Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra, hefur frestað framlagningu frumvarps um endurskoðaðar og einfaldari reglur um reiknað endurgjald í atvinnurekstri eða sjálfstæðri starfsemi aðila í eigin rekstri. Í desember síðastliðnum var frumvarpinu bætt inn á þingmálaskrá ríkisstjórnarinnar og sagt að það myndi verða lagt fram í apríl 2023. Í liðinni viku var það fellt út af henni.
Í svari við fyrirspurn Heimildarinnar segir ráðuneytið að starfshópur sem skipaður var í september til að vinna að afla upplýsinga og gagna um úrlausnarefnið, ásamt því að leggja mat á það hvaða leiðir eru færar til frekari skilvirkni og jafnræði og til að stemma stigu við misnotkun á skattkerfinu, muni ekki skila af sér tillögum eða drögum að frumvarpi fyrr en í júní 2023. „Af þeirri ástæðu hefur fjármála- og efnahagsráðherra fellt niður á þingmálaskrá frumvarp[...] sem til stóð að leggja fram á yfirstandandi þingi. Til stendur að frumvarpið verði hluti af þingmálaskrá næsta löggjafarþings.“
Í úttekt sem Heimildin birti á mánudag var haft eftir Katrínu Jakobsdóttur forsætisráðherra að hún vonaðist til þess að frumvarpið yrði lagt fram á yfirstandandi þingi, en því er meðal annars ætlað að tryggja að þau sem eingöngu hafa fjármagnstekjur reikni sér endurgjald og greiði þannig útsvar til sveitarfélaga. Í svari fyrir fyrirspurn Heimildarinnar í gær sagði forsætisráðherra að nú væri ljóst að ekki náist að leggja frumvarpið fram á vorþingi. „Samkvæmt mínum er reiknað með að starfshópur sem vinnur tillögur skili þeim til fjármála- og efnahagsráðherra í júní og að frumvarpið verði lagt fram í haust.“
Kominn tími á aðgerðir
Málið er í stjórnarsáttmála ríkisstjórnarinnar frá 30. nóvember 2021. Þar segir að skattmatsreglur verði endurskoðaðar og að komið verði í veg fyrir „óeðlilega og óheilbrigða hvata til stofnunar einkahlutafélaga“.
Þeir óeðlilegu og óeðlilegu hvatar fela í sér að þeir sem eiga eignarhaldsfélög utan um einhverskonar rekstur geta reiknað sér afar lág fyrir þá vinnu sem felst í rekstrinum. Þess í stað telja þeir fram meginþorra tekna sem fjármagnstekjur. Þetta getur sparað þeim umtalsverðar skattgreiðslur, enda er hæsta skattþrepið í almennum tekjuskatti er 46,25 prósent en samanlagður skattur á hagnað og arðgreiðslur er talsvert lægri, eða 37,6 prósent.
Katrín gerði það að umtalsefni á flokksráðsfundi Vinstri grænna í ágúst í fyrra. í ræðu sinni þar sagði hún: „Nú er kominn tími til að breyta skattlagningu þeirra sem fyrst og fremst hafa fjármagnstekjur og tryggja að þau greiði sanngjarnan hlut í útsvar til sveitarfélaganna til að fjármagna þau mikilvægu verkefni sem þau sinna ekki síst í félags- og velferðarþjónustu. Um það hefur verið talað í tuttugu ár en nú er kominn tími aðgerða.“
Gæti skilað átta milljörðum á ári
Í grein sem Arnaldur Sölvi Kristjánsson og Róbert Farestveit, hagfræðingar hjá Alþýðusambandi Íslands (ASÍ), skrifuðu í Vísbendingu í september 2021 kom fram að skattasniðganga í formi tekjutilflutnings, sem feli í sér að fólk skrái launatekjur sínar ranglega sem fjármagnstekjur, komi í veg fyrir að þeir greiði útsvar og heildarskattprósenta þeirra verður fyrir mikið miklu lægri en ella. Þetta á sér aðallega stað á meðal atvinnurekenda með háar tekjur sem taka þær í gegnum einkahlutafélög.
Hagfræðingarnir tveir sögðu að með því að takmarka slíkan tilflutning myndu árlegar skatttekjur aukast um allt að átta milljarða króna á ári miðað við stöðu mála 2021, styrkja tekjuöflun sveitarfélaga og auka skattbyrði þeirra sem eru tekjuhærri.
Fjármála- og efnahagsráðherra skipaði áðurnefndan starfshóp 1. september í fyrra sem átti að vinna að nýjum leiðum til að varna mismunun í skattlagningu ásamt því að endurskoða og einfalda reglur um reiknað endurgjald í atvinnurekstri eða sjálfstæðri starfsemi aðila í eigin rekstri og samspilið við skattlagningu á hagnað og arð sem og skattmat vegna hlunninda og úttekta eigenda úr félögum. Í hópnum sitja fimm einstaklingar, tveir frá ráðuneytinu, tveir frá Skattinum og einn sem tilnefndur var af KPMG. Formaður hópsins er Ingibjörg Helgadóttir, sérfræðingur á skrifstofu skattamála í fjármála- og efnahagsráðuneytinu.
Veistu meira? Láttu okkur vita
Það tókst ekki að sækja formið. Reyndu aftur eftir augnablik.








































2. Útsvar greiðist af fjármagnstekjum, samkvæmt gildandi skattalögum (þrepaskiptur skattur með frítekjumarki sem nemur að hámarki núgildandi persónuafslætti. Ps. Afhverju er enginn frá verkalýðshreyfingunni í þessum hóp sem fjármálaráðherra skipar ? T.d. einhver af forsetum ASÍ.