ESB frestar lögum til verndar skóglendi

Aðild­ar­ríki ESB studdu í dag frestun til eins árs á tíma­móta­reglum gegn skóg­areyð­ingu sem hafa mætt harðri and­stöðu frá fyr­ir­tækjum og við­skipta­löndum, að sögn erind­reka sem AFP ræddi við.

Inn­leið­ingu lag­anna, sem banna inn­flutn­ing á vörum sem valda eyð­ingu skógar og hefur þegar verið frestað um eitt ár, yrði frestað til loka árs 2026 sam­kvæmt áætl­unum sem meiri­hluti aðild­ar­ríkja styður. Þær þurfa enn sam­þykki Evr­ópu­þings­ins.

Undir for­ystu Þýska­lands og Aust­ur­ríkis studdu ESB-ríkin einnig að lög­gjöfin yrði end­ur­skoðuð í apríl á næsta ári, áður en hún tekur gildi.

Evr­ópu­sam­bandið hefur und­an­farið unnið að því að ein­falda reglu­verk og vinda ofan af ákvörð­unum um strang­ari kröfur varð­andi umhverf­is­vernd og mann­rétt­indi, til þess að hjálpa Evr­ópu­ríkjum í harðri sam­keppni við Kína og Banda­ríkin.

Nýja frest­unin gengur lengra en sex mán­aða aðlög­un­ar­tíma­bil fyrir stór fyr­ir­tæki sem fram­kvæmda­stjórn Evr­ópu­sam­bands­ins hafði þegar lagt til, en styður jafn­framt kröfu um að draga úr kröfum um skýrslu­gerðir, meðal ann­ars fyrir lítil fyr­ir­tæki.

Pierre-Jean Sol Brasier hjá umhverf­is­sam­tök­unum Fern sagði að þessi aðgerð sendi „hörmu­leg skila­boð á öllum sviðum“ og kall­aði hringl­anda­hátt­inn varð­andi lögin „skrípa­mynd af van­hæfri stefnu­mótun ESB“.

„Við erum að skapa óstöð­ug­leika fyrir fyr­ir­tæki sem hafa fjár­fest fyrir millj­ónir“ til að upp­fylla kröf­urnar, var­aði Sol Brasier við og sagði að nú væri opið fyrir „að lög­gjafar ESB tæmdu“ text­ann að innan.

Stórt skref í umhverfisvernd

Lögin gegn skóg­areyð­ingu, þekkt sem EUDR, voru sam­þykkt árið 2023 og voru lofuð af umhverf­is­sam­tökum sem stórt skref í bar­átt­unni fyrir verndun nátt­úr­unnar og gegn lofts­lags­breyt­ingum.

En lögin hafa mætt harðri and­stöðu frá við­skipta­löndum, þar á meðal Brasilíu og Banda­ríkj­unum, auk stjórn­valda í nokkrum ESB-ríkjum, sem halda því fram að fyr­ir­tæki muni líða fyrir skrif­finnsku og auknum kostn­aði.

Lögin banna vörur sem fram­leiddar eru á landi þar sem var eytt skógi eftir des­em­ber 2020, en meðal áhættu­vara eru allt frá kaffi til kakós, soja, timb­urs, pálma­olíu, naut­gripa, prent­papp­írs og gúmmís.

Fyr­ir­tæki sem flytja slíkar vörur til 27 ríkja Evr­ópu­sam­bands­ins þurfa að leggja fram yfir­lýs­ingu ásamt stað­setn­ing­ar­gögnum og gervi­hnatta­gögnum til að sýna fram á að vör­urnar komi ekki frá eyðilögðu skóg­lendi.

Samkvæmt upp­haf­legu áætl­un­inni þurftu fyr­ir­tæki sem síðan kaupa, vinna og selja vör­urnar – til dæmis sæl­gæt­is­fram­leið­endur sem kaupa kakó til að búa til súkkulaði – einnig að leggja fram slík skjöl.

En fram­kvæmda­stjórnin ákvað síðar að auka­at­hug­unin gæti ofhlaðið upp­lýs­inga­tækni­kerfið sem hannað var til að styðja við regl­urnar – og kall­aði eftir því að krafan yrði felld niður fyrir alla nema fyrstu inn­flytj­endur.

Nestlé ósátt við frestun

Hringl­anda­háttur um lög­fest­ing­una hefur bæði truflað umhverf­is­vern­ar­sinna og svo sum fyr­ir­tæki sem hafa þegar fjár­fest til að upp­fylla þær.

Ítalski súkkulaði­fram­leið­and­inn Ferrero og sviss­neski mat­væl­aris­inn Nestlé eru meðal tveggja tuga fyr­ir­tækja sem vör­uðu við því í vik­unni að frek­ari eins árs frestun myndi „lengja laga­lega og mark­aðs­lega óvissu, refsa þeim sem eru fyrstir til að bregð­ast við og verð­launa aðgerða­leysi.“

„Við höfum lagt upp í þessa fjár­fest­ingu í góðri trú vegna þess að við héldum að það væri skýr stefna – og nú er varpað efa­semdum á hana,“ sagði Francesco Tramontin, hátt­settur stjórn­andi hjá Nutella-fram­leið­and­anum Ferrero, á blaða­manna­fundi á mánu­dag.