Almenn ánægja eftir fyrsta skólaárið með gjaldfrjálsum skólamáltíðum

 For­eldrar, skóla­stjórn­endur og sveit­ar­fé­lög sjá mik­inn ávinn­ing af gjald­frjálsum skóla­mál­tíðum í grunn­skólum lands­ins. Þetta er meðal þess sem kemur fram í nýrri skýrslu starfs­hóps sem inn­við­a­ráð­herra skip­aði til að leggja mat á nýt­ingu og áhrif gjald­frjálsra skóla­mál­tíða. Skýrsla starfs­hóps­ins var kynnt á rík­is­stjórn­ar­fundi í morgun.

Gjald­frjálsar skóla­mál­tíðir voru liður í aðgerðum stjórn­valda árið 2024 til að styðja við gerð lang­tíma­kjara­samn­inga á vinnu­mark­aði og leggja grund­völl að bættum lífs­kjörum og kaup­mætti launa­fólks. Alþingi sam­þykkti í fyrra að heim­ila Jöfn­un­ar­sjóði sveit­ar­fé­laga að greiða sveit­ar­fé­lögum sem bjóða upp á skóla­mál­tíðir fram­lög á árunum 2024-2027.

Áhyggjur af matarsóun og fjármögnun

Samkvæmt nið­ur­stöðum skýrsl­unnar eru for­eldrar og for­ráða­fólk grunn­skóla­barna ánægð með verk­efnið. Alls kváð­ust 81% vera mjög eða nokkuð jákvæð með verk­efnið en aðeins 7% lýstu sig nokkuð eða mjög nei­kvæð gagn­vart því.

Í skýrsl­unni segir að skóla­stjórn­endur sjái mik­inn ávinn­ing af verk­efn­inu og lýsi litlum eða engum áskor­unum, en þar sem þær eru nefndar snú­ast þær einkum um áhyggjur af mat­ar­sóun og fjár­mögnun.

Sveit­ar­fé­lög sjá einnig ávinn­ing af gjald­frjálsum skóla­mál­tíðum sem felist í því að öllum börnum eru tryggðar skóla­mál­tíðir óháð efna­hag og fleiri börn nýti mál­tíð­irnar. Ávinn­ing­ur­inn væri þó ekki án áskor­ana þar sem kostn­aður hafi auk­ist hjá meiri­hluta sveit­ar­fé­laga, svo sem vegna fjölg­unar nem­enda sem nýti skóla­mál­tíðir, mót­fram­lag rík­is­ins nemi ein­ungis hluta af heild­ar­kostn­aði, auk þess sem verð á mat­vöru fari hækk­andi.

Fleiri skráðir í skólamáltíðir

Loks kemur fram í skýrsl­unni að skrán­ing barna í skóla­mál­tíðir hefur auk­ist í öllum bekkjum eftir að þær urðu gjald­frjálsar, mest í eldri bekkjum þar sem þátt­taka var minni fyrir.

Starfs­hóp­ur­inn setur fram sex ábend­ingar til stjórn­valda, ríkis og sveit­ar­fé­laga, sem verður unnið úr, en taka þarf ákvörðun um fram­hald verk­efn­is­ins þegar því lýkur árið 2027

Ábend­ing­arnar eru sex. Þær snúa að því að rann­saka þarf mat­ar­sóun og gera íhlut­anir til að minnka hana, hafa þarf eft­ir­lit með gæðum mál­tíða og nær­ing­ar­inni­haldi, tryggja þarf fjár­magn fyrir gæða­ríkri skóla­mál­tíð, tryggja þarf að til staðar séu upp­lýs­ingar sveit­ar­fé­laga um raun­kostnað, og skýra þarf hvort gjald­frjálsar skóla­mál­tíðir eigi ein­göngu við um hádeg­is­verð eða alla máls­verði á skóla­tíma.