Ásmundur Einar Daðason, félags- og jafnréttismálaráðherra, vonar að ný lög sem auka heimildir Vinnueftirlitsins og Vinnumálastofnunar við eftirlit á vinnustöðum muni torvelda brotastarfsemi á vinnumarkaði. Háttsemi af því tagi sem lýst var í fréttaskýringaþættinum Kveiki í gær verði að stöðva og draga þá sem brotin fremja til ábyrgðar. 

Stundin fjallaði ítarlega um brot gegn útlendingum á íslenskum vinnumarkaði í fyrra.

Þetta kemur fram í fréttatilkynningu sem birtist á vef ráðuneytisins í dag, en þar er vísað til breytinga á lögum um réttindi og skyldur erlendra fyrirtækja sem senda starfsmenn tímabundið til Íslands og fleiri lögum sem samþykkt voru á Alþingi í júní síðastliðnum og tóku gildi þann 1. ágúst. Yfirlýst markmið laganna er að tryggja að laun og önnur starfskjör starfsmanna sem erlend fyrirtæki senda tímabundið til landsins séu í samræmi við íslensk lög og kjarasamninga og einnig að bæta yfirsýn stjórnvalda yfir eðli og umfang þessara mála. 

„Ásmundur Einar bendir á að þar sem stutt sé liðið frá gildistöku laganna eigi virkni þeirra eftir að koma að fullu í ljós,“ segir í tilkynningu ráðuneytisins. „Reynslan sýni að brot á vinnumarkaði snúist oft um mun fleiri þætti en kjarasamninga eina og sér og varði gjarna löggjöf á ýmsum sviðum. Því skipti miklu máli að eftirlitsaðilar geti miðlað upplýsingum sín á milli til að eftirlitið skili fullnægjandi árangri.“ 

DV greindi frá því árið 2016 að verkamaður hefði verið hlunnfarinn á kúabúi föður Ásmundar Einars þar sem Ásmundur og eiginkona hans, Sunna Birna Helgadóttir, áttu þá lögheimili. Sunna var stjórnarmaður og prókúruhafi Þverholtabúsins ehf. sem hélt utan um rekstur kúabúsins þegar brotin áttu sér stað en íslenskur verkamaður sem sinnti bústörfum á stórbýlinu þurfti að leita til Stéttarfélags Vesturlands til að fá greidd lágmarkslaun. Í ljós kom að vinnuveitandinn hafði ekki greitt dagvinnulaun í samræmi við kjarasamning allt árið 2015. „Hluti af því sem stráknum var greitt í hverjum mánuði voru dagpeningar til að lyfta laununum upp. Það eru skattsvik. Það er ekki greidd staðgreiðsla af dagpeningum eða greitt orlof eða í lífeyrissjóð. En dagpeningarnir komu honum heldur ekki yfir lágmarkslaunin,“ sagði Signý Jóhannesdóttir, formaður Stéttarfélags Vesturlands, í viðtali við DV þegar fjallað var um málið

Fjallað var um slæma stöðu útlendinga á íslenskum vinnumarkaði í fréttaskýringaþættinum Kveik á RÚV í gær. Í viðtölum við útlendinga kom fram að margir hefðu verið hlunnfarnir og búið við ömurlegar aðstæður, verið fengnir til landsins á fölskum forsendum og þurft að vinna fyrir lægri laun en Íslendingar í sama starfi.

Eins og Stundin greindi frá í mars síðastliðnum er afar algengt að atvinnurekendur brjóti á erlendum starfsmönnum íslenskra starfsmannaleiga, fólki sem er jaðarsett í samfélaginu, greiðir meira fyrir leigu en gengur og gerist og leigir gjarnan húsnæði af vinnuveitanda sínum. 60 prósent þeirra mála sem lentu á borði Eflingar stéttafélags vegna launamála og réttinda starfsmanna árið 2017 sneru að launafólki af erlendum uppruna.

„Núverandi ástand er óásættanlegt og ekki boðlegt að eftirlitsstofnanir séu fjársveltar eða að stjórnmálamenn láti eins og vandamálin séu ekki til staðar eða leysist af sjálfu sér,“ segir í yfirlýsingu frá stjórn Eflingar. „Efling-stéttarfélag krefst þess að erlent verkafólk sem hingað kemur til að starfa njóti fullra lög- og samningsbundinna réttinda. Við krefjumst þess að yfirvöld hætti að snúa blinda auganu að þeim stórkostlega vanda sem ríkir þegar kemur að aðbúnaði og afkomu erlends verkafólks.“