Arctic Fish vill þrefalda framleiðslu sína en eigandinn telur sjókvíaeldið tilheyra fortíðinni

,,Vaxt­ar­mögu­leik­arnir í fisk­eldi til fram­tíðar eru í slíkum sjálf­bærum  lausnum," segir í árs­reikn­ingi norska lax­eld­is­fyr­ir­tæk­is­ins Norway Royal Salmon, sem er meiri­hluta­eig­andi í íslenska lax­eld­is­fyr­ir­tæk­inu Arctic Fish. Höf­uð­stöðvar Arctic Fish eru á Ísafirði en fyr­ir­tækið stundar sjó­kvía­eldi á eld­is­laxi og regn­boga­sil­ungi inni í nokkrum fjörðum á Vest­fjörðum. Þetta kemur fram í árs­reikn­ingi Norway Salmon sem skilað var til árs­reikn­ing­ar­skrár­innar í Noregi í vor.

Í stað­hæf­ingu norska lax­eld­is­fyr­ir­tæk­is­ins er vísað til þess að fyr­ir­tækið þróar nú nýjar lausnir í lax­eldi í Noregi þar sem sjó­kvíar fyr­ir­tæk­is­ins eru stað­settar úti á rúm­sjó, langt frá landi, en ekki inni í norskum fjörðum.  Þetta er gert til að ,,tak­marka fót­spor lax­eld­is­ins í umhverf­inu" eins og segir í árs­reikn­ingi fyr­ir­tæk­is­ins. Þessi lausn kall­ast Arctic Offshore Farming og segir Norway Salmon að hún tryggi ,,góða vel­ferð fiskanna" og sé ,,sjálf­bær lausn".

Ólíkar áherslurMyndin sýnir ann­ars vegar að Norway Royal Salmon vill stunda strand­eldi á Íslandi en aflandseldi í Noregi sem hafi tak­mörkuð umhverf­is­á­hrif. Myndin er úr árs­reikn­ingi fyr­ir­tæk­is­ins.

Arctic Fish og Veiga

Fyr­ir­tækið Arctic Fish á Ísafirði hefur verið nokkuð til umræðu á liðnum dögum eftir að kajakræð­ar­inn Veiga Grét­ars­dóttor tók upp mynd­bönd af afmynd­uðum eld­is­löxum í sjó­kvíum fyr­ir­tæk­is­ins, sem og í sjó­kvíum Arnarlax, núna í vor. Mynd­irnar voru sýndar á RÚV um liðna helgi.

Stjórn­endur Arctic Fish voru ósáttir við Veigu og hringdu í hana, nánar til­tekið Daníel Jak­obs­son, og lýsu yfir óánægju sinni með upp­á­tæki hennar. Arctic Fish telur meðal ann­ars að Veiga hafi brotið sótt­varn­ar­lög með mynda­tök­unni. 

Veiga sagð­ist í við­tali við Stundina fyrr í vik­unni hafa orðið fyrir ákveð­inni hug­ljómun þegar hún sá afmynd­aða regn­boga­sil­unga í eld­is­kví í Skut­uls­firði og að hún hafi í kjöl­farið ákveðið að taka upp myndir í lax­eld­iskvíum í Dýra­firði og Arn­ar­firði, meðal ann­ars hjá Arctic Fish. ,,Það sem blasti við mér var ekki fögur sjón,” sagði Veiga við Stundina en varð lands­þekkt þegar hún sigldi kringum Ísland á kajak árið 2019 en með því vildi hún meðal ann­ars vekja athygli á rusli og ástandi sjávar við Íslands­strendur.  Mynd­irnar af afmynd­uðu löx­unum sem Veiga tók eru þær fyrstu sem birt­ast opin­ber­lega úr íslensku lax­eldi. 

Styrki Veigu en gagn­rýnir hana núArctic Fish styrki Veigu Grét­ars­dóttur þegar hún réri kringum landið árið 2019 en gagn­rýnir hana nú eftir að hún tók upp myndir af afmynd­uðum eld­is­löxum í sjó­kvíum fyr­ir­tæk­is­ins.

Athygli vekur að Arctic Fish styrkti Veigu í þeim leið­angri, ásamt fjöl­mörgum öðrum fyr­ir­tækjum og not­aði nafn hennar meðal ann­ars í mark­aðs­setn­ingu á sam­fé­lags­miðlum. Þegar hún kom til Ísa­fjarðar skrif­aði Arctic Fish á Facebook-síðu sína.  ,,Vinkona okkar hún Veiga Grét­ars­dóttir mun koma til Ísa­fjarðar á morgun! Mun Veiga þá ljúka við hring­ferð sína í kringum Ísland á kayak, en þess ber að geta að hún er bæði fyrst allra kvenna til að róa hring­inn sem og fyrst allra til að klára hring­inn rang­sælis. Að vera á móti straumnum kallar á styrk­leika, þraut­seigju, og skýran koll. Allt kostir sem vin­kona okkar býr svo sann­ar­lega yfir."

Eftir að Veiga tók upp mynd­irnar í sjó­kvíum Arnarlax sendi félagið hins vegar frá sér til­kynn­ingu þar sem það sagði að ein­ungis lít­ill hluti af eld­is­fisk­unum í sjó­kví­unum væru afmynd­aðir og að Veiga hefði gerst sek um lög­brot.  ,,Á þeim tíma sem umrædd mynd­skeið eiga að hafa verið tekin upp voru senni­lega um 5 millj­ónir fiska í kvíum á Vest­fjörðum. Særðir fiskar, eins og sjást á umræddum myndum eru algjör und­an­tekn­ing og lýsa með engum hætti ástandi í eld­iskvíum fyr­ir­tæk­is­ins. Nánast öll fram­leiðsla félags­ins, um 99% fer enda í hæstu gæða­flokka," sagði fyr­ir­tækið í frétta­til­kynn­ingu.  

Umsvifin á Vest­fjörðumMyndin, sem tekin er úr árs­reikn­ingi Norway Royal Salmon, sýnir umsvif Arctic Fish á Vest­fjörðum.

 Aflandseldi er framtíðin en vilja stóraukið eldi í fjörðum Íslands

Samtímis vinnur Arctic Fish að því að stór­auka lax­eldi sitt inni í fjörðum Vest­fjarða jafn­vel þó að Norway Royal Salmon virð­ist vera með­vitað um að slíkt sjó­kvía­eldi svo nálægt landi er ekki fram­tíðin.  Í árs­reikn­ingi Norway Royal Salmon kemur fram að Arctic Fish sé í dag með leyfi til að fram­leiða 17.100 tonn af eld­is­laxi á ári í Ísa­fjarð­ar­djúpi, Dýra­firði og Tálkna- og Pat­reks­firði og að félagið hafi sótt um leyfi til að fram­leiða 14.800 tonn til við­bótar í þessum fjörðum sem og í Arn­ar­firði.  Sam­an­lagt gæti Arctic Fish því verið með leyfi til að fram­leiða tæp­lega 32.000 þús­und tonn af eld­is­laxi í þessum fjörðum. 

For­stjór­inn talar um aflandseldi sem fram­tíð­inaFor­stjóri Norway Royal Salmon, Charles Hostlund, talar um aflandseldi á eld­is­laxi sem fram­tíð­ina en ekki strand­eldi eins og það sem Arctic Fish stundar á Vest­fjörðum.

Út frá árs­reikn­ingi Norway Royal Salmon er því ljóst að á sama tíma og félagið vinnur að því að þróa þessar aflanda­lausnir ætla fyr­ir­tækið líka að halda áfram að finna ný lönd fyrir strand­eldi sitt, meðal ann­ars Arctic Fish og Vest­firð­ina. Á sama tíma og Norway Royal Salmon segir að mögu­leikar lax­eld­is­ins í heim­inum á að vaxa til fram­tíðar séu í aflandseld­inu þá séu líka vaxta­mögu­leikar í strand­eld­inu á Íslandi: ,,Arctich Fish er stað­sett á Vest­fjörð­unum á Íslandi þar sem eru góð skil­yrði fyrir fisk­eldi og vaxt­ar­mögu­leikar til fram­tíðar eru miklir," segir í árs­reikn­ingnum. Þessir vaxt­ar­mögu­leikar eru í strand­eldi en ekki aflandseldi. 

Forstjórinn: Náttúran ráði för

Fyr­ir­tækið segir hins vegar ekki í árs­reikn­ingum  að strand­eldið sem Arctic Fish stundar í sjó­kvíum sé ,,sjálf­bært" og að þetta sé fram­leiðslu­að­ferð á eld­is­laxi sem feli í sér minnsta ,,fótsporið í umhverf­inu". Þetta eru ein­kunnir sem fyr­ir­tækið velur fyrir hina nýju fram­leiðslu­að­ferð sem það er að þróa ásamt öðrum lax­eld­is­fyr­ir­tækjum, meðal ann­ars Salmar AS, norskum eig­anda Arnarlax á Bíldudal. Aflandseldið. 

Um þetta segir for­stjóri Norway Royal Salmon, Charles Høstlund, í árs­reikn­ingnum: ,,Hjá Norway Royal Salmon höfum við mik­inn metnað fyrir því að fram­leiða nær­ing­ar­ríkan lax í hæsta gæða­flokki en með eins smá fótspori í umhverf­inu og við getum eða eins og við orðum það þá erum við ,,Guided by nat­ure". Við erum sann­færðir um að sjálf­bær fram­leiðsla á laxi er mik­il­vægur liður að því að tryggja verð­mæta­sköpun okkar til fram­tíðar," segir hann í erindi sínu í árs­reikn­ingnum. 

Miðað við orð fyr­ir­tæk­is­ins sjálfs í árs­reikn­ingnum þá mun sjálf­bær fram­leiðsla á laxi í fram­tíð­inni byggja á því að not­ast við aflandseldi en ekki þess konar strand­eldi sem fyr­ir­tækið hefur stundað hingað til og sem Arctic viss er nú að byggja upp í stórum stíl á Vest­fjörðum og sem fyr­ir­tækið hefur gagn­rýnt Veigu Grét­ars­dóttur fyrir að fjalla um.