Helgi Þorláksson, fyrrverandi prófessor í sagnfræði og reyndur kennari til margra ára, setur saman bók, Á sögustöðum, þar sem hann rekur og greinir tilkomu og feril sex merkisstaða á Íslandi: Bessastaða, Skálholts, Odda, Reykholts, Hóla og Þingvalla. Bókin telur 457 síður með vandaðri tilvísana- og nafnaskrá auk myndayfirlits. Verkið er í raun áframhald á viðamiklum köflum í Sögu Íslands IV og VII þar sem Helgi ýtti hraustlega við nokkrum stoðum í söguskilningi Íslendinga. Hér nýtir hann tækifærið til að hnykkja enn á gagnrýni sinni á almenna og útbreidda skoðun eða vanþekkingu á mikilvægum hluta í sögu þjóðarinnar. Gagnrýni hans er sett fram af hógværð og varfærni og yfirgripsmikilli þekkingu á viðfangsefninu frá mörgum sérsviðum, ítarlegri samantekt úr rannsóknarsögunni, eldri textum og nýjustu rannsóknum og niðurstaðan hans er í einföldu máli þessi: við lifum enn í úreltum áróðri þjóðfrelsisbaráttu áratuga fyrir lýðveldisstofnun og klifum enn á persónudýrkun karla sem voru á …
Minningarmerki
Það er mikið gagn af þessari bók svo víða sem höfundur kemur við. Hún leiðir skýrt í ljós að stór verðmæti eru falin í sögu staðanna sem hann fjallar um, þeir eru tæki til miðlunar þekkingar um horfinn tíma og geta styrkt trú manna að okkar heimur sé hluti af alþjóðlegri og fjölþjóðlegri söguheild, en við ekki eitthvað einangrað og afar sérstakt dæmi, skrifar Páll Baldvin Baldvinsson um bókina Á sögustöðum.
Birtist upphaflega í Stundinni fyrir 4 árum.
Mest lesið
1
Ástleysið er sárt
Nánd er næring, nauðsynleg eins og matur. Tæpur helmingur fólks elst upp í óöruggum tengslum sem geta komið niður á tengslum og ástarsamböndum á fullorðinsárum, jafnvel ógnað heilsu, enda er „tengslamyndun ein af grunnforsendum farsældar“, að sögn klíníska sálfræðingsins Guðbrands Árna Ísberg. Í bók sinni, Í augum þínum verð ég til, fjallar hann um getu okkar til að mynda tengsl og ástina í öllum sínum myndum.
2
Íslenskur læknir varpar nýju ljósi á lífshættulegan meðgöngusjúkdóm
Nítján ára gömul lá Silja Rut Ragnarsdóttir nær dauða en lífi á skurðarborði Landspítalans eftir alvarlegt tilfelli meðgöngueitrunar. Íslenskur vísindamaður í Bandaríkjunum, Jóhann Elí Guðjónsson húðlæknir, leiðir brautryðjandi rannsóknir sem varpa nýju ljósi á hvers vegna sjúkdómurinn kemur fram. Hann telur mögulegt að þróa lyf við sjúkdómnum sem bjargað gæti mannslífum.
3
Mærður höfundur hankaður á gervigreind
Nýstirni í skáldsagnaheiminum hefur orðið fyrir aflýsingu eftir að gervigreind greindist í margrómuðu verki hans. Sjálfur segist hann að gervigreind hafi ekki verið til þegar hann lauk fyrsta uppkasti.
4
Úkraínskur maður handtekinn í Þýskalandi grunaður um njósnir
Alríkissaksóknari segir manninn hafa aflað upplýsinga um framleiðslu brynvarinna ökutækja, skotfæra og sprengiefna, auk starfsfólks og hernaðarmannvirkja.
5
Netanjahú „lokar“ Vesturbakkanum eftir árás tveggja manna
Tveir Palestínumenn réðust á ísraelska hermenn. Netanjahú segir „stóra árás“ hafa verið stöðvaða. Ben-Gvir vill leysa upp palestínsk stjórnvöld. Kosningar á þriðjudag.
6
Trump teygir sig út til Kim Jong-un
Donald Trump segist vilja hitta Kim Jong-un í Asíuferð sinni í næsta mánuði, en lítill áhugi berst frá Norður-Kóreu.
Mest lesið
-
1Ástleysið er sárt
Nánd er næring, nauðsynleg eins og matur. Tæpur helmingur fólks elst upp í óöruggum tengslum sem geta komið niður á tengslum og ástarsamböndum á fullorðinsárum, jafnvel ógnað heilsu, enda er „tengslamyndun ein af grunnforsendum farsældar“, að sögn klíníska sálfræðingsins Guðbrands Árna Ísberg. Í bók sinni, Í augum þínum verð ég til, fjallar hann um getu okkar til að mynda tengsl og ástina í öllum sínum myndum. -
2
Íslenskur læknir varpar nýju ljósi á lífshættulegan meðgöngusjúkdóm
Nítján ára gömul lá Silja Rut Ragnarsdóttir nær dauða en lífi á skurðarborði Landspítalans eftir alvarlegt tilfelli meðgöngueitrunar. Íslenskur vísindamaður í Bandaríkjunum, Jóhann Elí Guðjónsson húðlæknir, leiðir brautryðjandi rannsóknir sem varpa nýju ljósi á hvers vegna sjúkdómurinn kemur fram. Hann telur mögulegt að þróa lyf við sjúkdómnum sem bjargað gæti mannslífum. -
3
Mærður höfundur hankaður á gervigreind
Nýstirni í skáldsagnaheiminum hefur orðið fyrir aflýsingu eftir að gervigreind greindist í margrómuðu verki hans. Sjálfur segist hann að gervigreind hafi ekki verið til þegar hann lauk fyrsta uppkasti. -
4
Úkraínskur maður handtekinn í Þýskalandi grunaður um njósnir
Alríkissaksóknari segir manninn hafa aflað upplýsinga um framleiðslu brynvarinna ökutækja, skotfæra og sprengiefna, auk starfsfólks og hernaðarmannvirkja. -
5
Netanjahú „lokar“ Vesturbakkanum eftir árás tveggja manna
Tveir Palestínumenn réðust á ísraelska hermenn. Netanjahú segir „stóra árás“ hafa verið stöðvaða. Ben-Gvir vill leysa upp palestínsk stjórnvöld. Kosningar á þriðjudag. -
6
Trump teygir sig út til Kim Jong-un
Donald Trump segist vilja hitta Kim Jong-un í Asíuferð sinni í næsta mánuði, en lítill áhugi berst frá Norður-Kóreu. -
7
Katrín í Lýsi fjárfestir í einkareknum spítala
Litli spítalinn verður opnaður í húsnæði í eigu stofnanda Samherja. -
8
Spurningaþraut Illuga: Noregskonungar, viskugyðjur og eitt fjall
Hver var Noregskonungur þá Íslendingar gengu Norðmönnum á hönd – að minnsta kosti samkvæmt hefðbundinni söguskoðun? Hvað heitir sú kona í Bandaríkjunum sem var fyrir rétti sökuð um að myrða börn sín þrjú? Annaðhvort skírnar- eða eftirnafn dugar. Árið 1975 var Jónas Kristjánsson rekinn sem ritstjóri Vísis og stofnaði þá ásamt samstarfsfólki nýtt dagblað. Hvað nefndist það? Hvað heitir nýorðin... -
9
Lögreglan fái heimild til að gera ökutæki tjónvalda upptæk
Nýtt frumvarp umhverfisráðherra leyfir að þeir sem valda skemmdum með utanvegaakstri verði knúnir til að greiða fyrir lagfæringu á skaðanum. -
10
Stúdentar rísa upp í Serbíu
Stúdentar mótmæla valdaflokki landsins til 14 ára í aðdraganda kosninga.
Mest lesið í vikunni
1
Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir
Ég, hóran
Fimmtíu og sjö karlmenn eru grunaðir um að hafa ekki komið ungri konu til aðstoðar þegar vinir þeirra nauðguðu henni í hópi. Hrafnhildur Sigmarsdóttir segir brandara um „hórur“ í ræktinni endurspegla sama tilkall til kvenna.
2
Íbúum boðnar „mútur“ fyrir að samþykkja gagnaver
Andstaða íbúa stöðvaði eða tafði að minnsta kosti 75 gagnaverkefni í Bandaríkjunum á fyrstu þremur mánuðum ársins. Í Pennsylvaníu reyna íbúar að stöðva gagnaver og háspennulínu.
3
„Margt sem ég hef séð situr í mér“
Þegar Halla Bergþóra Björnsdóttir varð fyrst kvenna til þess að sinna löggæslu á Húsavík fékk hún að heyra að konur ættu ekkert erindi í lögregluna. Hún lét það ekki á sig fá, varð lögreglustjóri og loks ríkislögreglustjóri. Starfið hefur breytt henni, enda hefur hún komið að erfiðum málum og fengið hótanir. Á sama tíma hefur hún öðlast skarpari sýn á lífið, sterkari löngun til að gera gagn og fundið fyrir þakklæti fyrir allt það góða.
4
„Lygari“ og „trúður“: Eitt stærsta lýðræðisríki heims á krossgötum
Lula Brasilíuforseti og Flavio Bolsonaro, mótframbjóðandi hans, áttu í harkalegum kappræðum viku fyrir síðari umferð forsetakosninganna.
5
Kvíði, álag og lélegur svefn geta aukið verki
Verkir eru algengasta ástæða þess að fólk leitar til heilbrigðisþjónustunnar. Grundvallarmunur er á hvernig verkir eru meðhöndlaðir eftir gerð. Það eru þó ýmsar bjargir sem fólk hefur hér á landi til að fá meðferð við verkjum og til sjálfshjálpar.
6
Ástleysið er sárt
Nánd er næring, nauðsynleg eins og matur. Tæpur helmingur fólks elst upp í óöruggum tengslum sem geta komið niður á tengslum og ástarsamböndum á fullorðinsárum, jafnvel ógnað heilsu, enda er „tengslamyndun ein af grunnforsendum farsældar“, að sögn klíníska sálfræðingsins Guðbrands Árna Ísberg. Í bók sinni, Í augum þínum verð ég til, fjallar hann um getu okkar til að mynda tengsl og ástina í öllum sínum myndum.
Mest lesið í mánuðinum
1
Lögreglan rukkar viðburðahaldara um tugi milljóna
Tvö lögregluembætti hafa krafið þrjá viðburðarhaldara um samanlagt 47 milljónir vegna þriggja viðburða í sumar. Viðburðahaldarar eru hugsi vegna málsins og tveir hafa kært gjaldtöku lögreglu.
2
Vilja að Katla fari á elliheimili
Heilbrigðisráðuneytið hefur þrýst á að Katla Guðnadóttir, 24 ára gömul, velji sér hjúkrunarheimili til að flytja á tímabundið. Formaður ÖBÍ segir slíkar innlagnir ungs fólks sjaldnast verða tímabundnar. Katla hefur verið ári lengur á Grensásdeild en heilbrigðisstarfsfólk taldi þurfa og vill flytja heim til sín.
3
Prófaði brimbretti í fyrsta skipti og lamaðist
Wojciech Jarosz vann á Keflavíkurflugvelli en eftir örlagaríkt frí í Karíbahafinu sækir hann nú endurhæfingu á Grensásdeild í von um að geta staðið aftur upp einn daginn. Sjaldgæfur kvilli sem byrjendur á brimbrettum geta fengið olli lömun fyrir neðan mitti.
4
Snýr aftur í hjúkrunarfræði eftir heilablæðingu
Viðbragðsaðilar héldu að Björn Ólafur Haraldsson væri útúrdópaður þegar hann lá á gólfinu með blæðingu í heila. Hann var 21 árs og í hjúkrunarfræðinámi þegar áfallið reið yfir og þurfti ítrekað að leiðrétta mistök ófaglærðs starfsfólks á heilbrigðisstofnunum. Nú stefnir hann á að klára námið og koma sterkari til baka.
5
Sjálfstæðismenn aftur á fund bandarískra íhaldsmanna ásamt Zachary
Forysta Sjálfstæðisflokksins og Birgir Þórarinsson, fyrrverandi þingmaður, funduðu með íhaldssömum hugveitum og mæltu fyrir fríverslunarsamningi.
6
Fulltrúi Íslands sat áfram meðan tugir gengu úr salnum undir ræðu Netanyahu
Tugir fulltrúa gengu úr salnum þegar Benjamín Netanyahu, forsætisráðherra Ísraels, hóf ræðu sína á allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna. Fulltrúi Íslands sat áfram í sæti landsins. Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra var á sama tíma á fundi til stuðnings Palestínuflóttamannahjálp SÞ.
Mest lesið í mánuðinum
-
1
Lögreglan rukkar viðburðahaldara um tugi milljóna
Tvö lögregluembætti hafa krafið þrjá viðburðarhaldara um samanlagt 47 milljónir vegna þriggja viðburða í sumar. Viðburðahaldarar eru hugsi vegna málsins og tveir hafa kært gjaldtöku lögreglu. -
2
Vilja að Katla fari á elliheimili
Heilbrigðisráðuneytið hefur þrýst á að Katla Guðnadóttir, 24 ára gömul, velji sér hjúkrunarheimili til að flytja á tímabundið. Formaður ÖBÍ segir slíkar innlagnir ungs fólks sjaldnast verða tímabundnar. Katla hefur verið ári lengur á Grensásdeild en heilbrigðisstarfsfólk taldi þurfa og vill flytja heim til sín. -
3
Prófaði brimbretti í fyrsta skipti og lamaðist
Wojciech Jarosz vann á Keflavíkurflugvelli en eftir örlagaríkt frí í Karíbahafinu sækir hann nú endurhæfingu á Grensásdeild í von um að geta staðið aftur upp einn daginn. Sjaldgæfur kvilli sem byrjendur á brimbrettum geta fengið olli lömun fyrir neðan mitti. -
4
Snýr aftur í hjúkrunarfræði eftir heilablæðingu
Viðbragðsaðilar héldu að Björn Ólafur Haraldsson væri útúrdópaður þegar hann lá á gólfinu með blæðingu í heila. Hann var 21 árs og í hjúkrunarfræðinámi þegar áfallið reið yfir og þurfti ítrekað að leiðrétta mistök ófaglærðs starfsfólks á heilbrigðisstofnunum. Nú stefnir hann á að klára námið og koma sterkari til baka. -
5
Sjálfstæðismenn aftur á fund bandarískra íhaldsmanna ásamt Zachary
Forysta Sjálfstæðisflokksins og Birgir Þórarinsson, fyrrverandi þingmaður, funduðu með íhaldssömum hugveitum og mæltu fyrir fríverslunarsamningi. -
6
Fulltrúi Íslands sat áfram meðan tugir gengu úr salnum undir ræðu Netanyahu
Tugir fulltrúa gengu úr salnum þegar Benjamín Netanyahu, forsætisráðherra Ísraels, hóf ræðu sína á allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna. Fulltrúi Íslands sat áfram í sæti landsins. Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra var á sama tíma á fundi til stuðnings Palestínuflóttamannahjálp SÞ. -
7
Leggst gegn eigin stólakaupum: „Ég hef sjálf setið makindalega í þeim í átta ár“
Borgarstjóri Reykjavíkur, Hildur Björnsdóttir, leggst gegn stólakaupum fyrir borgarfulltrúa sem gert er ráð fyrir í viðauka við fjárfestingaáætlun borgarinnar. Það gæti þó verið þörf á nýjum skjá í sal borgarstjórnar. -
8
Borgin segir upp leigu í skugga dagsekta
Slökkviliðið á höfuðborgarsvæðinu hugðist beita borgina dagsektum vegna ófullnægjandi eldvarna. Ákveðið var að segja upp samningum í stað þess að fara í kostnaðarsamt viðhald. Eitt húsanna var gert upp fyrir 150 milljónir fyrir fimm árum síðan. -
9
Hjónadjöflar
Sigríður Jónsdóttir skrifar um Djöfla eftir Lars Norén, sem sýnt er í Borgarleikhúsinu. -
10
Telur Viðskiptaráð hafa tekið á sig of mikla sök
Framkvæmdastjóri Viðskiptaráðs Íslands fer í gegnum umdeildar greiningar og viðbrögð við þeim. Þá er einnig rætt um lærdóm hrunsins. „Mér finnst menn hafa tekið á sig of mikla sök“
Athugasemdir