Fékk milljónir frá Reykjavíkurborg þrátt fyrir rangfærslur í umsókn

Reykja­vík­ur­borg styrkti áfanga­heim­ili Betra lífs í fyrsta sinn árið 2020 þegar það veitti 5,7 millj­ónum króna í rekst­ur­inn. Þá um sum­arið hafði Arnar Gunnar Hjálmtýs­son, sem rekur Betra líf, sagt í styrk­um­sókn til borg­ar­innar að mark­miðið með með áfanga­heim­il­inu fyrir skjól­stæð­ing­ana væri að „þau öðlist and­legt jafn­vægi, aukna sjálfs­virð­ingu og betri hæfi­leika til að takast á við lífið. Við reynum að hjálpa þeim að vinna að því að eign­ast Betra líf án vímu­efna.“

Alls fékk Betra líf fjórum sinnum styrk frá Reykja­vík­ur­borg, alls yfir 24 millj­ónir króna.

Í ágúst­mán­uði þetta sama ár, 2020, tveimur mán­uðum eftir að Arnar sendi fyrstu styrk­um­sókn­ina til borg­ar­innar, leit­aði íbúi á áfanga­heim­il­inu Betra lífi í Fannborg til sam­eig­in­legs heil­brigð­is­eft­ir­lits Garða­bæjar, Hafn­ar­fjarðar, Kópavogs, Mos­fells­bæjar og Sel­tjarn­ar­ness varð­andi ástandið á áfanga­heim­il­inu. Á þessum tíma­punkti hafði áfanga­heim­ilið ekki fagnað eins árs afmæli. Á fundi með full­trúa eft­ir­lits­ins lýsti íbú­inn ástand­inu þannig að mikið væri um að íbúar væru að neyta áfengis og vímu­efna um æð. „Slagsmál voru tíð og þar mæta hand­rukk­arar,“ eins og segir í mála­skrá eft­ir­lits­ins, sem Heim­ildin hefur undir höndum.

Hann lýsti einnig miklum óþrifn­aði eins og: „Blóð í dýnum sem og þvag og úrgangur. Salernin eru mjög óþrifa­leg, saur á veggjum og gólfum.“ Íbúinn kom á fund­inn með krukku þar sem hann hafði safnað óhrein­indum af gólf­inu og lím­bands­sýni af óhreinum rúm­fötum. Hann hafði miklar áhyggjur af því hversu „óheilsu­sam­legt“ það væri að búa í Fannborg og minnt­ist svo á að þegar hefði einn íbúi dáið á her­bergi sínu.

Úr styrk­um­sókn Betra lífs til Reykja­vík­ur­borgar frá 1. júlí 2020

Í styrk­um­sókn­inni fyrir árið 2020 skrifar Arnar enn­fremur: „Við eigum í góðu sam­starfi við Bergið headspace og Pieta-sam­tökin.“ Auk þess séu skjól­stæð­ingar hans keyrðir til læknis og í við­töl hjá félags­þjón­ust­unni. Þetta kom fram þar sem umsækj­andi átti að til­greina hvernig innra starfi áfanga­heim­il­is­ins væri háttað og hverjir væru helstu sam­starfs­að­ilar. Í styrk­um­sókn fyrir árið 2021, undir sama lið, telur hann einnig upp Bergið headspace, Píeta-sam­tökin, og bætir við Barka sem eru pólsk sam­tök sem aðstoða utan­garðs­menn af erlendum upp­runa og seg­ist vera „í góðum sam­skiptum“ við þessi sam­tök. 

Úr styrk­um­sókn Betra lífs til Reykja­víkur frá 15. jan­úar 2021

Þegar Heim­ildin hafði sam­band við Bergið headspace sagði Sig­ur­þóra Bergs­dóttir fram­kvæmda­stjóri: „Við höfum aldrei átt neitt sam­starf við Betra líf“ og bætir við: „Ef þau setja það inn í styrk­um­sókn þá er það ekki rétt.“ Þá tekur hún fram að Bergið hafi ekki sent neinn til Betra lífs og ekk­ert sam­starf sé í gangi, hvorki form­legt né óform­legt. 

Hjá Píeta-sam­tök­unum feng­ust þau svör að „Píeta-sam­tökin kann­ast ekki við að hafa átt eða að eiga í sam­starfi við áfanga­heim­ili Betra lífs“. Gunn­hildur Ólafs­dóttir, sál­fræð­ingur og fag­stjóri hjá sam­tök­unum, tekur fram að öllum sé vel­komið að vísa skjól­stæð­ingum til þeirra. „En ekki er um neitt form­legt sam­starf að ræða. Við höfum að auki ekki verið í neinum beinum sam­skiptum við aðila á vegum Betra lífs.“

Þær upp­lýs­ingar feng­ust hjá vel­ferð­ar­sviði Reykja­vík­ur­borgar að Betra líf hafi skilað inn styrk­um­sókn á umsókn­ar­eyðu­blöðum, ásamt listum yfir kenni­tölur fólks sem hafi búið hjá þeim ásamt nýt­ing­ar­hlut­falli, fyrir árin 2020 og 2021. Fyrir seinni árin tvö sem Betra líf fékk styrki, 2022 og 2023, var hins vegar ekk­ert umsókn­ar­eyðu­blað fyllt út heldur sendi félagið aðeins kenni­tölu­lista með nýt­ing­ar­hlut­falli í tölvu­pósti. 

Heim­ildin óskaði eftir rök­stuðn­ingi með sam­þykkt frá borg­inni vegna styrkja til Betra lífs þar sem fram kæmi á hvaða for­sendum styrkirnir væru veittir. Í svari frá vel­ferð­ar­sviði vegna þessa segir: „Samþykki á styrk­veit­ingu fólst í greiðslu styrkj­anna.“ Ekkert virð­ist hafa verið gert til að sann­reyna það sem fram kom í umsókn­unum þar sem styrkirnir voru greiddir þrátt fyrir rang­færslur um sam­starfs­að­ila.

Þetta kemur fram í ítar­legri umfjöllun Heim­ild­ar­innar um áfanga­heim­ili Betra lífs sem Arnar hefur rekið á nokkrum stöðum síðan 2019.

Hér má lesa umfjöll­un­ina í heild sinni:

Nafn áfanga­heim­ilia Betra lífs er fengið að láni úr lagi Páls Óskars Hjálmtýs­sonar, en hann er bróðir Arnars. „Fann á ný, betra líf, af því ég fór loks að trúa því, að það væri eitt­hvað annað, eitt­hvað meir og miklu stærra,“ segir í text­anum. Bræð­urnir ræddu alkó­hól­isma og áfanga­heim­ili Arnars í þætt­inum Hvunn­dags­hetjur á RÚV í febr­úar 2022. 

Arnar sagði þar að hann hefði fengið hug­mynd­ina að því að stofna áfanga­heim­ili þegar hann leit­aði að plássi handa syni sínum á áfanga­heim­ilum borg­ar­innar en hvergi var pláss. „Ég vissi af þessu húsi hérna í Kópavogi og hafði sam­band við eig­and­ann. Hann var til­bú­inn að leigja mér þetta hús og ég opn­aði bara áfanga­heim­ili,“ sagði Arnar og átti þá við Fannborg 4 sem hann opn­aði í lok árs 2019. „Við reynum alltaf að kveikja von­ina hjá fólki um að það sé betra líf í vændum,“ sagði hann svo í lok við­tals­ins um skjól­stæð­inga sína.