„Spurn­ingar vakna um upp­lýs­inga­ör­yggi, með­ferð gagna, söfnun upp­lýs­inga, geymslu þeirra og eyð­ingu. Slíkar spurn­ingar eru einmitt til­efni þess að Þjóðskrá Íslands telur óhjá­kvæmi­legt annað en að staldra við og gera Per­sónu­vernd við­vart áður en lengra er haldið,“ segir í til­kynn­ingu Þjóð­skrár vegna nýs snjall­símafor­rits, Trú­frelsi, sem á meðal ann­ars að ein­falda not­endum að skrá sig utan trú­fé­laga. Þjóðskrá hefur óskað eftir áliti Per­sónu­verndar vegna for­rits­ins, en það biður meðal ann­ars um við­kvæmar per­sónu­upp­lýs­ingar um trú­fé­lags­að­ild auk upp­lýs­inga úr vega­bréfum sem geta verið við­kvæms eðlis. „Kerf­is­bundin söfnun per­sónu­upp­lýs­inga á sér stað víðs vegar um sam­fé­lagið og hefur marg­fald­ast að umfangi eftir að sam­fé­lags­miðlar komu til sög­unnar. Það er því ekki að til­efn­is­lausu að nýjar Evr­ópu­reglur um per­sónu­vernd hafa litið dags­ins ljós og taka gildi 25. maí 2018. Þeim er ætlað að tryggja per­són­u­ör­yggi enn betur og það af gefnu til­efni.“

Tímaskekkja að ríkið skrái trúfélagsaðild

Eigandi for­rits­ins, Magnús Ingi Svein­björns­son, sagði í við­tali á Vísi fyrr í mán­uð­inum að for­ritið væri hannað til að vera ein­falt í notkun, enda væri til­gangur þess að ein­falda fólki að skrá sig utan trú­fé­laga. Það eina sem þurfi sé að skrá þær grunn­upp­lýs­ingar sem Þjóðskrá biður um, taka mynd af skil­ríkjum og skrifa svo undir. 

„Það ein­fald­lega kemur rík­inu ekk­ert við á hvað ég eða þú trúum eða trúum ekki.“

Magnús Ingi hefur sterkar skoð­anir á sam­bandi ríkis og kirkju. „Ef ég á að vera alveg hrein­skil­inn finnst mér það vera ákveðin tíma­skekkja að ríkið haldi úti lista yfir það hjá hvaða trú­fé­lagi hver og einn Íslend­ingur er skráður. Það ein­fald­lega kemur rík­inu ekk­ert við á hvað ég eða þú trúum eða trúum ekki og því fannst mér til­valið að reyna að setja smá pressu á Alþingi og koma þess­ari umræðu aftur í gang með því að auð­velda fólki að skrá sig utan trú­fé­laga,“ sagði hann í við­tal­inu. 

Í til­kynn­ingu frá Þjóðskrá segir að stofn­unin hafi þegar borist erindi í gegnum for­ritið, en telur ekki unnt að afgreiða þau nema fyrir liggi að slíkt stand­ist að öllu leyti ákvæði laga um per­sónu­vernd og með­ferð per­sónu­upp­lýs­inga og skil­yrði stjórn­sýslu­laga um raf­ræna með­ferð stjórn­sýslu­mála. Þjóðskrá Íslands hafi það lög­bundna hlut­verk að halda þjóð­skrá og skrá ýmsar upp­lýs­ingar um þegna lands­ins, en stofn­un­inni beri að upp­fylla strangar kröfur um upp­lýs­inga­ör­yggi, vistun þeirra og með­ferð. „Vandséð er að unnt sé að upp­fylla slíkar kröfur með til­kynn­ingum gegnum snjall­símafor­ritið umrædda. Þar koma við sögu við­kvæmar per­sónu­upp­lýs­ingar um trú­fé­lags­að­ild auk upp­lýs­inga úr vega­bréfum sem geta verið við­kvæms eðlis.“