Einn auðugasti maður landsins, Kristján Vilhelmsson, ákvað „af ásetningi“ eða „í það minnsta af stórkostlegu hirðuleysi“ að sleppa því að skila skattframtali í meira en áratug, eða frá árinu 2005.

Yfirskattsnefnd úrskurðaði nýlega í máli Kristjáns Vilhelmssonar, eins helsta eiganda Samherja, sem skilaði ekki skattayfirvöldum neinum skýrslum. Meðal annars hlaut hann meira en 1,2 milljarða króna í arð vegna hlutabréfaeignar sinnar árin 2012 og 2013, án þess að senda skattaskýrslur. Fréttablaðið greindi fyrst frá málinu í dag.

Einn helsti kvótaeigandi landsins

Kristján er handhafi 2,17 prósent allra veiðiheimilda við Íslandsstrendur í gegnum 33,4 prósent hlut sinn í sjávarútvegsfyrirtækinu Samherja, sem fer með 6,52 prósent alls fiskveiðikvóta. Talið er að Kristján eigi eignir upp á meira en 6 milljarða króna. 

Þá hefur Stundin greint frá því að Kristján átti aflandsfélag á Tortola. Ekki er ljóst hvernig félagið var notað, en skattrannsóknarstjóri ákvað að hefja rannsókn á skattskilum Kristjáns „á grundvelli upplýsinga sem skattrannsóknarstjóra bárust um félag í hans eigu á lágskattasvæði“.

Frá árinu 2005 hafa tekjur því verið verið áætlaðar á Kristján, þar sem hann skilar ekki skattayfirvöldum upplýsingum. Sama gildir um eiginkonu hans. Kristján lét þannig hjá líða að „gera grein fyrir tekjum og eignum svo verulegum fjárhæðum nam,“ eins og segir í úrskurði yfirskattanefndar.

Skiluðu ekki upplýsingum þrátt fyrir skattrannsókn

Yfirskattanefnd lítur vanrækslu Kristjáns og eiginkonu hans, Kolbrúnar Ingólfsdóttur, alvarlegum augum.

„Með rannsókn skattrannsóknarstjóra ríkisins var leitt í ljós að gjaldendur hafa með vanrækslu sinni á skilum skattframtala ítrekað látið hjá líða að gera grein fyrir tekjum og eignum svo verulegum fjárhæðum nemur. Þá liggur fyrir að gjaldendur hafa ekki, þrátt fyrir rannsókn skattrannsóknarstjóra ríkisins á skattskilum þeirra, staðið ríkisskattstjóra skil á skattframtölum vegna umræddra gjaldára,“ segir í úrskurði yfirskattanefndar.

„Ríkisskattstjóri sá ekki ástæðu til að endurákvarða skatta gjaldenda“

Þeir sem vanrækja að skila skattframtali af ásetningi eða stórkostlegu gáleysi geta átt von á sektum eða fangelsi allt að tveimur árum, samkvæmt laganna hljóðan. Rannsókn skattayfirvalda leiddi hins vegar ekki í ljós undanskot í tilfelli Kristjáns og eiginkonu hans. „Við ákvörðun sektarfjárhæðar þykir hafa þýðingu að ríkisskattstjóri sá ekki ástæðu til að endurákvarða skatta gjaldenda í kjölfar rannsóknar skattrannsóknarstjóra ríkisins, samanborið bréf ríkisskattstjóra þess efnis, dagsett 29. mars 2017, og voru áætlanir ríkisskattstjóra á skattstofnum gjaldenda vegna viðkomandi gjaldára látnar standa óhaggaðar,“ segir í úrskurðinum.

Ákveðið var að Kristján skyldi greina 5 milljónir króna í sektir, en eiginkona hans, Kolbrún Ingólfsdóttir, eina milljón króna.