Helgi Þorláksson, fyrrverandi prófessor í sagnfræði og reyndur kennari til margra ára, setur saman bók, Á sögustöðum, þar sem hann rekur og greinir tilkomu og feril sex merkisstaða á Íslandi: Bessastaða, Skálholts, Odda, Reykholts, Hóla og Þingvalla. Bókin telur 457 síður með vandaðri tilvísana- og nafnaskrá auk myndayfirlits. Verkið er í raun áframhald á viðamiklum köflum í Sögu Íslands IV og VII þar sem Helgi ýtti hraustlega við nokkrum stoðum í söguskilningi Íslendinga. Hér nýtir hann tækifærið til að hnykkja enn á gagnrýni sinni á almenna og útbreidda skoðun eða vanþekkingu á mikilvægum hluta í sögu þjóðarinnar. Gagnrýni hans er sett fram af hógværð og varfærni og yfirgripsmikilli þekkingu á viðfangsefninu frá mörgum sérsviðum, ítarlegri samantekt úr rannsóknarsögunni, eldri textum og nýjustu rannsóknum og niðurstaðan hans er í einföldu máli þessi: við lifum enn í úreltum áróðri þjóðfrelsisbaráttu áratuga fyrir lýðveldisstofnun og klifum enn á persónudýrkun karla sem voru á …
Minningarmerki
Það er mikið gagn af þessari bók svo víða sem höfundur kemur við. Hún leiðir skýrt í ljós að stór verðmæti eru falin í sögu staðanna sem hann fjallar um, þeir eru tæki til miðlunar þekkingar um horfinn tíma og geta styrkt trú manna að okkar heimur sé hluti af alþjóðlegri og fjölþjóðlegri söguheild, en við ekki eitthvað einangrað og afar sérstakt dæmi, skrifar Páll Baldvin Baldvinsson um bókina Á sögustöðum.
Birtist upphaflega í Stundinni fyrir 3 árum.
Mest lesið
1
Algör viðsnúningur á afstöðu til stöðu efnahagsmála
Meirihluti íslensku þjóðarinnar telur efnahagsstöðuna á Íslandi slæma. Aðeins í efstu aldurshópunum eru fleiri sem telja stöðuna góða. Ýmis teikn eru á lofti sem gætu skýrt þess afstöðu en verðbólga, vextir og atvinnuleysi eru á uppleið á sama tíma og fasteignamarkaður nálgast frostmark.
2
Sólveig Anna Jónsdóttir og Stefán Ólafsson
Ofsagróði leigusala
Þegar leiga hækkar óhóflega þá eykst hagnaður leigusala óhóflega, rétt eins og að hagnaður banka eykst stórlega þegar Seðlabankinn hækkar vexti, enda vaxtatekjur helstu tekjur bankanna.
3
Lífeyrissjóðskerfið fær aukið frelsi og sjávarútvegur nýtur góðs af
Myntbandalag mun að líkindum auka samkeppni, efla efnahagsumhverfi Íslendinga auk þess sem myntbandalag myndi færa lífeyrissjóðum aukið frelsi til fjárfestinga. Sjávarútvegurinn nyti einnig góðs af því.
4
Með miklu stærra bílastæði en þú
Herra Hnetusmjör heldur áfram að rappa um eignastöðu sína og tekjuflæði og bætir við lóð, bíl og stæði.
5
Eina íslenska kollagenið framleitt á Blönduósi
Norðan heiða, nánar tiltekið á Blönduósi, er framleitt eina íslenska kollagenið. Um er að ræða fyrirtækið Protis sem nýtir sér verksmiðju Vilko þar á slóðum, en um er að ræða sömu eigendahópa að miklu leyti. Það er ýmislegt í farvatninu hjá þeim, meðal annars samstarf við drykkjarvöruframleiðendur erlendis sem eigandinn bindur miklar vonir við.
6
Eggert Gunnarsson
Horfðu til himins
Eggert Gunnarsson rekur sögulegan aðdraganda átakanna í Íran og varar við hættulegri þróun heimsmála, sérstaklega kjarnorkuógn og veikara alþjóðasamstarfi.
Mest lesið
-
1Algör viðsnúningur á afstöðu til stöðu efnahagsmála
Meirihluti íslensku þjóðarinnar telur efnahagsstöðuna á Íslandi slæma. Aðeins í efstu aldurshópunum eru fleiri sem telja stöðuna góða. Ýmis teikn eru á lofti sem gætu skýrt þess afstöðu en verðbólga, vextir og atvinnuleysi eru á uppleið á sama tíma og fasteignamarkaður nálgast frostmark. -
2
Sólveig Anna Jónsdóttir og Stefán Ólafsson
Ofsagróði leigusala
Þegar leiga hækkar óhóflega þá eykst hagnaður leigusala óhóflega, rétt eins og að hagnaður banka eykst stórlega þegar Seðlabankinn hækkar vexti, enda vaxtatekjur helstu tekjur bankanna. -
3
Lífeyrissjóðskerfið fær aukið frelsi og sjávarútvegur nýtur góðs af
Myntbandalag mun að líkindum auka samkeppni, efla efnahagsumhverfi Íslendinga auk þess sem myntbandalag myndi færa lífeyrissjóðum aukið frelsi til fjárfestinga. Sjávarútvegurinn nyti einnig góðs af því. -
4
Með miklu stærra bílastæði en þú
Herra Hnetusmjör heldur áfram að rappa um eignastöðu sína og tekjuflæði og bætir við lóð, bíl og stæði. -
5
Eina íslenska kollagenið framleitt á Blönduósi
Norðan heiða, nánar tiltekið á Blönduósi, er framleitt eina íslenska kollagenið. Um er að ræða fyrirtækið Protis sem nýtir sér verksmiðju Vilko þar á slóðum, en um er að ræða sömu eigendahópa að miklu leyti. Það er ýmislegt í farvatninu hjá þeim, meðal annars samstarf við drykkjarvöruframleiðendur erlendis sem eigandinn bindur miklar vonir við. -
6
Eggert Gunnarsson
Horfðu til himins
Eggert Gunnarsson rekur sögulegan aðdraganda átakanna í Íran og varar við hættulegri þróun heimsmála, sérstaklega kjarnorkuógn og veikara alþjóðasamstarfi. -
7
Pressa í borginni: Oddvitasamtöl í Tjarnarbíó
Heimildin efnir til samtals við oddvita í Reykjavíkurborg. Streymt verður frá umræðunum á vefnum auk þess sem hægt er að tryggja sér sæti í salnum. -
8
„NATO verður að halda áfram að vera sameinað“
Giorgia Meloni, forsætisráðherra Ítalíu, segir að styrkja verði evrópska stoð NATO „sem verður augljóslega að vera viðbót við þá bandarísku“. Pedro Sanchez, forsætisráðherra Spánar, sagðist „engar áhyggjur“ hafa eftir að nafnlaus heimildarmaður Reuters sagði Bandaríkjastjórn skoða leiðir til að víkja Spáni úr Atlantshafsbandalaginu. -
9
Þorvaldur Örn Árnason
Alræði auðsvalds
Auðsvald eða almannavald? Hver eru ríkjandi trúarbrögð – og hvert stefnum við? -
10
Skátafjör og aldargamalt víðavangshlaup
Sumardeginum fyrsta var fagnað víða á landinu í gær en í Reykjavík settu skátafjör og aldargamalt víðavangshlaup svip sinn á daginn. Þó að gjarnan sé fremur kuldalegt á sumardeginum fyrsta markar hann upphaf sumarmánaðanna sex í gamla norræna tímatalinu. Dagurinn er fyrsti dagur Hörpu og er haldinn fyrsta fimmtudag eftir 18. apríl ár hvert.
Mest lesið í vikunni
1
Aðalsteinn Leifsson
Þessi stutta grein gæti sett líf þitt í uppnám
Leiðirnar að góðu lífi eru fjölbreyttar en sjaldnast augljósar.
2
Eldgos geta komið upp í efri byggðum höfuðborgarsvæðisins
„Töluverðar“ líkur eru á því að gosupptök geti orðið skammt frá útjaðri byggðar í Hafnarfirði og Garðabæ, en ekki er útilokað að eldgos komi upp innan efri byggða höfuðborgarsvæðisins, samkvæmt nýju hættumati.
3
Ný hverfi í byggingu á mögulegu áhrifasvæði eldgosa
Stjórnmálamenn berjast fyrir því að víkka byggð á höfuðborgarsvæðinu. Nýtt hættumat Veðurstofunnar fyrir eldgos bendir til þess að áhættan vaxi með efri byggð.
4
„Óþægilega stutt“ í hrun hafstraums og kólnun Íslands
Ný rannsókn bendir til þess að um helmingslíkur séu á niðurbroti AMOC-hafstraumsins, sem gæti haft skelfilegar afleiðingar hér á landi. The Guardian fjallar um málið, en prófessor í hafeðlisfræði hvatti íslensk stjórnvöld til að grípa til aðgerða í viðtali við Heimildina árið 2024.
5
Gengu gegn spillingu íslenskrar náttúru
Guðmundur Þ. Guðnundsson, fyrrverandi landsliðsþjálfari, hélt ræðu og Ómar Ragnarsson sneri aftur á sviðið með söng.
6
Algör viðsnúningur á afstöðu til stöðu efnahagsmála
Meirihluti íslensku þjóðarinnar telur efnahagsstöðuna á Íslandi slæma. Aðeins í efstu aldurshópunum eru fleiri sem telja stöðuna góða. Ýmis teikn eru á lofti sem gætu skýrt þess afstöðu en verðbólga, vextir og atvinnuleysi eru á uppleið á sama tíma og fasteignamarkaður nálgast frostmark.
Mest lesið í mánuðinum
1
Íris handtekin og lögreglan fer fram á gæsluvarðhald
Íris Helga Jónatansdóttir hefur verið handtekin fyrir umfangsmikið umsáturseinelti og mun lögreglan á Suðurnesjum fara fram á að hún verði úrskurðuð í gæsluvarðhald.
2
Eltihrellir sagður hrella ólögráða barn og lýsa föður látinn í Morgunblaðinu
Íris Helga Jónatansdóttir er sökuð um að hafa birt falska dánartilkynningu í Morgunblaðinu í dag. Maðurinn þurfti að sverja af sér að vera látinn og nafngreinir hana og móður hennar í tengslum við málið.
3
Fleiri kæra eltihrelli: „Maður lítur oftar um öxl en áður“
Fleiri hafa bæst í hóp þeirra sem hafa kært Írisi Helgu Jónatansdóttur fyrir eltihrelli. Nú eru það starfsmaður skóla og maður sem starfaði áður við sjúkraflutningar. Íris vakti þjóðarathygli þegar hún var handtekin og grunuð um að koma því til leiðar að fölsk dánartilkynning birtist í Morgunblaðinu.
4
Áfengistengd heilabilun getur svipt fólk skammtímaminni
Engilbert Sigurðsson geðlæknir segir mikilvægt að undirbúa starfslok með virkni, félagslegum tengslum og rútínu til að draga úr einmanaleika. Heilsa og ættarsaga skipta máli, en aukin víndrykkja í hópnum veldur áhyggjum fyrir einstaklinga og heilbrigðiskerfið.
5
Trump sagður „klikkaður“
Áhyggjur vaxa af geðheilsu Bandaríkjaforseta eftir hótanir um eyðingu siðmenningar.
6
Formaður bankaráðs Seðlabankans skýtur á bankastjórana
Bolli Héðinsson, formaður bankaráðs Seðlabankans, beindi viðkvæmri spurningu til stjórnenda viðskiptabankanna á ársfundi bankans í dag.
Mest lesið í mánuðinum
-
1
Íris handtekin og lögreglan fer fram á gæsluvarðhald
Íris Helga Jónatansdóttir hefur verið handtekin fyrir umfangsmikið umsáturseinelti og mun lögreglan á Suðurnesjum fara fram á að hún verði úrskurðuð í gæsluvarðhald. -
2
Eltihrellir sagður hrella ólögráða barn og lýsa föður látinn í Morgunblaðinu
Íris Helga Jónatansdóttir er sökuð um að hafa birt falska dánartilkynningu í Morgunblaðinu í dag. Maðurinn þurfti að sverja af sér að vera látinn og nafngreinir hana og móður hennar í tengslum við málið. -
3
Fleiri kæra eltihrelli: „Maður lítur oftar um öxl en áður“
Fleiri hafa bæst í hóp þeirra sem hafa kært Írisi Helgu Jónatansdóttur fyrir eltihrelli. Nú eru það starfsmaður skóla og maður sem starfaði áður við sjúkraflutningar. Íris vakti þjóðarathygli þegar hún var handtekin og grunuð um að koma því til leiðar að fölsk dánartilkynning birtist í Morgunblaðinu. -
4
Áfengistengd heilabilun getur svipt fólk skammtímaminni
Engilbert Sigurðsson geðlæknir segir mikilvægt að undirbúa starfslok með virkni, félagslegum tengslum og rútínu til að draga úr einmanaleika. Heilsa og ættarsaga skipta máli, en aukin víndrykkja í hópnum veldur áhyggjum fyrir einstaklinga og heilbrigðiskerfið. -
5
Trump sagður „klikkaður“
Áhyggjur vaxa af geðheilsu Bandaríkjaforseta eftir hótanir um eyðingu siðmenningar. -
6
Formaður bankaráðs Seðlabankans skýtur á bankastjórana
Bolli Héðinsson, formaður bankaráðs Seðlabankans, beindi viðkvæmri spurningu til stjórnenda viðskiptabankanna á ársfundi bankans í dag. -
7
Jón Trausti Reynisson
Eitrun umræðunnar
Vaxandi gjá myndast í skautaðri samfélagsumræðu á Íslandi. Greina má áróðursaðferðir frá hægri og vinstri sem geta truflað röklegt mat á málefnum sem eru í eðli sínu margslungin og erfið. -
8
„Fólk er hrætt”
„Ef þú býrð í landi þar sem verið er að fylgjast með þér, þá er það veruleiki sem þú þarft að díla við,” segir Magnús Þorkell Bernharðsson, Mið-Austurlandafræðingur við Williams College í Bandaríkjunum og gestaprófessor við guðfræði- og trúarbragðafræðideild HÍ – sem nýverið flutti hér á landi fyrirlestra, annan um Íran og eldfimt ástand vegna innrásar þar, hinn um aðþrengt akademískt frelsi í Bandaríkjunum. -
9
Sigurjón M. Egilsson
Í nálægð við dauðann
Blaðamaðurinn og sjómaðurinn Sigurjón M. Egilsson skrifar um það að vera í nánd við dauðann. -
10
Kynlífsverkafólk deilir reynslu sinni: „Glæpavæðing einangrar mann“
Fjórir einstaklingar sem unnið hafa mismunandi kynlífsvinnu á Íslandi segja þörf á að breyta lögum og laga viðhorf samfélagsins. Einangrun fólks sem vinnur slíka vinnu sé hættuleg. Í dag hafa þau komið upp sínu eigin tengslaneti til að styðja hvert annað og passa upp á öryggi og mannréttindi kynlífsverkafólks og þolenda vændis.
Athugasemdir