Gera má ráð fyrir að íslenskir neyt­endur þurfi að punga út 700 til 1.100 krónum til við­bótar fyrir hvert kíló kjúklinga­kjöts sem keypt er í smá­sölu ef ekki verður lengur hægt að versla úkra­ínskar kjúklinga­bringur án tolla. Með­al­inn­flutn­ings­verð úkra­ínsks kjúklinga­kjöts er um 32 pró­sent lægra en með­al­verð ann­ars kjúklinga­kjöts.

Í drögum að minn­is­blaði vegna tíma­bund­inna nið­ur­fell­ingu tolla á vörur frá Úkraínu, sem unnið var í mat­væla­ráðu­neyt­inu og er dag­sett 20. mars kemur fram að frá ára­mótum höfðu verið flutt inn 137 tonn af úrbein­uðu kjúklinga­kjöti frá Úkraínu, að and­virði tæpra 73 millj­óna króna. Með­al­inn­flutn­ings­verð úkra­ínska kjúklings­ins var um 529 krónur á kíló en með­al­verð sam­bæri­legrar vöru, óháð upp­runa, var um 697 krónur á kíló, tæp­lega 32 pró­sent hærra.

Minni hækkun á fuglakjöti en öðru kjöti

Þá segir í minn­is­blað­inu að á tíma­bil­inu júní 2022 til febr­úar 2023 hafi verð á fugla­kjöti hækkað um 5,5 pró­sent á móti 10,4 pró­senta með­al­hækkun á öllu kjöti. Erfitt sé að greina hvort og þá hversu mikil áhrif inn­flutn­ing­ur­inn hafi haft á verð­þróun „en ólík­legt er að þau séu veru­leg enda um hlut­falls­lega lítið magn að ræða og margir aðrir þættir sem spila þar inn.“

Í minn­is­blað­inu segir enn fremur að hingað til hafi kjúklingur frá Úkraínu að því er virð­ist í litlu mæli hafa ratað óunn­inn í versl­anir. Þó bendi gróf athugun til þess að verð á frosnum kjúklinga­bringum frá Úkraínu kosti um 1.300 krónur hvert kíló í lág­vöru­verðs­verslun, borið saman við danskar frosnar kjúklinga­bringur á um 2.000 krónur á kílóið og íslenskar ófrosnar kjúklinga­bringur á um 2.400 krónur á kílóið. Það þýðir að neyt­andi þarf að borga ann­ars vegar 35 pró­sent og hins vegar um 46 pró­sent hærra verð fyrir kjúklinga­bring­urnar, standi þær úkra­ínsku ekki til boða.

Takmörkuð markaðshlutdeild

Samkvæmt mati mat­væla­ráðu­neyt­is­ins má gera ráð fyrir að mark­aðs­hlut­deild úkra­ínsks kjúklinga­kjöts yrði á bil­inu 2 til 3 pró­sent á mark­aði hér­lendis yfir tólf mán­aða tíma­bil, sé gert ráð fyrir svip­aðri þróun á inn­flutn­ingi og verið hafði fram í mars þegar minn­is­blaðið var skrifað.

Bráða­birgða­á­kvæði í tolla­lögum um toll­frjálsan inn­flutn­ing vara frá Úkraínu var sam­þykkt á Alþingi í júní á síð­asta ári. Það féll hins vegar úr gildi um síð­ustu mán­aða­mót. Fram­leng­ing þess ákvæðis er ekki meðal þeirra mála sem til stendur að afgreiða fyrir þing­lok á föstu­dag, þrátt fyrir að for­sæt­is­ráð­herra hafi lýst þeirri skoðun sinni að það væri skyn­sam­leg ákvörðun. Fleiri stjórn­ar­þing­menn eru á sömu skoðun.

Stjórn­ar­and­stöðu­þing­menn undr­ast mjög að málið skuli ekki koma fram og að það sé ekki afgreitt. Þor­gerður Katrín Gunn­ars­dóttir, for­maður Við­reisnar, lýsti því á Alþingi í dag að Fram­sókn­ar­flokk­ur­inn og hluti Sjálf­stæð­is­flokks stæðu gegn mál­inu. Það rímar við upp­lýs­ingar Heim­ild­ar­innar. Þá sagði Þor­gerður Katrín að hags­muna­öfl í land­bún­aði hefðu náð að stoppa málið. Samtök fyr­ir­tækja í land­bún­aði hafa enda lýst þeirra skoðun sinni að óvar­legt væri að fram­lengja toll­frelsið.

Hanna Katrín Frið­riks­son, þing­flokks­for­maður Við­reisnar, sagði á Alþingi í dag að með því að fram­lengja ekki toll­frels­is­á­kvæðið skip­aði Ísland sér í lítt eft­ir­sókn­ar­verðan sér­flokk vest­rænna ríkja, nefni­lega að með því yrði Ísland eina landið sem ekki veitti tákn­ræna en þó mik­il­væga aðstoð við Úkraínu. „Ég neita að trúa því að Alþingi Íslend­inga ætli að vera svo smátt.“