Þegar dýragarðinum í Trípólí var lokað tímabundið vegna endurbóta sá enginn fyrir að við tæki 17 ára bið eftir opnun, vegna þess að dýragarðurinn, líkt og borgin sjálf, flæktist inn í ofbeldi grimmra átaka í Líbíu.
Það var ekki fyrr en nú, á tímum brothætts friðar, sem garðurinn gat skilið við blóðuga fortíð og opnað dyr sínar fyrir almenningi á ný. Opnunin veitir íbúum sjaldgæfa tilbreytingu í borg sem ber djúp ör margra ára stríðsátaka. Á fyrsta degi Eid al-Fitr-hátíðarinnar í mars biðu hundruð fjölskyldna í röðum til að komast inn þrátt fyrir úrhellisrigningu. Spariklædd börn horfðu opinmynnt á birni, ljón, bengaltígrisdýr og hvítar oryx-antílópur með löng horn.
Einnig voru til sýnis staðbundnar tegundir, þar á meðal eyðimerkurrefir, rhim-gasellur og waddan, eða barbarísauðfé — geitalík dýr með bogin horn, upprunnin í Waddan-héraði í Líbíu. Allar þessar innlendu tegundir eru í hættu vegna veiðiþjófnaðar.
Við þetta tækifæri sagðist Mohammed Erbeh, 44 ára, vera „afar ánægður“ með að dýragarðurinn hefði opnað á ný, þar sem hann heimsótti hann ásamt þremur börnum sínum. „Loksins er til staður þar sem hægt er að fara með börnin í útivist, en þau hafa verið svipt slíkum tækifærum í nærri 20 ár,“ sagði hann.
Ljón drepin
Dýragarðurinn í Trípólí var byggður árið 1985 og nær yfir 45 hektara svæði í höfuðborg Líbíu.
Honum var lokað árið 2009 vegna endurbóta á valdatíma fyrrverandi leiðtoga Líbíu, Muammar Gaddafi, innan við tveimur árum áður en uppreisn, sem studd var af hernaðarbandalaginu NATO, steypti honum af stóli og leiddi til dauða hans. Upp frá því hefur Norður-Afríkuríkið verið fast í greipum ofbeldis og endurtekinna átaka, með stuttum og óstöðugum hléum. Landið er enn klofið á milli ríkisstjórnarinnar í Trípólí, sem nýtur viðurkenningar Sameinuðu þjóðanna, og andstæðrar stjórnar í austurhlutanum, sem er studd af herforingjanum Khalifa Haftar.
Dýragarðurinn er staðsettur nálægt Bab al-Aziziya, víggirtu svæði Gaddafis, og árið 2011 neyddust starfsmenn dýragarðsins til að flýja bardaga. Dýrin sluppu ekki heldur undan ofbeldinu. Mörg þeirra urðu fyrir áfalli vegna hávaða frá skothríð og sprengingum. Kúlur þutu um garðinn og lágu víða á jörðinni það ár. Hjálparsamtök sendu mat og lyf fyrir yfirgefin dýr, en dýragarðurinn var lokaður í mörg ár og undir stjórn vopnaðra sveita. Á tímabili var jafnvel móttökumiðstöð fyrir farandfólk í nágrenni hans.
Á síðasta ári blossuðu átök aftur upp milli hersveita sem studdu ríkisstjórnina og vopnaðrar sveitar sem hafði yfirráð á svæðinu. Vopnaðir menn skutu á dýrin og drápu tugi þeirra, þar á meðal ljón, að sögn starfsmanns dýragarðsins sem vildi ekki láta nafns síns getið. Tugum annarra dýra, þar á meðal sjaldgæfra tegunda, var stolið, bætti hann við. Af um 1.100 dýrum sem áður voru í garðinum voru aðeins um 700 eftir þegar hann var opnaður á ný. Stjórnendur vinna nú að því að byggja stofninn upp aftur.
Myndir og myndbönd sem dreift var á netinu á sínum tíma sýndu ljón sem höfðu verið skotin og vopnaða menn flytja gasellur burt á vörubílum.
Undankomuleið
Um árabil forðuðust yfirvöld svæðið sem dýragarðurinn stendur á, vegna þess að það var frá árinu 2011 undir stjórn vopnaðrar sveitar Abdelghani „Gheniwa“ al-Kikli, sem hefur verið sakaður um mansal, pyntingar og aftökur fanga. Eftir dauða Kikli á síðasta ári fannst fjöldagröf í nágrenni dýragarðsins.
Það var ekki fyrr en síðasta sumar að ríkisstjórnin í Trípólí náði aftur yfirráðum á svæðinu, sem gerði yfirvöldum kleift að hefja vinnu við að uppfæra garðinn samkvæmt alþjóðlegum stöðlum og endurnýja aðstöðuna fyrir dýrin.
Einn af gestum dýragarðsins sem AFP ræddi við var Abdullah Aoun, 62 ára flugmaður. Hann sagðist vera stoltur af þeim árangri sem náðst hefur og lýsti nýopnuðum dýragarðinum sem kjörnum stað til að flýja „áhyggjur af kreppum og fjárhagsvanda“.
„Þetta er önnur hlið á landinu okkar, langt frá svartsýni og ágreiningi,“ sagði hann.
Athugasemdir