Evrópusambandið hefur fryst fjármagn sem ætlað var Serbíu í sérstöku hjálparverkefni fyrir sex lönd á Balkanskaga vegna umdeildra breytinga á dómskerfi landsins, að sögn stækkunarstjóra sambandsins.

Vaxtaráætlun ESB fyrir Vestur-Balkanskagann sér fyrir sex milljörðum evra í fjármögnun á árunum 2024–2027 til að efla efnahag þessara landa og flýta fyrir aðlögun svæðisins að ESB.

„Í bili höfum við stöðvað allar greiðslur úr vaxtaráætluninni vegna afturfarar í dómskerfinu,“ sagði Marta Kos, stækkunarstjóri sambandsins, seint á fimmtudag í Sviss.

„Þar til þetta hefur verið lagað munu þeir ekki geta fengið fjárhagslegan stuðning frá Evrópu,“ sagði hún á viðburði í Fribourg-háskóla.

Ummæli hennar komu í kjölfar þess að serbneska þingið samþykkti umbætur í dómskerfinu án samráðs við saksóknara, dómara, Evrópusambandið eða aðra sérfræðinga.

Gagnrýnendur segja að breytingarnar, sem samþykktar voru í janúar, veiti dómstólaforsetum aukin völd yfir dómurum og fjarlægi verndarráðstafanir sem tryggja sjálfstæði saksóknara, sem vekur áhyggjur innan ESB og Evrópuráðsins.

Breytingarnar koma í kjölfar nokkurra umfangsmikilla spillingarrannsókna sem beinast að háttsettum embættismönnum ríkisstjórnarinnar og stjórnarflokksins.

AFP hafði samband við framkvæmdastjórn Evrópusambandsins til að spyrja hvort formleg ákvörðun hefði verið tekin um frystingu fjármagnsins, en hefur ekki fengið svar.

Greiðslur úr vaxtaráætluninni er háð umbótum, þar á meðal að tryggja sjálfstæði dómstóla og berjast gegn spillingu.

Serbía fékk fyrstu greiðslu sína upp á 56,5 milljónir evra um miðjan janúar samkvæmt áætluninni, en alls eru 1,58 milljarðar evra eyrnamerktir umsóknarríkinu.

Kos gagnrýndi einnig takmarkanir á lýðræði og fjölmiðlafrelsi.

„Serbía er mjög sundruð í dag,“ sagði hún og vísaði til hins pólitíska andrúmslofts eftir næstum eitt og hálft ár af mótmælum gegn spillingu.

„Landið hefur verið umsóknarríki í meira en áratug og því miður sjáum við afturför,“ bætti hún við og gagnrýndi einnig utanríkisstefnu Serbíu.

Serbía er áfram náinn bandamaður Kremlverja og eitt fárra Evrópuríkja sem ekki hefur beitt Rússland refsiaðgerðum vegna stríðsins í Úkraínu.

„Það er ekki hægt að sitja á tveimur stólum,“ sagði Kos.