Alls stíga 4.445 konur innan úr sænska rétt­ar­kerf­inu fram í dag og segj­ast hafa orðið fyrir kyn­ferð­is­legu ofbeldi, áreitni og mis­munun innan dóms­kerf­is­ins þar ytra. Yfir­lýs­ing kvenn­anna var birt í Svenska Dag­bla­ded í morgun. Yfir­lýs­ingin, sem er inn­blásin af #metoo bylt­ing­unni, kemur í kjöl­far yfir­lýs­ingar 578 sænskra leikkvenna sem lýstu kyn­ferð­is­of­beldi innan síns geira í síð­ustu viku. 

Sögurnar eru jafn mis­jafnar og þær eru margar. Ein konan segir frá því að sak­sókn­ari hafi hringt í hana ítrekað að nóttu til og beðið hana að hitta sig. Þegar hún afþakk­aði segir hún að hann hafi haldið áfram að hringja, sent henni SMS og lesið inn skila­boð á sím­svar­ann hennar, þar sem hann kall­aði hana meðal ann­ars „hel­vítis hóru“, hann geti eyði­lagt feril hennar og að hann muni sjá til þess að hún fái aldrei vinnu sem lög­maður. 

Að minnsta kosti ein þess­ara kvenna seg­ist hafa verið nauðgað af dóm­ara. Önnur segir að dóm­ari, sem var henni sem lærifaðir, hafi beðið hana um að greiða fyrir ráð­legg­ingar og stuðn­ing með því að veita honum munn­mök. Enn önnur lýsir því þegar hún var að dæma í nauðg­un­ar­máli og karl­kyns sam­dóm­ari hafi sýnt henni myndir af þremur sak­born­ingum í mál­inu og spurt hvern af þessum þremur hún myndi helst vilja láta nauðga sér. 

Margar lýsa mis­munun, áreitni og valda­ó­jafn­vægi á sænskum lög­manns­stofum. Ein þeirra segir að það hafi til að mynda verið „mik­il­væg óskrifuð regla“ að þegar von var á banda­rískum við­skipta­vinum þá ættu ungu starfs­menn­irnir að klæð­ast stuttum pilsum. 

Krefjast breytinga

„Kannski er ekki skrítið að ekk­ert breyt­ist. Þeir sem hafa valdið til að breyta kerf­inu, þeir sem hafa völd til þess að veita stöðu­hækk­anir, atvinnu­tæki­færi, hækka laun og útdeila verk­efnum, eru þeir sem sem græða á núver­andi ástandi, og það gæti reynst þeim dýr­keypt að tala fyrir breyt­ingum,“ segir meðal ann­ars í yfir­lýs­ingu kvenn­anna. 

Til­gang­ur­inn sé ekki að ráð­ast á ákveðna ein­stak­linga, heldur að standa vörð um traust og trú­verð­ug­leika sænsk rétt­ar­kerfis. „Við höfum sýnt ábyrgð með því að sýna ykkur hvernig raun­veru­leik­inn lítur út. Nú er komið að öðrum að bregð­ast við. Við krefj­umst þess að konur verði ekki lengur kyn­gerðar, jað­ar­settar, nið­ur­lægðar og beittar ofbeldi í okkar geira. Við þörfn­umst þess að þið sem hafið völd innan rétt­ar­kerf­is­ins - eig­endur á lög­manns­stofum, dóm­arar, hátt­settir rík­is­starfs­menn og fleiri - takið ábyrgð. Að þið sýnið aðgát, hættið að líta fram­hjá ofbeldi og látið þann sem ber ábyrgð svara til saka. Við viljum að bæði konur og karlar geti brot­ist út úr þögn­inni um þessa menn­ingu og að þeim sem þora að hafa hátt verði ekki refsað,“ segir meðal ann­ars í yfir­lýs­ing­unni.