Gera má ráð fyrir að íslenskir neytendur þurfi að punga út 700 til 1.100 krónum til viðbótar fyrir hvert kíló kjúklingakjöts sem keypt er í smásölu ef ekki verður lengur hægt að versla úkraínskar kjúklingabringur án tolla. Meðalinnflutningsverð úkraínsks kjúklingakjöts er um 32 prósent lægra en meðalverð annars kjúklingakjöts.

Í drögum að minnisblaði vegna tímabundinna niðurfellingu tolla á vörur frá Úkraínu, sem unnið var í matvælaráðuneytinu og er dagsett 20. mars kemur fram að frá áramótum höfðu verið flutt inn 137 tonn af úrbeinuðu kjúklingakjöti frá Úkraínu, að andvirði tæpra 73 milljóna króna. Meðalinnflutningsverð úkraínska kjúklingsins var um 529 krónur á kíló en meðalverð sambærilegrar vöru, óháð uppruna, var um 697 krónur á kíló, tæplega 32 prósent hærra.

Minni hækkun á fuglakjöti en öðru kjöti

Þá segir í minnisblaðinu að á tímabilinu júní 2022 til febrúar 2023 hafi verð á fuglakjöti hækkað um 5,5 prósent á móti 10,4 prósenta meðalhækkun á öllu kjöti. Erfitt sé að greina hvort og þá hversu mikil áhrif innflutningurinn hafi haft á verðþróun „en ólíklegt er að þau séu veruleg enda um hlutfallslega lítið magn að ræða og margir aðrir þættir sem spila þar inn.“

Í minnisblaðinu segir enn fremur að hingað til hafi kjúklingur frá Úkraínu að því er virðist í litlu mæli hafa ratað óunninn í verslanir. Þó bendi gróf athugun til þess að verð á frosnum kjúklingabringum frá Úkraínu kosti um 1.300 krónur hvert kíló í lágvöruverðsverslun, borið saman við danskar frosnar kjúklingabringur á um 2.000 krónur á kílóið og íslenskar ófrosnar kjúklingabringur á um 2.400 krónur á kílóið. Það þýðir að neytandi þarf að borga annars vegar 35 prósent og hins vegar um 46 prósent hærra verð fyrir kjúklingabringurnar, standi þær úkraínsku ekki til boða.

Takmörkuð markaðshlutdeild

Samkvæmt mati matvælaráðuneytisins má gera ráð fyrir að markaðshlutdeild úkraínsks kjúklingakjöts yrði á bilinu 2 til 3 prósent á markaði hérlendis yfir tólf mánaða tímabil, sé gert ráð fyrir svipaðri þróun á innflutningi og verið hafði fram í mars þegar minnisblaðið var skrifað.

Bráðabirgðaákvæði í tollalögum um tollfrjálsan innflutning vara frá Úkraínu var samþykkt á Alþingi í júní á síðasta ári. Það féll hins vegar úr gildi um síðustu mánaðamót. Framlenging þess ákvæðis er ekki meðal þeirra mála sem til stendur að afgreiða fyrir þinglok á föstudag, þrátt fyrir að forsætisráðherra hafi lýst þeirri skoðun sinni að það væri skynsamleg ákvörðun. Fleiri stjórnarþingmenn eru á sömu skoðun.

Stjórnarandstöðuþingmenn undrast mjög að málið skuli ekki koma fram og að það sé ekki afgreitt. Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, formaður Viðreisnar, lýsti því á Alþingi í dag að Framsóknarflokkurinn og hluti Sjálfstæðisflokks stæðu gegn málinu. Það rímar við upplýsingar Heimildarinnar. Þá sagði Þorgerður Katrín að hagsmunaöfl í landbúnaði hefðu náð að stoppa málið. Samtök fyrirtækja í landbúnaði hafa enda lýst þeirra skoðun sinni að óvarlegt væri að framlengja tollfrelsið.

Hanna Katrín Friðriksson, þingflokksformaður Viðreisnar, sagði á Alþingi í dag að með því að framlengja ekki tollfrelsisákvæðið skipaði Ísland sér í lítt eftirsóknarverðan sérflokk vestrænna ríkja, nefnilega að með því yrði Ísland eina landið sem ekki veitti táknræna en þó mikilvæga aðstoð við Úkraínu. „Ég neita að trúa því að Alþingi Íslendinga ætli að vera svo smátt.“