Helgi Þorláksson, fyrrverandi prófessor í sagnfræði og reyndur kennari til margra ára, setur saman bók, Á sögustöðum, þar sem hann rekur og greinir tilkomu og feril sex merkisstaða á Íslandi: Bessastaða, Skálholts, Odda, Reykholts, Hóla og Þingvalla. Bókin telur 457 síður með vandaðri tilvísana- og nafnaskrá auk myndayfirlits. Verkið er í raun áframhald á viðamiklum köflum í Sögu Íslands IV og VII þar sem Helgi ýtti hraustlega við nokkrum stoðum í söguskilningi Íslendinga. Hér nýtir hann tækifærið til að hnykkja enn á gagnrýni sinni á almenna og útbreidda skoðun eða vanþekkingu á mikilvægum hluta í sögu þjóðarinnar. Gagnrýni hans er sett fram af hógværð og varfærni og yfirgripsmikilli þekkingu á viðfangsefninu frá mörgum sérsviðum, ítarlegri samantekt úr rannsóknarsögunni, eldri textum og nýjustu rannsóknum og niðurstaðan hans er í einföldu máli þessi: við lifum enn í úreltum áróðri þjóðfrelsisbaráttu áratuga fyrir lýðveldisstofnun og klifum enn á persónudýrkun karla sem voru á …
Minningarmerki
Það er mikið gagn af þessari bók svo víða sem höfundur kemur við. Hún leiðir skýrt í ljós að stór verðmæti eru falin í sögu staðanna sem hann fjallar um, þeir eru tæki til miðlunar þekkingar um horfinn tíma og geta styrkt trú manna að okkar heimur sé hluti af alþjóðlegri og fjölþjóðlegri söguheild, en við ekki eitthvað einangrað og afar sérstakt dæmi, skrifar Páll Baldvin Baldvinsson um bókina Á sögustöðum.
Birtist upphaflega í Stundinni fyrir 4 árum.
Mest lesið
1
Fulltrúi Íslands sat áfram meðan tugir gengu úr salnum undir ræðu Netanyahu
Tugir fulltrúa gengu úr salnum þegar Benjamín Netanyahu, forsætisráðherra Ísraels, hóf ræðu sína á allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna. Fulltrúi Íslands sat áfram í sæti landsins. Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra var á sama tíma á fundi til stuðnings Palestínuflóttamannahjálp SÞ.
2
Sagði Valkyrjurnar vilja Guðmund burt úr embætti annars biði hans stríð
Aðstoðarkona Guðmundar Inga Kristinssonar, fyrrverandi barna- og menntamálaráðherra, sendi honum skilaboð þar sem fram kom að hann þyrfti að segja af sér, hinn valkosturinn væri stríð.
3
Borgin segir upp leigu í skugga dagsekta
Slökkviliðið á höfuðborgarsvæðinu hugðist beita borgina dagsektum vegna ófullnægjandi eldvarna. Ákveðið var að segja upp samningum í stað þess að fara í kostnaðarsamt viðhald. Eitt húsanna var gert upp fyrir 150 milljónir fyrir fimm árum síðan.
4
Sigmundur Davíð vill afnema erfðafjárskatt
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson og sjö aðrir þingmenn reyna nú aftur að afnema erfðafjárskatt. Þau vísa meðal annars til OECD en stofnunin hefur einnig fært sterk rök fyrir skattlagningu þegar um stóran arf er að ræða. Það á til að mynda við um það þegar eiginkona Sigmundar fékk rúman milljarð króna í fyrirframgreiddan arf sem fór síðar inn í aflandsfélagið Wintris.
5
„Kannast ekki við þá mynd sem hefur verið dregin þar upp“
Guðrún Hafsteinsdóttir krafði Ingu Sæland svara um hver hafi ákveðið afsögn Guðmundar Inga Kristinssonar úr ríkisstjórn. Í skilaboðum sem aðstoðarkona hans sendi honum í janúar sagði að ákvörðunin hefði verið tekin af „valkyrjunum“. Inga segir þau Guðmund Inga greina á um aðdraganda málsins og stendur við sínar ákvarðanir.
6
Noregur hækkar stýrivexti í 4,5 prósent
Noregsbanki hækkaði stýrivexti um 0,25 prósentustig í morgun til að vinna gegn verðbólgu. Bankinn segir að frekari vaxtahækkanir kunni að reynast nauðsynlegar.
Mest lesið
-
1Fulltrúi Íslands sat áfram meðan tugir gengu úr salnum undir ræðu Netanyahu
Tugir fulltrúa gengu úr salnum þegar Benjamín Netanyahu, forsætisráðherra Ísraels, hóf ræðu sína á allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna. Fulltrúi Íslands sat áfram í sæti landsins. Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra var á sama tíma á fundi til stuðnings Palestínuflóttamannahjálp SÞ. -
2
Sagði Valkyrjurnar vilja Guðmund burt úr embætti annars biði hans stríð
Aðstoðarkona Guðmundar Inga Kristinssonar, fyrrverandi barna- og menntamálaráðherra, sendi honum skilaboð þar sem fram kom að hann þyrfti að segja af sér, hinn valkosturinn væri stríð. -
3
Borgin segir upp leigu í skugga dagsekta
Slökkviliðið á höfuðborgarsvæðinu hugðist beita borgina dagsektum vegna ófullnægjandi eldvarna. Ákveðið var að segja upp samningum í stað þess að fara í kostnaðarsamt viðhald. Eitt húsanna var gert upp fyrir 150 milljónir fyrir fimm árum síðan. -
4
Sigmundur Davíð vill afnema erfðafjárskatt
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson og sjö aðrir þingmenn reyna nú aftur að afnema erfðafjárskatt. Þau vísa meðal annars til OECD en stofnunin hefur einnig fært sterk rök fyrir skattlagningu þegar um stóran arf er að ræða. Það á til að mynda við um það þegar eiginkona Sigmundar fékk rúman milljarð króna í fyrirframgreiddan arf sem fór síðar inn í aflandsfélagið Wintris. -
5
„Kannast ekki við þá mynd sem hefur verið dregin þar upp“
Guðrún Hafsteinsdóttir krafði Ingu Sæland svara um hver hafi ákveðið afsögn Guðmundar Inga Kristinssonar úr ríkisstjórn. Í skilaboðum sem aðstoðarkona hans sendi honum í janúar sagði að ákvörðunin hefði verið tekin af „valkyrjunum“. Inga segir þau Guðmund Inga greina á um aðdraganda málsins og stendur við sínar ákvarðanir. -
6
Noregur hækkar stýrivexti í 4,5 prósent
Noregsbanki hækkaði stýrivexti um 0,25 prósentustig í morgun til að vinna gegn verðbólgu. Bankinn segir að frekari vaxtahækkanir kunni að reynast nauðsynlegar. -
7
Bandarískur dómari stöðvar fjölmiðlabann Hvíta hússins
Bandarískur alríkisdómari hefur fyrirskipað Trump-stjórninni að hleypa fréttamönnum CNN, MS NOW og Politico aftur inn í Hvíta húsið. Dómarinn telur að afturköllun blaðamannaskírteina þeirra hafi líklega brotið gegn stjórnarskrárvörðum rétti þeirra. -
8
Prófaði brimbretti í fyrsta skipti og lamaðist
Wojciech Jarosz vann á Keflavíkurflugvelli en eftir örlagaríkt frí í Karíbahafinu sækir hann nú endurhæfingu á Grensásdeild í von um að geta staðið aftur upp einn daginn. Sjaldgæfur kvilli sem byrjendur á brimbrettum geta fengið olli lömun fyrir neðan mitti. -
9
„Ef ég væri Pamela í Dallas“
Sigríður Jónsdóttir skrifar um Svikasögur eftir Maríu Reyndal, sem sýnt er í Borgarleikhúsinu. -
10
RÚV heimilt að fækka útvarpsstöðvum samkvæmt frumvarpsdrögum
RÚV má fækka útvarpsstöðvum verði ný drög að frumvarpi um RÚV samþykkt. Þá er stefnt á að RÚV dragi úr vægi sínu á auglýsingamarkaði um 10 prósent.
Mest lesið í vikunni
1
Reikna ellilífeyri rangt samkvæmt orðalagi laga
Ellilífeyrisgreiðslur hafa miðað við of lágt frítekjumark í nær áratug samkvæmt orðalagi laga. Milljarðar eru undir en Tryggingastofnun túlkar lögin út frá lögskýringargögnum. Skrifstofa Alþingis segir lögin ekki uppfylla kröfur og ráðuneytið hyggst skoða hvort þeim þurfi að breyta.
2
„Ég hef ekkert til að kvarta yfir“
Söru Margréti Bergmann var kippt út úr lífi þriggja barna sinna þegar hún lamaðist skyndilega frá toppi til táar. Endurhæfingu hennar miðar vel og hún nýtur litlu hlutanna í lífinu. „Ég get verið glöð og þakklát fyrir allt, jafnvel þó ég verði alltaf í þessum stól.“
3
Tækniskólamálið: Segir vanhæfi stjórnenda blasa við
Guðmundur Árni Stefánsson, fyrrverandi oddviti Samfylkingarinnar í Hafnarfirði, segir vanhæfi bæjarstjóra og stjórnenda augljóst í tengslum við Tækniskólamálið. „Það vissu allir hvað þurfti að gera,“ segir hann.
4
Starfsleyfi sex lækna felld niður eftir umfjöllun
Embætti landlæknis tók mál 13 lækna til skoðunar í kjölfar rannsóknar Heimildarinnar og erlendra miðla á læknum sem héldu starfsleyfi í einu landi eftir að hafa misst það í öðru. Sex starfsleyfi hafa verið felld niður og eitt takmarkað.
5
Stefán Ólafsson
Skuggaleg skynsemi hagfræðinga
Stefán Ólafsson skrifar um hagfræði sem hlífir breiðu bökunum en leggur byrðarnar á þau mjórri.
„Almenningur ætti að vera á varðbergi þegar spámenn nýfrjálshyggju-hagfræðanna stíga á stokk,“ skrifar hann.
6
Samskipti Hafnarfjarðarbæjar við lóðarhafa lítil síðustu 3 ár
Einn lóðarhafa í Hafnarfirði þar sem reisa átti Tækniskólann fékk tilboð sem hann féllst ekki á. Síðan voru samskipti lítil. Fyrrverandi bæjarstjóri fer undan í flæmingi.
Mest lesið í mánuðinum
1
Hvað gerðist á Krýsuvíkurvegi?
Ökumaður bifreiðar sem hafnaði utan vegar á Krísuvíkurveginum, þar sem þrennt lét lífið, var á 233 kílómetra hraða samkvæmt appi sem ungmenni nota sín á milli til þess að fylgjast með hraðatölum.
2
Katla sem breytti heilbrigðiskerfinu
Enginn á Íslandi hefur lifað af jafn alvarlegan mænuskaða og Katla Guðnadóttir sem lenti í dularfullu bílslysi 22 ára gömul. Hún er föst á Grensásdeild þar sem kerfið hefur ekki afgreitt beiðni hennar um heimaþjónustu. Barátta hennar hefur þegar skilað fordæmalausri ákvörðun í heilbrigðisráðuneytinu en oft líður henni eins og fólki hefði þótt það auðveldara ef hún hefði ekki lifað slysið af.
3
Kennari á hátekjum: „Hef verið að halda vel utan um mitt“
Skógræktar- og ferðaþjónustubóndinn og kennarinn, Jóhanna Halldóra Sigurðardóttir, situr í þriðja sæti hátekjulistans á Vesturlandi. „Þetta kemur mér verulega á óvart. Það eru margir stórlaxar á svæðinu,“ segir hún. Jóhanna vill helst að skattar hennar fari í málefni fatlaðra og betri vegi í Dalabyggð.
4
Þegar nei-ið náði yfirhöndinni
Halldór Benjamín Þorbergsson fór af árshlutafundi Heima yfir á sviðið á Austurvelli, þar sem hann gat fagnað viðsnúningi unga fólksins.
5
Fjárfestir í foreldrahúsum
Markús Máni Skúlason er 24 ára og því yngsti karlmaðurinn á hátekjulistanum í ár. Hann byrjaði að fjárfesta 18 ára og segir að á yngri árunum sé mikilvægt að „vera duglegur að endurfjárfesta“ og ekki eyða því sem maður hefur safnað.
6
Þrjú ungmenni látin eftir slys á Krýsuvíkurvegi
Piltur og tvær stúlkur létust í slysi í nótt.
Mest lesið í mánuðinum
-
1
Hvað gerðist á Krýsuvíkurvegi?
Ökumaður bifreiðar sem hafnaði utan vegar á Krísuvíkurveginum, þar sem þrennt lét lífið, var á 233 kílómetra hraða samkvæmt appi sem ungmenni nota sín á milli til þess að fylgjast með hraðatölum. -
2
Katla sem breytti heilbrigðiskerfinu
Enginn á Íslandi hefur lifað af jafn alvarlegan mænuskaða og Katla Guðnadóttir sem lenti í dularfullu bílslysi 22 ára gömul. Hún er föst á Grensásdeild þar sem kerfið hefur ekki afgreitt beiðni hennar um heimaþjónustu. Barátta hennar hefur þegar skilað fordæmalausri ákvörðun í heilbrigðisráðuneytinu en oft líður henni eins og fólki hefði þótt það auðveldara ef hún hefði ekki lifað slysið af. -
3
Kennari á hátekjum: „Hef verið að halda vel utan um mitt“
Skógræktar- og ferðaþjónustubóndinn og kennarinn, Jóhanna Halldóra Sigurðardóttir, situr í þriðja sæti hátekjulistans á Vesturlandi. „Þetta kemur mér verulega á óvart. Það eru margir stórlaxar á svæðinu,“ segir hún. Jóhanna vill helst að skattar hennar fari í málefni fatlaðra og betri vegi í Dalabyggð. -
4
Þegar nei-ið náði yfirhöndinni
Halldór Benjamín Þorbergsson fór af árshlutafundi Heima yfir á sviðið á Austurvelli, þar sem hann gat fagnað viðsnúningi unga fólksins. -
5
Fjárfestir í foreldrahúsum
Markús Máni Skúlason er 24 ára og því yngsti karlmaðurinn á hátekjulistanum í ár. Hann byrjaði að fjárfesta 18 ára og segir að á yngri árunum sé mikilvægt að „vera duglegur að endurfjárfesta“ og ekki eyða því sem maður hefur safnað. -
6
Þrjú ungmenni látin eftir slys á Krýsuvíkurvegi
Piltur og tvær stúlkur létust í slysi í nótt. -
7
Sagði af sér eftir skilaboð frá félagsmálaráðuneytinu
Félagsmálaráðuneytið sagði formanni endurhæfingarráðs að boða ekki til frekari funda. Hann baðst lausnar í kjölfarið. Ráðuneyti Ölmu Möller og Ingu Sæland hafa ekki náð saman um hlutverk ráðsins, sem átti að tryggja faglega ráðgjöf og samþættingu endurhæfingarmála á milli ráðuneyta. -
8
„Af hverju situr þú þá hér í þessu láglaunastarfi?“
Þóra Jakobína Olsen Hrafnsdóttir fékk spurningu sem hún gat ekki svarað, fór heim og íhugaði svarið. Í kjölfarið breytti líf hennar um stefnu. -
9
„Ég var settur út úr ráðherradómnum“
Guðmundur Ingi Kristinsson segir úrsögn sína úr Flokki fólksins tengjast því hvernig staðið var að brotthvarfi hans úr ráðherraembætti meðan hann glímdi við alvarleg veikindi. -
10
Kosningaauglýsing Þjóðmála pöntuð fyrir Áfram Ísland
Auglýsing undir merkjum fjölmiðilsins Þjóðmála á Ríkisútvarpinu var pöntuð á kennitölu Áfram Ísland, samkvæmt svörum frá RÚV. Þar var varað við hættu af raforkusæstreng frá ESB og vísað til sæstrengs til Kýpur, sem eyjan hefur þrýst á að fá og fjármagnað að hluta.
Athugasemdir