Leggið ykkur og sofið í 250 milljón ár. Það er langur svefn en segjum að það sé hægt. Og hvað blasir þá við þegar þið vaknið aftur? Í sem skemmstu máli: Heim­ur­inn væri gjör­breyttur. Ekki eitt ein­asta gam­alt kort eða hnatt­líkan gæti komið að gagni við að rata um þennan heim, því öll meg­in­lönd hefðu þá færst hingað og þangað um heimskringl­una og væru svo reyndar öll búin að raða sér upp í nýja risa­heims­álfu.

Flest vitum við núorðið að fyrir tæp­lega 300 milljón árum voru öll meg­in­lönd heims­ins sam­an­komin í einni gríð­ar­stórri heims­álfu sem vís­inda­menn hafa kallað Pangeu.

Það var alls ekki í fyrsta sinn í jarð­sög­unni sem það gerð­ist. Aftar í tím­anum má finna spor eftir aðrar og eldri risa­heims­álfur: Rodiníu, Columbíu, Ken­or­land og Úr hafa menn nefnt sumar hina fyrri.

En eins og alltaf ger­ist öðru­hvoru, þá verða helj­aröflin í iðrum Jarðar til þess að stóru heims­álf­urnar sundr­ast í smærri meg­in­lönd sem fljóta svo um skeið á möttl­inum eins og hvert annað kork í baðk­ari.

Núna erum við einmitt stödd á eins­konar milli­skeiði þar sem helstu land­reks­flekar Pangeu gömlu hafa dreifst nokkuð jafnt um annan helm­ing jarð­kúl­unnar.

En bíðum bara — sú þróun er þegar hafin sem mun enda með nýrri risa­heims­álfu eftir 250 milljón ár.

Afríka mun þrengja sér svo nærri Evrópu að Mið­jarð­ar­hafið hverfur. Ástralía mun renna saman við suð­aust­ur­hluta Asíu. Suð­ur­skauts­landið tekur á rás norður Ind­lands­haf. Norður- og Suður-Ameríka munu stíga flók­inn dans sem endar með að báðar taka að spana í aust­urátt og loka Atl­ants­haf­inu. Norður-Ameríka leggst að Norður-Afríku. Suður-Ameríka lokar Ind­hafs­haf­inu að lokum. Það endar kannski sem risa­stórt stöðu­vatn eða lokað inn­haf.

Sjáið bara, þetta mun ger­ast svona:

En segjum nú að þið gætuð í raun­inni með ein­hverjum hætti sofið í 250 milljón ár og vökn­uðuð aftur þegar nýja risa­heims­álfan er til­búin — Pangea Ultima eins og vís­inda­menn eru þegar farnir að kalla hana.

Segjum nú svo. Hvernig lit­ist ykkur á?

Munuði þá ýta skútu úr vör og sigla um blíðar öldur inn­hafs­ins mikla? Munuði ráfa um blóm­lega hita­belt­is­frum­skóga Síberíu við mið­baug? Munuði svamla á hlý­legri bað­strönd Sval­barða eða skoða ríku­legt dýra­lífið í mollu­legum mýr­ar­flákum Ant­ar­tíku?

Nei.

Nei, það mun­uði ekki gera.

Í fyrsta lagi verður mann­kynið löngu útdautt þá. Það segir sig bara sjálft. Engin marg­brotin og marg­breyti­leg dýra­teg­und hjarir í 250 milljón ár.

En í öðru lagi verða aðstæður á Pangeu Ultima ekki hag­stæðar hvorki okkur né spen­dýrum yfir­leitt. 

Vís­inda­menn birtu á mánu­dag­inn var nið­ur­stöður sínar um ástand og horfur á Pangeu Ultima eftir 250 milljón ár.

Þið getið lesið nið­ur­stöð­urnar hér.

En ég skal rekja fyrir ykkur nokkrar þær helstu.

Ekki aðeins mað­ur­inn verður útdauður, heldur senni­lega öll spen­dýr yfir­leitt.

Nema hugs­an­lega ein­hverjar teg­undir í sjónum.

Því það verður svo djöf­ul­lega heitt á Pangea Ultima.

Þegar risa­heims­álfan tekur að skella saman fyrir alvöru og land­reks­flekar rifna og kuðlast saman af æ meiri krafti, þá mun eld­virkni aukast. Öll þau eld­gos sem við þekkjum verða ekki einu sinni barna­leikur í sam­an­burði við þau ósköp.

Sums staðar mun gjósa nær sam­fellt jafn­vel í millj­ónir ára.

Koltví­sýr­ingur mun fylla loftið. 

Ham­fara­hlýnun nýtím­ans verður sem smá­munir einir.

Strand­lengja hinnar nýju ofur­heims­álfu verður mun styttri en strand­lengja hinna ólíku heims­álfa nú. Það þýðir að þau efna­hvörf milli sjávar og fjöru­kletta sem nú binda heil­mik­inn koltví­sýr­ing minnka að mun.

Gróð­ur­húsa­á­hrifin aukast enn.

Kannski verða eyði­merk­ur­dýr eins og nakta mold­vörp­urottan síð­ustu spen­dýrinsem lifa af ofsa­hit­ann í miðri Pangeu Ultima.

Og svo verður sól­ar­birtan sterk­ari þá. Eftir 250 milljón ár mun sólin skína með sem nemur 2,5 pró­sent meira afli en nú. Það eykur hit­ann og geisl­un­ina og hellist yfir Jörðina. 

Inni á miðju hinu mikla flæmi Pangeu Ultima gæti hit­inn náð 60 gráðum svona yfir­leitt. Það þýðir auð­vitað að nærri öll risa­heims­álfan verður nær aldauða eyði­mörk. Stóra inn­hafið, leif­arnar af Ind­lands­hafi, gæti orðið allt að því sjóð­andi á stundum.

Með­al­hiti á allri Jörðinni gæti náð 25 gráðum, nærri 10 gráðum hærri en nú. Og hita- og raka­sveiflur yrðu slíkar að engin blóð­heit spen­dýr gætu lifað það af.

Hugs­an­lega fáeinar teg­undir út við strend­urnar en lík­leg­ast samt að ein­hverjir nýir kyn­stofnar dýra yrðu til sem hrein­lega ryddu spen­dýr­unum úr vegi.

Kannski end­ur­vaktar risa­eðlur, kannski eitt­hvað allt annað sem við getum ekki enn látið okkur detta í hug.

Ein­hverjar nýjar teg­undir og ætt­kvíslir dýra sem gætu þolað hita­vítið sem Pangea Ultima myndi vera í okkar augum, ef við fengjum ein­hvern tíma að sjá hana.

Sem við munum þó sem sagt ekki gera.

Það skemmti­lega er að þó veð­ur­fræð­ingar eigi stundum erfitt með að ráða í veðrið á morgun eða hinn dag­inn, þá er lít­ill vafi á því að spá þeirra um veðrið á Pangeu Ultima mun ræt­ast — í stórum dráttum.

Brenn­andi, brenn­andi sólin.

Við getum ekk­ert og munum ekk­ert geta til að sporna við því heitasta hel­víti sem Pangea Ultima verður.

Eina hugg­unin er sú að það er langt þangað til.

Gæti Amasia orðið ofan á?Eini mögu­leik­inn til þess að hryll­ings­spáin um Pangeu Ultima ræt­ist ekki er sú að heims­álf­urnar rað­ist upp á annan hátt. Einn mögu­leik­inn er Amasia en svo kalla vís­inda­menn risa­heims­álfu sem myndi þjappa sér um norð­ur­pól­inn, ekki mið­baug. En hvort þar yrði líf­væn­legra en á Pangeu Ultima, það er óvíst.