Þetta allt vitum við. En samt er það nú svo að síð­ustu árin hafa sagn­fræð­ingar í auknum mæli farið að voga sér út á lítt kann­aðar lendur þess sem EKKI gerð­ist, en HEFÐI GETAÐ GERST. Slíkt hefur verið við­fangs­efni skáld­sagna­höf­unda og blaða­manna lengst af en virðu­legir sagn­fræð­ingar eru þó farnir að átta sig á því upp á síðkastið að til að skilja sög­una, þá getur skipt máli að hug­leiða hvað hefði gerst ef ein­hverjar for­sendur hefðu breyst.

„Hvað ef“ saga hefur þetta gjarnan verið kallað en ég hef leyft mér að kalla þetta hjá­sögu og iðu­lega fjallað um í flækju­sögum eins og ég vona að les­endur muni. En sagn­fræð­ingar eru sem sé farnir að sinna hjá­sög­unni líka síð­ustu árin og ára­tugi, bæði hér­lendis og erlendis.

Guðni Th. Jóhann­es­son var til skamms tíma með kúrs við sagn­fræði­deild Háskóla Íslands þar sem hann fjall­aði um „hið sögu­legu ef“ og hann kom sem …