Sannleikurinn í myndinni Gladiator II: Hvert var hlutverk Macrinusar?

Und­an­farið hef ég fjallað hér, hér og hér um hinn sagn­fræði­lega bak­grunn stór­myndar Ridleys Scotts, Gladi­ator II. Þar var komið sög­unni að bræð­urnir sem sátu saman á keis­ara­stóli Róma­veldis, Caracalla og Geta, voru komnir í hár saman og end­aði með að Caracalla drap bróður sinn.

Það gerð­ist í raun og veru og líka í bíó­mynd­inni þótt for­saga morðs­ins hafi verið allt önnur í túlkun Scotts en sagn­fræði­verk greina frá.

Það var í febr­úar árið 211 ET sem Geta var drep­inn. Hatur Caracalla fylgdi honum út yfir gröf og dauða því hann lét nú eyði­leggja allar styttur og allar myndir sem hann vissi um af Geta bróður sínum.

En í bíó­mynd Scotts er það svo róm­verski valda­mað­ur­inn Macrinus, sem Denzel Washington leikur afar ísmeygi­lega, sem síðan drepur Caracalla fljót­lega eftir að Geta féll í val­inn.

Í mynd­inni er Macrinus fyrr­ver­andi skylm­inga­þræll sem náði að kaupa sér frelsi og auðg­að­ist svo mjög, ekki síst með því að skipa þær skemmt­anir sem voru í svo miklum hávegum hafðar af Róm­verjum og fólust í að skylm­inga­þrælar börð­ust til bana — almúg­anum til skemmt­unar. Macrinus dreymir um að verða sjálfur keis­ari og nú þegar bæði Geta og Caracalla eru dauðir virð­ist leiðin greið fyrir hann.

Ég hirði ekki um að rekja hér frekar hvað ger­ist í bíó­mynd­inni en í raun­veru­leik­anum gerð­ist það að eftir að Caracalla hafði orðið Geta að bana sat hann einn á keis­ara­stóli í sex ár í við­bót.

Og hann var langt frá því sá munúð­ar­fulli héragaukur sem lýst er í kvik­mynd­inni.

Caracalla hafði satt að segja engan áhuga á að lifa í vellyst­ingum í Róm. Árið 212 lagði upp með her sinn til Germaníu til að kveða þar í kút­inn inn­rás Alemanna og hann átti aldrei eftir að snúa aftur til borg­ar­innar.

Móðir hans, hin róm­aða Julia Domna, sem fylgdi honum jafnan á her­ferðum hans, mun hafa tekið að mestu yfir stjórn­mála­hlið keis­ara­starfs­ins og sinnt því af kost­gæfni. Caracalla sjálfur sinnti hins vegar ein­göngu her­mennsk­unni og með býsna góðum árangri.

Caracallahefði hugs­an­lega getað orðið vold­ug­asti keis­ari Rómar fyrr og síðar. En hræddur emb­ætt­is­maður kom í veg fyrir það.

Hann hratt árás Alemanna og 217 var Caracalla kom­inn til Sýrlands þar sem hann var að und­ir­búa árás sem átti að ganga milli bols og höf­uðs á hinum fornu fjendum Rómar, Pörþum sem réðu Persíu og Mesópótamíu (Íran og Írak). Hann var ekki nema 29 ára gam­all og ef hann hefði náð ríki Parþa undir sig (sem vel hefði getað gerst) þá var ekk­ert því til fyr­ir­stöðu að nýtt blóma­skeið hæf­ist í Róm — enda yrði ríkið þá vold­ugra en nokkru sinni fyrr.

En þegar Caracalla fór einu sinni út í veg­ar­kant til að pissa á miðri her­göng­unni gegn Pörþum, þá réð­ist að honum her­for­ingi sem hafði gramist mjög að keis­ar­inn hafði neit­aði að veita honum tign hund­raðs­höfð­ingja. Óánægði her­for­ing­inn hjó keis­ara sinn bana­höggi en var svo sjálfur drep­inn af líf­vörðum hans.

Seinna kom upp úr dúrnum að morð­ing­inn hafði verið verk­færi í höndum eins helsta emb­ætt­is­manns Caracalla sem jafn­framt var yfir­maður líf­varða­sveita hans. Hann var ætt­aður frá Númidíu, sem nú heitir Alsír, var af ættum Berba eða Mára og hafði verið einn af trygg­ustu hjálp­ar­kokkum Severusar keis­ara, föður þeirra Caracalla og Geta.

Og hann hét Macrinus.

Þar er sem sé kom­inn sá illa þokk­aði hund­ingi sem Denzel Washington leikur í bíó­mynd Scotts — þótt per­sóna hans virð­ist hafa verið allt önnur en leik­stjór­inn ímyndar sér.

Í var það ótt­inn sem olli því að Macrinus sner­ist skyndi­lega gegn Caracalla og gabb­aði her­for­ingj­ann fyrr­nefnda til myrða keis­ara sinn.

Stjörnu­spek­ingur einn hafði nefni­lega skömmu áður lesið í stjörnu­kort Macrinusar og þar gaf á að líta.

Því var spáð að Macrinus yrði hvort meira né minna en næsti keis­ari Rómar.

Macrinus og Denzel Washington í hlut­verki Macrinusar.

Slíkt hafði örugg­lega aldrei hvarflað að Macrinusi. Hann var ekki bara Berbi, en þeir voru litnir horn­auga af yfir­stétt­inni í Róm, heldur var hann af tign ekvíta (ridd­ara) en ekki hinna fínni senatora (öld­unga­ráðs­manna). Það var ein­fald­lega úti­lokað að slíkur maður yrði ein­hvern tíma val­inn eft­ir­maður Caracalla á keis­ara­stóli með ein­hvers konar frið­sam­legum hætti.

Ef hann ætl­aði að láta sig svo mikið sem dreyma um að verða keis­ari (sem hann hafði áreið­an­lega aldrei gert) þá yrði hann að gera upp­reisn gegn Caracalla og velta honum með valdi úr sessi.

Ég ítreka — það stóð áreið­an­lega aldrei til. En Macrinus vissi vel að strax og hinn tor­tryggni Caracalla frétti af þessum spá­dómi, þá myndi hann fyll­ast því­líkri tor­tryggni í garð und­ir­manns síns að Macrinus myndi ekki lifa margar mín­útur upp frá því.

Og Macrinus vissi líka full­vel að Caracalla myndi fljót­lega frétta af spá­dóm­inum.

Þess vegna greip hann til þess ráðs að skipu­leggja morð á  Caracalla keis­ara. Það var ein­göngu af því hann ótt­að­ist með réttu um líf sitt en ekki af því hann var sá valdagírugi met­orða­sjúk­lingur sem Ridley Scott gerir úr honum.

Núnú — Caracalla var dauður. Hann átti engan son. Hver yrði þá keis­ari næst? Og hvað yrði um skör­ung­inn móður hans, Juliu Domnu?