Helgi Þorláksson, fyrrverandi prófessor í sagnfræði og reyndur kennari til margra ára, setur saman bók, Á sögustöðum, þar sem hann rekur og greinir tilkomu og feril sex merkisstaða á Íslandi: Bessastaða, Skálholts, Odda, Reykholts, Hóla og Þingvalla. Bókin telur 457 síður með vandaðri tilvísana- og nafnaskrá auk myndayfirlits. Verkið er í raun áframhald á viðamiklum köflum í Sögu Íslands IV og VII þar sem Helgi ýtti hraustlega við nokkrum stoðum í söguskilningi Íslendinga. Hér nýtir hann tækifærið til að hnykkja enn á gagnrýni sinni á almenna og útbreidda skoðun eða vanþekkingu á mikilvægum hluta í sögu þjóðarinnar. Gagnrýni hans er sett fram af hógværð og varfærni og yfirgripsmikilli þekkingu á viðfangsefninu frá mörgum sérsviðum, ítarlegri samantekt úr rannsóknarsögunni, eldri textum og nýjustu rannsóknum og niðurstaðan hans er í einföldu máli þessi: við lifum enn í úreltum áróðri þjóðfrelsisbaráttu áratuga fyrir lýðveldisstofnun og klifum enn á persónudýrkun karla sem voru á …
Minningarmerki
Það er mikið gagn af þessari bók svo víða sem höfundur kemur við. Hún leiðir skýrt í ljós að stór verðmæti eru falin í sögu staðanna sem hann fjallar um, þeir eru tæki til miðlunar þekkingar um horfinn tíma og geta styrkt trú manna að okkar heimur sé hluti af alþjóðlegri og fjölþjóðlegri söguheild, en við ekki eitthvað einangrað og afar sérstakt dæmi, skrifar Páll Baldvin Baldvinsson um bókina Á sögustöðum.
Birtist upphaflega í Stundinni fyrir 4 árum.
Mest lesið
1
Vilja að Katla fari á elliheimili
Heilbrigðisráðuneytið hefur þrýst á að Katla Guðnadóttir, 24 ára gömul, velji sér hjúkrunarheimili til að flytja á tímabundið. Formaður ÖBÍ segir slíkar innlagnir ungs fólks sjaldnast verða tímabundnar. Katla hefur verið ári lengur á Grensásdeild en heilbrigðisstarfsfólk taldi þurfa og vill flytja heim til sín.
2
Þrettán aðgerðir ríkisstjórnarinnar til að bjarga kjarasamningum
Skuldsett heimili fá samtals 1,3 milljarða króna í einskiptisvaxtabætur verði ársverðbólga yfir 3,8 prósent í lok október 2027. Gjaldskrárhækkanir verða takmarkaðar við 2,5 prósent.
3
Margaret Hamilton látin
Frumkvöðullinn Margaret Hamilton stýrði þróun tölvukerfisins sem notað var í tungláætlun NASA. Hún var fyrsti forritarinn sem ráðinn var til Apollo-verkefnisins við MIT og hlaut frelsisorðu Bandaríkjaforseta árið 2016 fyrir störf sín.
4
Reykjavík yfir landsmeðaltali í PISA en Reykjanesbær undir á öllum sviðum
Menntamálaráðuneytið hefur birt niðurbrot á niðurstöðum PISA eftir sveitarfélögum. Munur á frammistöðu nemenda í stærstu sveitarfélögum landsins minnkar þegar tekið er tillit til bakgrunns þeirra. Reykjavík helst þó yfir landsmeðaltali í vísindum, stærðfræðilæsi og lesskilningi en Reykjanesbær undir á öllum þremur sviðum.
5
Anne Carson hlýtur bókmenntaverðlaun Nóbels
Kanadíski rithöfundurinn Anne Carson fær bókmenntaverðlaun Nóbels. Tilkynnt var um ákvörðun nóbelsnefndarinnar í dag. Anne hefur haft annan fótinn á Íslandi og fékk íslenskan ríkisborgararétt árið 2022.
6
Kjarasamningar halda: Vaxtabótaauki meðal höfuðlausna
Vaxtabótaauki sem Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra lagði til skipti sköpum við að leysa úr hnútnum á milli VR og Samtaka atvinnulífsins.
Mest lesið
-
1Vilja að Katla fari á elliheimili
Heilbrigðisráðuneytið hefur þrýst á að Katla Guðnadóttir, 24 ára gömul, velji sér hjúkrunarheimili til að flytja á tímabundið. Formaður ÖBÍ segir slíkar innlagnir ungs fólks sjaldnast verða tímabundnar. Katla hefur verið ári lengur á Grensásdeild en heilbrigðisstarfsfólk taldi þurfa og vill flytja heim til sín. -
2
Þrettán aðgerðir ríkisstjórnarinnar til að bjarga kjarasamningum
Skuldsett heimili fá samtals 1,3 milljarða króna í einskiptisvaxtabætur verði ársverðbólga yfir 3,8 prósent í lok október 2027. Gjaldskrárhækkanir verða takmarkaðar við 2,5 prósent. -
3
Margaret Hamilton látin
Frumkvöðullinn Margaret Hamilton stýrði þróun tölvukerfisins sem notað var í tungláætlun NASA. Hún var fyrsti forritarinn sem ráðinn var til Apollo-verkefnisins við MIT og hlaut frelsisorðu Bandaríkjaforseta árið 2016 fyrir störf sín. -
4
Reykjavík yfir landsmeðaltali í PISA en Reykjanesbær undir á öllum sviðum
Menntamálaráðuneytið hefur birt niðurbrot á niðurstöðum PISA eftir sveitarfélögum. Munur á frammistöðu nemenda í stærstu sveitarfélögum landsins minnkar þegar tekið er tillit til bakgrunns þeirra. Reykjavík helst þó yfir landsmeðaltali í vísindum, stærðfræðilæsi og lesskilningi en Reykjanesbær undir á öllum þremur sviðum. -
5
Anne Carson hlýtur bókmenntaverðlaun Nóbels
Kanadíski rithöfundurinn Anne Carson fær bókmenntaverðlaun Nóbels. Tilkynnt var um ákvörðun nóbelsnefndarinnar í dag. Anne hefur haft annan fótinn á Íslandi og fékk íslenskan ríkisborgararétt árið 2022. -
6
Kjarasamningar halda: Vaxtabótaauki meðal höfuðlausna
Vaxtabótaauki sem Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra lagði til skipti sköpum við að leysa úr hnútnum á milli VR og Samtaka atvinnulífsins. -
7
Fyrrverandi þingmaður Framsóknar kaupir hafnfirskt bæjarblað
Ágúst Bjarni Garðarsson hefur keypt bæjarblaðið Fjarðarfréttir í gegnum ráðgjafafyrirtæki sitt, Vissa ráðgjöf. Félagið komst í fréttir fyrir síðustu sveitarstjórnarkosningar vegna starfa sinna fyrir þáverandi bæjarstjóra. -
8
Samþykktu að slíta kjarasamningum
Stjórn VR hefur samþykkt að slíta kjarasamningum sínum við Samtök atvinnulífsins í dag. Forsendur sem ákveðnar voru í núgildandi samningi eru brostnar vegna verðbólgu. Verði samningum slitið virkjast forsenduákvæði í samningum opinberra starfsmanna. -
9
Andrew fær 302 þúsund pund fyrir að yfirgefa setrið sitt í Windsor
Andrew Mountbatten-Windsor, sem einu sinni var prins, fær bætur fyrir að þurfa að flytja burt af lóð Windsor-kastalans. Bæturnar voru dregnar frá 1,8 milljóna punda greiðslu vegna ólokinna viðgerða á Royal Lodge. Karl III. konungur neyddi bróður sinn til að flytja þaðan í fyrra og býr hann nú á Sandringham-landareign konungs. -
10
Jón Trausti Reynisson
Nýtt fegurðarskyn Íslendinga
Spurningar vakna um skilgreiningu lykilhugtaka sem varða mestu verðmæti og mikilvægasta verkefni Íslendinga.
Mest lesið í vikunni
1
Snýr aftur í hjúkrunarfræði eftir heilablæðingu
Viðbragðsaðilar héldu að Björn Ólafur Haraldsson væri útúrdópaður þegar hann lá á gólfinu með blæðingu í heila. Hann var 21 árs og í hjúkrunarfræðinámi þegar áfallið reið yfir og þurfti ítrekað að leiðrétta mistök ófaglærðs starfsfólks á heilbrigðisstofnunum. Nú stefnir hann á að klára námið og koma sterkari til baka.
2
Reykjavíkurborg takmarkar aðgengi að tónlistarnámi
Þrátt fyrir stefnu Reykjavíkurborgar um jafnan rétt til listsköpunar lýsa skólastjórnendur tónlistarskóla þungum áhyggjum af þróun mála. Aldurstakmörk hafi orðið til þess að vísa þurfti nemendum úr námi og aðrir komist aldrei að. Sífellt sé þrengt að starfsemi tónlistarskóla þar til þeir verði annaðhvort að sameinast eða loka.
3
Fékk máttinn á Kleppi til að byrja endurhæfinguna
Ágúst Líndal Ágústsson varð máttlaus í hálfu andlitinu eftir meðferð gegn fjórða stigs krabbameini í heila. Hann lagðist í djúpt þunglyndi en er þakklátur fyrir að hafa ekki gefist upp.
4
Greiddu 2,2 milljónir vegna heimsóknar Sjálfstæðisflokksins
Framkvæmdastjóri bandarísks fjárfestingarfyrirtækis segir það hafa greitt fyrir skipulagningu funda Sjálfstæðisflokksins í Washington. Ráðgjafi flokksins skráði greiðsluna sem kostun kvöldverðar. Fyrrverandi framkvæmdastjóri flokksins telur hins vegar að flokkurinn hafi greitt allan kostnað sjálfur.
5
DV fjarlægir nafnlausan skoðanapistil um fréttakonu
Nafnlaus pistill um Elísabetu Ingu Sigurðardóttur fréttakonu Sýnar hefur verið fjarlægður af vef DV. Eigandinn er sagður nýta sér nafnlausa pistla í áróðursskyni til stuðnings ríkisstjórnarinnar. Frosti Logason og Bogi Ágústsson voru meðal þeirra sem tóku undir gagnrýnina á skrifin.
6
Vilja að Katla fari á elliheimili
Heilbrigðisráðuneytið hefur þrýst á að Katla Guðnadóttir, 24 ára gömul, velji sér hjúkrunarheimili til að flytja á tímabundið. Formaður ÖBÍ segir slíkar innlagnir ungs fólks sjaldnast verða tímabundnar. Katla hefur verið ári lengur á Grensásdeild en heilbrigðisstarfsfólk taldi þurfa og vill flytja heim til sín.
Mest lesið í mánuðinum
1
Katla sem breytti heilbrigðiskerfinu
Enginn á Íslandi hefur lifað af jafn alvarlegan mænuskaða og Katla Guðnadóttir sem lenti í dularfullu bílslysi 22 ára gömul. Hún er föst á Grensásdeild þar sem kerfið hefur ekki afgreitt beiðni hennar um heimaþjónustu. Barátta hennar hefur þegar skilað fordæmalausri ákvörðun í heilbrigðisráðuneytinu en oft líður henni eins og fólki hefði þótt það auðveldara ef hún hefði ekki lifað slysið af.
2
Lögreglan rukkar viðburðahaldara um tugi milljóna
Tvö lögregluembætti hafa krafið þrjá viðburðarhaldara um samanlagt 47 milljónir vegna þriggja viðburða í sumar. Viðburðahaldarar eru hugsi vegna málsins og tveir hafa kært gjaldtöku lögreglu.
3
Sagði af sér eftir skilaboð frá félagsmálaráðuneytinu
Félagsmálaráðuneytið sagði formanni endurhæfingarráðs að boða ekki til frekari funda. Hann baðst lausnar í kjölfarið. Ráðuneyti Ölmu Möller og Ingu Sæland hafa ekki náð saman um hlutverk ráðsins, sem átti að tryggja faglega ráðgjöf og samþættingu endurhæfingarmála á milli ráðuneyta.
4
Reikna ellilífeyri rangt samkvæmt orðalagi laga
Ellilífeyrisgreiðslur hafa miðað við of lágt frítekjumark í nær áratug samkvæmt orðalagi laga. Milljarðar eru undir en Tryggingastofnun túlkar lögin út frá lögskýringargögnum. Skrifstofa Alþingis segir lögin ekki uppfylla kröfur og ráðuneytið hyggst skoða hvort þeim þurfi að breyta.
5
„Ég hef ekkert til að kvarta yfir“
Söru Margréti Bergmann var kippt út úr lífi þriggja barna sinna þegar hún lamaðist skyndilega frá toppi til táar. Endurhæfingu hennar miðar vel og hún nýtur litlu hlutanna í lífinu. „Ég get verið glöð og þakklát fyrir allt, jafnvel þó ég verði alltaf í þessum stól.“
6
Hvað gerðist í kosningabaráttunni?
Villandi málflutningur, óvægin umræða og lélegir fjölmiðlar eru á meðal þess sem situr í talsfólki og kosningastjórum eftir þjóðaratkvæðagreiðsluna um ESB.
Mest lesið í mánuðinum
-
1
Katla sem breytti heilbrigðiskerfinu
Enginn á Íslandi hefur lifað af jafn alvarlegan mænuskaða og Katla Guðnadóttir sem lenti í dularfullu bílslysi 22 ára gömul. Hún er föst á Grensásdeild þar sem kerfið hefur ekki afgreitt beiðni hennar um heimaþjónustu. Barátta hennar hefur þegar skilað fordæmalausri ákvörðun í heilbrigðisráðuneytinu en oft líður henni eins og fólki hefði þótt það auðveldara ef hún hefði ekki lifað slysið af. -
2
Lögreglan rukkar viðburðahaldara um tugi milljóna
Tvö lögregluembætti hafa krafið þrjá viðburðarhaldara um samanlagt 47 milljónir vegna þriggja viðburða í sumar. Viðburðahaldarar eru hugsi vegna málsins og tveir hafa kært gjaldtöku lögreglu. -
3
Sagði af sér eftir skilaboð frá félagsmálaráðuneytinu
Félagsmálaráðuneytið sagði formanni endurhæfingarráðs að boða ekki til frekari funda. Hann baðst lausnar í kjölfarið. Ráðuneyti Ölmu Möller og Ingu Sæland hafa ekki náð saman um hlutverk ráðsins, sem átti að tryggja faglega ráðgjöf og samþættingu endurhæfingarmála á milli ráðuneyta. -
4
Reikna ellilífeyri rangt samkvæmt orðalagi laga
Ellilífeyrisgreiðslur hafa miðað við of lágt frítekjumark í nær áratug samkvæmt orðalagi laga. Milljarðar eru undir en Tryggingastofnun túlkar lögin út frá lögskýringargögnum. Skrifstofa Alþingis segir lögin ekki uppfylla kröfur og ráðuneytið hyggst skoða hvort þeim þurfi að breyta. -
5
„Ég hef ekkert til að kvarta yfir“
Söru Margréti Bergmann var kippt út úr lífi þriggja barna sinna þegar hún lamaðist skyndilega frá toppi til táar. Endurhæfingu hennar miðar vel og hún nýtur litlu hlutanna í lífinu. „Ég get verið glöð og þakklát fyrir allt, jafnvel þó ég verði alltaf í þessum stól.“ -
6
Hvað gerðist í kosningabaráttunni?
Villandi málflutningur, óvægin umræða og lélegir fjölmiðlar eru á meðal þess sem situr í talsfólki og kosningastjórum eftir þjóðaratkvæðagreiðsluna um ESB. -
7
Ofrukkaði sveitarfélög fyrir sorphirðu yfir 100 milljónir króna
Íslenska gámafélagið ofrukkaði Garðabæ og Mosfellsbæ yfir 100 milljónir króna vegna sorphirðu. „Þá eruð þið ekki alveg saklaus í þessu máli,“ sagði starfsmaður fyrirtækisins. -
8
Prófaði brimbretti í fyrsta skipti og lamaðist
Wojciech Jarosz vann á Keflavíkurflugvelli en eftir örlagaríkt frí í Karíbahafinu sækir hann nú endurhæfingu á Grensásdeild í von um að geta staðið aftur upp einn daginn. Sjaldgæfur kvilli sem byrjendur á brimbrettum geta fengið olli lömun fyrir neðan mitti. -
9
Starfsleyfi sex lækna felld niður eftir umfjöllun
Embætti landlæknis tók mál 13 lækna til skoðunar í kjölfar rannsóknar Heimildarinnar og erlendra miðla á læknum sem héldu starfsleyfi í einu landi eftir að hafa misst það í öðru. Sex starfsleyfi hafa verið felld niður og eitt takmarkað. -
10
Grófu upp úrgang hjá Skotfélaginu
Forsvarsmenn Skotíþróttafélags Hafnarfjarðar neituðu upprunalega að kannast við úrganginn. Umhverfis- og orkustofnun hefur verið beðin um að koma að málinu.
Athugasemdir