Guðni Th. Jóhannesson forseti hefur sent Vladimir Pútín Rússlandsforseta síðbúnar „heillaóskir“ vegna kjörs hans til forseta í fjórða kjörtímabili hans. 

Vestrænir leiðtogar hafa forðast að sýna Pútín stuðning, vegna meintrar efnavopnaárásar Rússa á fyrrverandi njósnara og dóttur hans í Salisbury í Bretlandi. Þannig kaus Emmanúel Macron, forseti Frakklands, að óska honum ekki til hamingju með sigurinn í samtali þeirra eftir kjörið. Vestrænir leiðtogar hafa lagt áherslu á að „óska velfarnaðar“ (e. wishing success), fremur en að óska honum til hamingju (e. congratulate). 

Fyrrverandi forseti með PútínÓlafur Ragnar Grímsson, fyrrverandi forseti Íslands, lagði áherslu á góð samskipti við Pútín.

Guðni hefur bæst í hóp þeirra sem sent hafa Pútín heillaóskir þrátt fyrir gagnrýni á hernað Rússa, meinta njósnastarfsemi og skort á lýðræði. Að mati Öryggis- og samvinnustofnunar Evrópu áttu kosningarnar sér stað í „ofstýrðu lagalegu og stjórnmálalegu umhverfi, mótuðu af þrýstingi á gagnrýnisraddir“ en sögðu þó að kosningarnar hafa farið vel fram. Stjórnarandstæðingurinn Gary Kasparov sagði kosningarnar hins vegar „skrípaleik“.

Engu að síður notaði forsetinn tækifærið til að senda Pútín skilaboð:

„Miklu skiptir að þjóðarleiðtogar leiti ætíð friðsamlegra lausna þar sem ófriður ríkir og styðji hvarvetna öryggi, hagsæld og einstaklingsfrelsi,“ segir í bréfi Guðna til Pútíns, þremur dögum eftir að kosningarnar fóru fram.

Gagnrýni á heillaóskir til Pútíns

Bæði Donald Trump Bandaríkjaforseti og Jean-Claude Juncker, forseti framkvæmdaráðs Evrópusambandsins, hafa verið gagnrýndir harðlega fyrir að senda Pútín hamingjuóskir. John McCain, þingmaður Repúblikana í Bandaríkjunum, sagði heillaóskir Trumps „móðgun við alla rússneska borgara sem var synjað um réttinn til að kjósa í frjálsum og sanngjörnum kosningum“. „Bandarískur forseti leiðir ekki hinn frjálsa heim með því að óska einræðisherrum til hamingju með sigur í fölskum kosningum,“ sagði McCain.

Pútín var kjörinn með 77 prósent atkvæða. Kjörið þýðir að Pútín verður forseti í sex ár til viðbótar, hið minnsta.  

Guðni sendi Trump skýr skilaboð

Guðni hefur áður nýtt heillaóskir sínar til að koma á framfæri skilaboðum til umdeildra þjóðarleiðtoga. Þannig sendi hann Donald Trump þau skilaboð eftir kjör hans til forseta 9. nóvember 2016 um að Íslendingar og Bandaríkjamenn styðji tjáningarfrelsi, jafnrétti kynjanna og réttindi óháð litarhafti. 

„Enda þótt Bandaríkin væru eitt stærsta lýðræðisríki veraldar en Ísland eitt hið minnsta deildu þjóðirnar mörgum mikilvægum gildum; við styðjum einhuga frelsi til hugsana og tjáningar, jafnrétti kynjanna og höfum í hávegum jafnan rétt allra þegna óháð litarhafti eða trú,“ sagði í heillaóskunum.