„Það er ekk­ert að því að senda nekt­ar­myndir, svo lengi sem við­kom­andi vill fá mynd­ina,“ segir Bryn­hildur Björns­dóttir, leik­stjóri nýrrar stutt­myndar, „Myndin af mér“, sem fjallar um staf­rænt kyn­ferð­is­of­beldi, það þegar nekt­ar­myndum er dreift án leyfis þess sem er á mynd­inni. Dreifing slíkra mynda getur valdið miklum sál­rænum og félags­legum skaða og dæmi eru um að slíkt hafi kostað manns­líf.

„Til­huga­lífið hefur alltaf gengið út á eitt­hvað sjón­rænt, hvort sem það er að rista staf­ina sína í tré, senda ást­ar­bréf eða skipt­ast á myndum,“ heldur Bryn­hildur áfram. „Með inter­net­inu og snjall­símunum kom nýr mögu­leiki inn í þau sam­skipti. Netið getur verið mjög gott tæki fyrir kærustupör sem eru aðskilin, eins og á við um eitt parið í mynd­inni. En sá sem dreifir mynd­inni er ábyrgð­ar­að­il­inn, hvort sem honum var treyst fyrir mynd­inni eða myndin varð á vegi hans. Ef þú ert þriðji eða fjórði aðili sem færð mynd­ina, þá berð þú ábyrgð á því að stoppa dreif­ing­una. Netið getur verið vett­vangur mjög fal­legra og inni­legra sam­skipta á milli fólks, en þar eins og í öðru er traust og trún­aður lyk­il­at­riði.“

Raunverulegar sögur

Sögurnar í mynd­inni eru allar sannar og byggja á íslenskum raun­veru­leika. „Þórdís Elva, sem skrifar hand­ritið, fór með fyr­ir­lestr­a­röð um landið árið 2015 sem hét „Ber það sem eftir er“ þar sem hún fjall­aði um staf­rænt kyn­ferð­is­of­beldi og fræddi alls um 16 þús­und krakka um allt land. Eftir fyr­ir­lestrana komu alltaf ein­hverjir krakkar til hennar sem þurftu að létta á sér og það eru sög­urnar þeirra, og ýmsar aðrar sögur sem hafa komið til hennar í gegnum tíð­ina, sem eru und­ir­staða mynd­ar­innar. Þó svo að sög­urnar séu settar í ákveð­inn bún­ing, þær eru látnar ger­ast í sama skóla á sama tíma, þá er ekk­ert af þessu skáldað eða búið til, heldur er þetta íslenskur raun­veru­leiki.“

„Ekkert af þessu skáldað eða búið til, heldur er þetta íslenskur raun­veru­leiki.“

Sögur af ofbeldiSam­skipta­miðlar, símar og net­sam­skipti koma mikið við sögu í mynd­inni. Hér er Erna Mist í hlut­verki Ylfu.

Tvær aðal­per­sónur eru í mynd­inni. Annars vegar stelpa sem er nýbyrjuð í skól­anum og hins vegar strákur sem er svokölluð Snap-stjarna og þannig með ákveðna yfir­burða­stöðu í skól­anum. Myndin er tekin upp í Borg­ar­holts­skóla og leik­ar­arnir koma úr leik­fé­lögum fram­halds­skól­anna. „Við reyndum að hafa þetta eins raun­veru­legt og nálægt okkar sam­tíma og við gátum,“ segir Bryn­hildur. „Við fengum til dæmis mjög mikla aðstoð og ráð­gjöf frá krökk­unum, bæði hvað varð­aði mál­far og ýmsa tækni. Þetta ger­ist svo hratt að maður er sjálfur orð­inn úreltur. Mér leið stundum eins og risa­eðlu, en þau voru mjög góð við mig.“

Sækja í smiðju SKAM

Þetta er í þriðja sinn sem Bryn­hildur og Þórdís Elva Þor­valds­dóttir taka höndum saman og búa til fræðslu­stutt­myndir fyrir börn og ung­linga um ýmis­legt sem teng­ist kyn­ferð­is­legum sam­skiptum. Fyrsta myndin „Fáðu já“ fjallar um sam­þykki og er ætlað að skýra mörkin á milli kyn­lífs og ofbeldis, vega upp á móti áhrifum klám­væð­ingar, brjóta rang­hug­myndir á bak aftur og inn­ræta sjálfs­virð­ingu í nánum sam­skiptum. Næsta mynd, „Stattu með þér“, er ætluð börnum á mið­stigi í grunn­skóla og er ætlað að spyrna gegn kyn­ferð­is­of­beldi og klám­væð­ingu með sjálfs­virð­ingu og jákvæðni að leið­ar­ljósi. 

„Í báðum þessum til­fellum beittum við þeirri aðferð að reyna að búa til myndefni sem höfðar til krakk­anna,“ segir Bryn­hildur. „Í þetta skipti erum við að gera mynd um staf­rænt kyn­ferð­is­of­beldi og ákváðum að sækja í smiðju SKAM-þátt­anna, sem er for­múla sem er „tried and tested“ í Noregi og virkar rosa­lega vel. Við gerðum hálf­tíma mynd og henni verður skipt niður í fjóra hluta, þannig að úr verður stutt þátta­röð.“

Hinum tveimur mynd­unum var einnig skipt niður í hluta og þeim fylgdi kennslu­efni, eða nokk­urs konar leið­ar­vísir, fyrir kenn­ara og for­eldra sem hægt væri að nota sem umræðu­grund­völl. „Það er til dæmis miklu þægi­legra fyrir kennslu­stund að efnið sé afmarkað,“ útskýrir Bryn­hildur. „Þá er hægt að sýna sjö mín­útna mynd og vinna síðan afgang­inn af kennslu­stund­inni með það sem gerð­ist í mynd­inni, frekar en að sýna mynd í hálf­tíma og hafa síðan tíu mín­útna umræður. Þannig við bjóðum upp á ýmsa mögu­leika, því okkur er svo mikið í mun að koma þess­ari fræðslu á fram­færi.“

Vodafone er styrkt­ar­að­ili verk­efn­is­ins en þætt­irnir verða meðal ann­ars sýndir á Facebook-síðu Vodafone þriðju­dag­inn 16. jan­úar til og með föstu­dags­ins 19. jan­úar.