Helgi Þorláksson, fyrrverandi prófessor í sagnfræði og reyndur kennari til margra ára, setur saman bók, Á sögustöðum, þar sem hann rekur og greinir tilkomu og feril sex merkisstaða á Íslandi: Bessastaða, Skálholts, Odda, Reykholts, Hóla og Þingvalla. Bókin telur 457 síður með vandaðri tilvísana- og nafnaskrá auk myndayfirlits. Verkið er í raun áframhald á viðamiklum köflum í Sögu Íslands IV og VII þar sem Helgi ýtti hraustlega við nokkrum stoðum í söguskilningi Íslendinga. Hér nýtir hann tækifærið til að hnykkja enn á gagnrýni sinni á almenna og útbreidda skoðun eða vanþekkingu á mikilvægum hluta í sögu þjóðarinnar. Gagnrýni hans er sett fram af hógværð og varfærni og yfirgripsmikilli þekkingu á viðfangsefninu frá mörgum sérsviðum, ítarlegri samantekt úr rannsóknarsögunni, eldri textum og nýjustu rannsóknum og niðurstaðan hans er í einföldu máli þessi: við lifum enn í úreltum áróðri þjóðfrelsisbaráttu áratuga fyrir lýðveldisstofnun og klifum enn á persónudýrkun karla sem voru á …
Minningarmerki
Það er mikið gagn af þessari bók svo víða sem höfundur kemur við. Hún leiðir skýrt í ljós að stór verðmæti eru falin í sögu staðanna sem hann fjallar um, þeir eru tæki til miðlunar þekkingar um horfinn tíma og geta styrkt trú manna að okkar heimur sé hluti af alþjóðlegri og fjölþjóðlegri söguheild, en við ekki eitthvað einangrað og afar sérstakt dæmi, skrifar Páll Baldvin Baldvinsson um bókina Á sögustöðum.
Birtist upphaflega í Stundinni fyrir 3 árum.
Mest lesið
1
„Ég er ein af þessum konum“
Í þrjú ár hafði Inga Dóra Guðmundsdóttir reynt að eignast barn áður en það uppgötvaðist að hún var með lykkju. Lykkjunni hafði verið komið fyrir án hennar vitundar eða vilja. Uppgötvunin var alvarlegt áfall en nú getur hún sótt rétt sinn til danska ríkisins. Hún segir margt enn óuppgert, þótt þessar þjóðir þurfi nú að standa saman.
2
Sautján hætt ári eftir framkvæmdastjóraskipti
Nokkrir starfsmenn Sólheima í Grímsnesi hafa lýst yfir óánægju með stjórnarhætti síðan framkvæmdastjóra var skipt út fyrir ári og nokkur fjöldi hefur sagt skilið við staðinn. „Það er bara skelfilegt ástand,“ segir starfsmaður um breytinguna á starfsanda. Stjórnarformaður Sólheima segir hins vegar mikla ánægju með reksturinn og starfsmannaveltuna ekki óeðlilega.
3
Ari naut skattfríðinda í Portúgal
Ari Edwald, sem skipar fyrsta sæti á lista Miðflokksins í Reykjavík, fékk stöðu sérfræðings við flutninga lögheimilis til Portúgal sem veitti honum ýmis skattfríðindi. Hann gekk í desember frá kaupum að íbúð í Garðabæ fyrir 183 milljónir króna en flutti í gær lögheimili sitt í leiguíbúð lögmanns í miðborginni. „Það er bráðabirgðarráðstöfun,“ segir Ari.
4
Borgþór Arngrímsson
Þýski bílabransinn í bobba
Flestir stærstu bílaframleiðendur í Þýskalandi eiga í miklum erfiðleikum. Starfsfólki í þýskum bílaverksmiðjum fækkaði um 114 þúsund á síðasta ári og útlitið fram undan er ekki bjart. Kínverjar hafa á örfáum árum „reykspólað“ inn á bílamarkaðinn.
5
Ari Edwald leiðir Miðflokkinn í Reykjavík
Ari Edwald hefur sagt skilið við Sjálfstæðisflokkinn og leiðir Miðflokkinn í Reykjavík fyrir borgarstjórnarkosningar. Hann er með lögheimili í Portúgal en búsettur í Garðabæ.
6
Sjómaður þarf að flýja Ísland árið 2087 vegna frosts og aflabrests
Hópur vísindamanna hvetur til aðgerða til að stöðva niðurbrot AMOC hafstraumsins í skýrslu Norrænu ráðherranefndarinnar. Með henni fylgir skálduð smásaga sem gerist eftir sex áratugi og fjallar um Ragnar Hjörleifsson, sjómann á fimmtugsaldri, sem getur ekki lengur unnið vegna gjörbreytts loftslags á Íslandi.
Mest lesið
-
1„Ég er ein af þessum konum“
Í þrjú ár hafði Inga Dóra Guðmundsdóttir reynt að eignast barn áður en það uppgötvaðist að hún var með lykkju. Lykkjunni hafði verið komið fyrir án hennar vitundar eða vilja. Uppgötvunin var alvarlegt áfall en nú getur hún sótt rétt sinn til danska ríkisins. Hún segir margt enn óuppgert, þótt þessar þjóðir þurfi nú að standa saman. -
2
Sautján hætt ári eftir framkvæmdastjóraskipti
Nokkrir starfsmenn Sólheima í Grímsnesi hafa lýst yfir óánægju með stjórnarhætti síðan framkvæmdastjóra var skipt út fyrir ári og nokkur fjöldi hefur sagt skilið við staðinn. „Það er bara skelfilegt ástand,“ segir starfsmaður um breytinguna á starfsanda. Stjórnarformaður Sólheima segir hins vegar mikla ánægju með reksturinn og starfsmannaveltuna ekki óeðlilega. -
3
Ari naut skattfríðinda í Portúgal
Ari Edwald, sem skipar fyrsta sæti á lista Miðflokksins í Reykjavík, fékk stöðu sérfræðings við flutninga lögheimilis til Portúgal sem veitti honum ýmis skattfríðindi. Hann gekk í desember frá kaupum að íbúð í Garðabæ fyrir 183 milljónir króna en flutti í gær lögheimili sitt í leiguíbúð lögmanns í miðborginni. „Það er bráðabirgðarráðstöfun,“ segir Ari. -
4
Borgþór Arngrímsson
Þýski bílabransinn í bobba
Flestir stærstu bílaframleiðendur í Þýskalandi eiga í miklum erfiðleikum. Starfsfólki í þýskum bílaverksmiðjum fækkaði um 114 þúsund á síðasta ári og útlitið fram undan er ekki bjart. Kínverjar hafa á örfáum árum „reykspólað“ inn á bílamarkaðinn. -
5
Ari Edwald leiðir Miðflokkinn í Reykjavík
Ari Edwald hefur sagt skilið við Sjálfstæðisflokkinn og leiðir Miðflokkinn í Reykjavík fyrir borgarstjórnarkosningar. Hann er með lögheimili í Portúgal en búsettur í Garðabæ. -
6
Sjómaður þarf að flýja Ísland árið 2087 vegna frosts og aflabrests
Hópur vísindamanna hvetur til aðgerða til að stöðva niðurbrot AMOC hafstraumsins í skýrslu Norrænu ráðherranefndarinnar. Með henni fylgir skálduð smásaga sem gerist eftir sex áratugi og fjallar um Ragnar Hjörleifsson, sjómann á fimmtugsaldri, sem getur ekki lengur unnið vegna gjörbreytts loftslags á Íslandi. -
7
Hver er raunverulegur fjöldi kvenna á örorkulífeyri?
Því hefur verið haldið fram að allt að 23 prósent kvenna sé á örorkulífeyri hér á landi. Hið rétta er að 13,5 prósent kvenna eru á örorku- eða endurhæfingarlífeyri og 8 prósent karla. Hlutfall milli kvenna og karla á örorkulífeyri hefur haldist það sama í áratugi en örorku- og endurhæfingarlífeyrisþegum hefur almennt fjölgað. -
8
Ólafur Páll Jónsson
Háskólar fyrir heiminn
Ólafur Páll Jónsson rýnir í afleiðingar skólagjalda og spyr hvaða gildi eigi að móta íslenska háskóla. -
9
„Við getum ekki borðað peninga“
„Tungumálið er sjálfsmynd okkar,“ segir Miite Geisler, frumkvöðull og þátttakandi í menningar- og viðskiptalífi Grænlands. Sem barn flakkaði hún um með veiðimanninum föður sínum og mótaðist af náttúrunni. „Við færðum okkur til eftir veðri, veiðum og aðstæðum,“ segir hún. Og það var ekki ferðalag heldur lífsbarátta. Þessi sjálfstæða kona er alin upp við ást, saga hennar er vitnisburður um hvernig ást eflir sjálfstæði. -
10
Peningaöflin, Trump og Grænland
Vaxandi rof er í alþjóðakerfinu. Vald stórvelda, fjármagns og hernaðar vegur þyngra en alþjóðalög. Önnur ríki standa berskjölduð. Átökin um Grænland endurspegla nýja, harðari og ófyrirsjáanlegri heimsmynd.
Mest lesið í vikunni
1
„Ég er ein af þessum konum“
Í þrjú ár hafði Inga Dóra Guðmundsdóttir reynt að eignast barn áður en það uppgötvaðist að hún var með lykkju. Lykkjunni hafði verið komið fyrir án hennar vitundar eða vilja. Uppgötvunin var alvarlegt áfall en nú getur hún sótt rétt sinn til danska ríkisins. Hún segir margt enn óuppgert, þótt þessar þjóðir þurfi nú að standa saman.
2
Umdeilt hótel á Laugarvatni reist af útgerðarfjölskyldu úr Vestmannaeyjum
Mörg hundruð undirskrifta hafa safnast gegn áformum um 160 herbergja hótel við Laugarvatn sem íbúar segja ógna lífsgæðum og lífríki á svæðinu. Útgerðarfjölskylda úr Vestmanneyjum er stærsti fjárfestirinn bak við hótelið og fasteignaveldið Bergey sem er í örum vexti.
3
Boða frjálshyggju á Íslandi í gegnum samtök tengd Koch-bræðrum
Alþjóðasamtök sem fjármögnuð eru af Charles Koch styrkja útbreiðslu frjálshyggju meðal ungs fólks á Íslandi. Breki Atlason, alþjóðafulltrúi Miðflokksins, fer fyrir samtökunum hérlendis og sækist eftir kjöri í borgarstjórn. Hugveita sem Hannes Hólmsteinn Gissurarson stýrir tengist sama vef samtakanna.
4
Sautján hætt ári eftir framkvæmdastjóraskipti
Nokkrir starfsmenn Sólheima í Grímsnesi hafa lýst yfir óánægju með stjórnarhætti síðan framkvæmdastjóra var skipt út fyrir ári og nokkur fjöldi hefur sagt skilið við staðinn. „Það er bara skelfilegt ástand,“ segir starfsmaður um breytinguna á starfsanda. Stjórnarformaður Sólheima segir hins vegar mikla ánægju með reksturinn og starfsmannaveltuna ekki óeðlilega.
5
„Ísland gæti verið næst“
Aaja Chemnitz er fulltrúi Grænlands á danska þinginu. Þar berst hún fyrir auknu jafnræði á milli þjóðanna, réttindum og velferð Grænlendinga sem þurfa að takast á við margvíslegar áskoranir. Hún segir mikilvægt að Grænlendingar öðlist allt í senn efnahagslegt og pólitískt sjálfstæði.
6
Sautján ára piltur lést á Miklubraut
Tveir ungir pilar lentu í slysinu. Kyrrðarstund haldin í Árbæjarkirkju.
Mest lesið í mánuðinum
1
„Ég er ein af þessum konum“
Í þrjú ár hafði Inga Dóra Guðmundsdóttir reynt að eignast barn áður en það uppgötvaðist að hún var með lykkju. Lykkjunni hafði verið komið fyrir án hennar vitundar eða vilja. Uppgötvunin var alvarlegt áfall en nú getur hún sótt rétt sinn til danska ríkisins. Hún segir margt enn óuppgert, þótt þessar þjóðir þurfi nú að standa saman.
2
Jón Trausti Reynisson
Okrið okkar
Er verið að okra á okkur með nauðsynjavörur okkar – og plata okkur í kaupbæti?
3
Umdeilt hótel á Laugarvatni reist af útgerðarfjölskyldu úr Vestmannaeyjum
Mörg hundruð undirskrifta hafa safnast gegn áformum um 160 herbergja hótel við Laugarvatn sem íbúar segja ógna lífsgæðum og lífríki á svæðinu. Útgerðarfjölskylda úr Vestmanneyjum er stærsti fjárfestirinn bak við hótelið og fasteignaveldið Bergey sem er í örum vexti.
4
„Hann ætti að axla ábyrgð í staðinn fyrir að saka barnið okkar um ósannindi“
„Að halda því fram að tíu ára barn sé að ljúga upp á hann er stórkostlega skrítið,“ segir faðir tíu ára drengs um yfirlýsingu Helga Bjarts Þorvarðarsonar sem er ákærður fyrir kynferðisbrot gegn drengnum. Foreldrarnir segja yfirlýsinguna „ótrúlega“ og vilja gæsluvarðhald yfir Helga Bjarti.
5
Boða frjálshyggju á Íslandi í gegnum samtök tengd Koch-bræðrum
Alþjóðasamtök sem fjármögnuð eru af Charles Koch styrkja útbreiðslu frjálshyggju meðal ungs fólks á Íslandi. Breki Atlason, alþjóðafulltrúi Miðflokksins, fer fyrir samtökunum hérlendis og sækist eftir kjöri í borgarstjórn. Hugveita sem Hannes Hólmsteinn Gissurarson stýrir tengist sama vef samtakanna.
6
Myndin um Melaniu Trump fær harða útreið
Forsetafrúin fær milljarða frá einum ríkasta manni heims fyrir mynd sem orðin er tákn um samspil tækniauðjöfra og stjórnmálavalds.
Mest lesið í mánuðinum
-
1
„Ég er ein af þessum konum“
Í þrjú ár hafði Inga Dóra Guðmundsdóttir reynt að eignast barn áður en það uppgötvaðist að hún var með lykkju. Lykkjunni hafði verið komið fyrir án hennar vitundar eða vilja. Uppgötvunin var alvarlegt áfall en nú getur hún sótt rétt sinn til danska ríkisins. Hún segir margt enn óuppgert, þótt þessar þjóðir þurfi nú að standa saman. -
2
Jón Trausti Reynisson
Okrið okkar
Er verið að okra á okkur með nauðsynjavörur okkar – og plata okkur í kaupbæti? -
3
Umdeilt hótel á Laugarvatni reist af útgerðarfjölskyldu úr Vestmannaeyjum
Mörg hundruð undirskrifta hafa safnast gegn áformum um 160 herbergja hótel við Laugarvatn sem íbúar segja ógna lífsgæðum og lífríki á svæðinu. Útgerðarfjölskylda úr Vestmanneyjum er stærsti fjárfestirinn bak við hótelið og fasteignaveldið Bergey sem er í örum vexti. -
4
„Hann ætti að axla ábyrgð í staðinn fyrir að saka barnið okkar um ósannindi“
„Að halda því fram að tíu ára barn sé að ljúga upp á hann er stórkostlega skrítið,“ segir faðir tíu ára drengs um yfirlýsingu Helga Bjarts Þorvarðarsonar sem er ákærður fyrir kynferðisbrot gegn drengnum. Foreldrarnir segja yfirlýsinguna „ótrúlega“ og vilja gæsluvarðhald yfir Helga Bjarti. -
5
Boða frjálshyggju á Íslandi í gegnum samtök tengd Koch-bræðrum
Alþjóðasamtök sem fjármögnuð eru af Charles Koch styrkja útbreiðslu frjálshyggju meðal ungs fólks á Íslandi. Breki Atlason, alþjóðafulltrúi Miðflokksins, fer fyrir samtökunum hérlendis og sækist eftir kjöri í borgarstjórn. Hugveita sem Hannes Hólmsteinn Gissurarson stýrir tengist sama vef samtakanna. -
6
Myndin um Melaniu Trump fær harða útreið
Forsetafrúin fær milljarða frá einum ríkasta manni heims fyrir mynd sem orðin er tákn um samspil tækniauðjöfra og stjórnmálavalds. -
7
Jón Trausti Reynisson
Fallnir á fullveldisprófinu
Íslenskir stjórnmálamenn, sem kenna sig við sjálfstæði og þjóðrækni, taka sér stöðu röngum megin sögunnar, réttlætisins og hagsmuna íslensku þjóðarinnar, á meðan leiðtogar lýðræðisríkja mynda samstöðu til að veita yfirgangi mótstöðu þegar reynt er að kasta nágranna okkar fyrir ljónin. -
8
Heilbrigðisstarfsmenn handteknir vegna andláts
Lögreglan í Vestmannaeyjum hefur tvo starfsmenn í haldi vegna grunsamlegs andláts. -
9
Reyndi að kaupa vændi sem verkalýðsforingi
Guðbrandur Einarsson hefur sagt af sér þingmennsku. Sandra Sigurðardóttir úr Hveragerði kemur inn á þing. -
10
Helstu nöfnin í nýju Epstein-skjölunum
Milljarðamæringar og stjórnmálamenn koma fyrir í nýjum skjalaskammti frá dómsmálaráðuneyti Bandaríkjanna. Gögnin ganga gegn fyrri yfirlýsingum Elons Musk. Epstein virðist hafa verið vel kunnugur fyrrverandi forsetafrú Íslands.
Athugasemdir