 2015. „Hluti af því sem stráknum var greitt í hverjum mán­uði voru dag­pen­ingar til að lyfta laun­unum upp. Það eru skatt­svik. Það er ekki greidd stað­greiðsla af dag­pen­ingum eða greitt orlof eða í líf­eyr­is­sjóð. En dag­pen­ing­arnir komu honum heldur ekki yfir lág­marks­launin,“ sagði Signý Jóhann­es­dóttir, for­maður Stétt­ar­fé­lags Vest­ur­lands, í við­tali við DV þegar fjallað var um málið

Fjallað var um slæma stöðu útlend­inga á íslenskum vinnu­mark­aði í frétta­skýr­inga­þætt­inum Kveik á RÚV í gær. Í við­tölum við útlend­inga kom fram að margir hefðu verið hlunn­farnir og búið við ömur­legar aðstæður, verið fengnir til lands­ins á fölskum for­sendum og þurft að vinna fyrir lægri laun en Íslend­ingar í sama starfi.

Eins og Stundin greindi frá í mars síð­ast­liðnum er afar algengt að atvinnu­rek­endur brjóti á erlendum starfs­mönnum íslenskra starfs­manna­leiga, fólki sem er jað­ar­sett í sam­fé­lag­inu, greiðir meira fyrir leigu en gengur og ger­ist og leigir gjarnan hús­næði af vinnu­veit­anda sínum. 60 pró­sent þeirra mála sem lentu á borði Eflingar stétta­fé­lags vegna launa­mála og rétt­inda starfs­manna árið 2017 sneru að launa­fólki af erlendum upp­runa.

„Núver­andi ástand er óásætt­an­legt og ekki boð­legt að eft­ir­lits­stofn­anir séu fjársveltar eða að stjórn­mála­menn láti eins og vanda­málin séu ekki til staðar eða leys­ist af sjálfu sér,“ segir í yfir­lýs­ingu frá stjórn Eflingar. „Efling-stétt­ar­fé­lag krefst þess að erlent verka­fólk sem hingað kemur til að starfa njóti fullra lög- og samn­ings­bund­inna rétt­inda. Við krefj­umst þess að yfir­völd hætti að snúa blinda aug­anu að þeim stór­kost­lega vanda sem ríkir þegar kemur að aðbún­aði og afkomu erlends verka­fólks.“