Rússar og Úkraínumenn funda í fyrsta sinn saman um stríðslok

Emb­ætt­is­menn frá Úkraínu, Banda­ríkj­unum og Rúss­landi munu halda örygg­is­við­ræður í Sam­ein­uðu arab­ísku fursta­dæm­unum í dag, að sögn rúss­neskra stjórn­valda, í kjöl­far fundar helstu samn­inga­manna Banda­ríkj­anna með Vladimír Pútín, for­seta Rúss­lands, í Moskvu um áætlun sem Banda­ríkin hafa lagt fram til að binda enda á stríðið í Úkraínu.

Diplómat­ískar til­raunir til að binda enda á mann­skæð­ustu átök Evrópu frá síð­ari heims­styrj­öld hafa auk­ist á und­an­förnum mán­uðum, þótt stjórn­völd í Moskva og Kænu­garði séu enn ósam­mála um lyk­il­at­riðið varð­andi land­svæði í sátt eftir stríð.

Banda­rískir samn­inga­menn, undir for­ystu sendi­full­trú­ans Steve Witkoff, ræddu við rúss­neska leið­tog­ann í Moskvu fram á morgun, sam­kvæmt yfir­lýs­ingu frá stjórn­völdum í Rúss­landi.

Júrí Úshakov, diplómat­ískur ráð­gjafi Rúss­lands, sagði við frétta­menn að við­ræður þeirra hefðu verið „gagn­legar í alla staði“.

Witkoff og banda­ríska teymið fljúga næst til Abu Dhabi, þar sem búist er við að við­ræður haldi áfram.

Rússnesk sendi­nefnd, undir for­ystu Ígors Kostjúkovs hers­höfð­ingja, yfir­maður rúss­nesku her­leyni­þjón­ust­unnar GRU, mun einnig halda þangað „á næstu klukku­stundum“, að sögn Úshakovs.

„Það var sam­þykkt að fyrsti fundur þrí­hliða vinnu­hóps um örygg­is­mál fari fram í dag í Abu Dhabi,“ bætti Úshakov við.

„Við höfum ein­lægan áhuga á að leysa [átökin] með póli­tískum og diplómat­ískum hætti,“ sagði hann, en bætti við: „Þar til það ger­ist mun Rússland halda áfram að ná mark­miðum sínum ... á víg­vell­inum.“

Witkoff hafði áður sagt að hann teldi að báðar hliðar væru „komnir niður í eitt mál“, án þess að útskýra það nánar.

Myndband sem rússar birtu sýndi bros­andi Pútín takast í hendur við Witkoff, Jared Kushner, tengda­son Donalds Trumps Banda­ríkja­for­seta, og Josh Gru­en­baum, ráð­gjafa Hvíta húss­ins.

Þessi mik­il­vægi fundur átti sér stað aðeins nokkrum klukku­stundum eftir að Volodimír Selenskí, for­seti Úkraínu, sagði að drög að sam­komu­lagi væru „næstum, næstum til­búin“ og að hann og Trump hefðu náð sam­komu­lagi um örygg­is­á­byrgðir eftir stríð.

Hann sagði einnig að Bretland og Frakk­land hefðu þegar skuld­bundið sig til að senda her­sveitir á vett­vang.

Selenskí sagði að sendi­nefnd Úkraínu á fund­inum í Sam­ein­uðu arab­ísku fursta­dæm­unum yrði undir for­ystu Rústems Úmerovs, rit­ara Þjóðar­ör­yggis- og varn­ar­ráðs­ins, og að Andríj Gnatov hers­höfð­ingi, starfs­manna­stjóri úkra­ínska hers­ins, einnig taka þátt í við­ræð­unum.

Rússland, sem her­nemur um 20 pró­sent af Úkraínu, þrýstir á um full yfir­ráð yfir Donbas-hér­aði í aust­ur­hluta lands­ins sem hluta af sam­komu­lagi.

En úkra­ínsk stjórn­völd hafs varað við því að það að láta af hendi land­svæði muni hvetja Rússa áfram og segj­ast ráða­menn ekki munu und­ir­rita frið­ar­samn­ing sem kemur ekki í veg fyrir að Rússland hefji nýja árás.

Evrópa „sundruð“

Ekki hefur verið greint frá öllum smá­at­riðum um kom­andi við­ræður í Sam­ein­uðu arab­ísku fursta­dæm­unum og ekki er ljóst hvort rúss­neskir og úkra­ínskir emb­ætt­is­menn munu hitt­ast augliti til auglitis.

Selenskí sagði að þessar við­ræður myndu standa í tvo daga.

Trump end­ur­tók á mið­viku­dag oft yfir­lýsta trú sína á því að Pútín og Selenskí væru nálægt sam­komu­lagi.

„Ég tel að þeir séu komnir á þann stað núna að þeir geti komið saman og gert samn­ing. Og ef þeir gera það ekki, eru þeir heimskir – það á við um þá báða,“ sagði hann eftir að hafa flutt ræðu í Davos.

Selenskí gagn­rýndi í ræðu sinni í Davos skort ESB á „póli­tískum vilja“ til að bregð­ast við Pútín í eld­heitri ræðu.

„Í stað þess að verða raun­veru­legt heims­veldi er Evrópa áfram fal­leg en sundruð sjón­hverf­ing lít­illa og með­al­stórra ríkja,“ sagði hann.

Stór­kost­legar stefnu­breyt­ingar Trumps í utan­rík­is­málum, þar á meðal nýleg til­raun til að taka yfir Grænland  hafa vakið áhyggjur í Evrópu um hvort hægt sé að treysta Banda­ríkj­unum sem áreið­an­legum banda­manni.

Í ræðu sinni gagn­rýndi Selenskí Evrópu fyrir að binda vonir við að Banda­ríkin myndu verja þá ef til árásar kæmi.

„Evrópa virð­ist ráð­villt í til­raunum sínum til að sann­færa Banda­ríkja­for­seta um að skipta um skoðun,“ sagði Selenskí.

Rúss­neskar árásir í þess­ari viku hafa skilið stóran hluta Kænu­garðs eftir án raf­magns, þar sem íbúar 4.000 bygg­inga eru án hita í frosti.

Rússland, sem hóf inn­rás sína í Úkraínu í febr­úar 2022, segir að árásir sínar bein­ist að orku­innviðum sem knýja „hern­aðar- og iðn­að­ar­sam­stæðu“ Úkraínu.

Úkraínsk stjórn­völd segja árás­irnar vera stríðs­glæp sem ætlað er að slíta út almenna borg­ara.