Yfirvöld í nokkrum löndum suðurhluta Evrópu hafa gefið út viðvaranir vegna heilsufarsáhættu og skógarelda þar sem búist er við að hitinn aukist enn frekar á næstu dögum.

Í Frakklandi, Ítalíu, Portúgal og Spáni hefur verið mikill hiti síðstu daga en víða hefur hitinn farið allt upp í 44 gráður. 

„Þetta er fordæmalaust,“ sagði Agnes Pannier-Runacher, umhverfisráðherra Frakklands, en í dag voru 84 af 96 héruðum á meginlandi Frakklands sett á annað hæsta viðvörunarstig vegna hita, hið svokallaða „appelsínugula“ stig.

Aðeins lítið svæði í norðvesturhluta Frakklands slapp við hitabylgjuna, samkvæmt veðurstofunni Météo France, sem spáir því að hitinn eigi eftir að ná hámarki á þriðjudag og miðvikudag.

Yfirvöld í löndum við norðurstrendur Miðjarðarhafsins hvetja fólk eindregið til að halda sig innandyra, þar sem þetta er fyrsta alvarlega hitabylgjan í sumar.

Sjúkrabílar hafa verið settir í viðbragðsstöðu nálægt vinsælum ferðamannastöðum, þar sem sérfræðingar vara við að slíkar hitabylgjur, sem aukast í tíðni og styrk vegna loftslagsbreytinga, verði sífellt algengari.

Slökkvilið er einnig í viðbragðsstöðu eftir að eldar kviknuðu í Frakklandi og Tyrklandi á sunnudag og breiddust út með sterkum vindum í hitanum.

Í síðustu viku þurftu grískir slökkviliðsmenn að glíma við skógarbál suður af Aþenu, sem varð til þess að rýma þurfti nokkur svæði.

„Ekki eðlilegt“ 

Spænska veðurstofan AEMET greindi frá því að hitinn hefði á sunnudag náð allt að 44 gráðum í héruðunum Extremadura og Andalúsíu í suður- og suðvesturhluta landsins.

Í Madríd, þar sem hitinn fór nálægt 40 gráðum, sagði ljósmyndarinn Diego Radames, 32 ára, við AFPTV: „Mér finnst þessi hiti ekki vera eðlilegur fyrir þennan árstíma.“

„Með hverju árinu sem líður finnst mér eins og hitinn aukist í Madríd – sérstaklega í miðborginni,“ bætti hann við.

Á Ítalíu hafa 21 borg víðs vegar um landið verið settar í hæsta viðvörunarstig vegna hita – þar á meðal Mílanó, Napólí, Feneyjar, Flórens, Róm og Catania.

„Við ætluðum að skoða Colosseum, en það leið næstum yfir mömmu mína,“ sagði breska ferðakonan Anna Becker, sem hafði komið til Rómar frá „mollulegu og leiðinlegu“ veðri í Verona.

Bráðamóttökur á ítölskum sjúkrahúsum hafa greint frá 10 prósenta fjölgun hitaslaga, að sögn Mario Guarino, varaformanns ítalska bráðalæknafélagsins.

„Þetta eru helst aldraðir einstaklingar, krabbameinssjúklingar og heimilislausir sem leita sér aðstoðar vegna ofþornunar, hitaslags og alvarlegrar þreytu,“ sagði hann við AFP.

„Tíðari og ákafari“ 

Fyrir stór svæði í suðurhluta Portúgals, þar á meðal í Lissabon, hefur í dag verið gefin út rauð viðvörun vegna hitans, samkvæmt portúgölsku sjávar- og loftslagsstofnuninni IPMA.

Tveir þriðju hlutar landsins voru á sunnudag á mikilli hættu vegna hita og mögulegra skógarelda – eins og einnig Sikiley, þar sem slökkvilið þurfti að bregðast við fimmtán eldum á laugardag.

Vísindamenn segja loftslagsbreytingar valda bæði tíðari og öfgafyllri hitabylgjum, einkum í borgum þar sem svokölluð „borgarhitavirkni“ (e. urban heat island effect) veldur því að hiti magnast upp á milli bygginga og í steyptu umhverfi.

„Hitabylgjur á Miðjarðarhafssvæðinu hafa orðið tíðari og ákafari á undanförnum árum,“ segir Emanuela Piervitali, vísindamaður hjá ítölsku umhverfisrannsóknastofnuninni ISPRA.

„Við búumst við frekari hækkun hitastigs og fleiri öfgum í framtíðinni, svo við verðum að venjast því að hámarkshitastig fari enn hærra en við sjáum núna,“ sagði hún við AFP.

Ágengar tegundir 

Auk hitans hefur hlýnandi loftslag leitt til þess að framandi og ágengar tegundir hafa náð fótfestu í sjónum við suðurhluta Evrópu.

ISPRA hefur nú hrundið af stað herferð þar sem sjómenn og ferðamenn eru hvattir til að tilkynna um „mögulega hættulegar“ eitraðar fisktegundir sem nú eru farnir að sjást í sjónum við suðurstrendur Ítalíu með hækkandi hitastig Miðjarðarhafsins.

Í Frakklandi hafa vísindamenn jafnframt varað við því að hitinn hafi verulega neikvæð áhrif á líffræðilegan fjölbreytileika.