Umræðan á þingi og víðar hafi litast af neikvæðu viðhorfi til eftirlits. „Það hefur um langa hríð verið talað niður til eftirlits. Ekki bara samkeppniseftirlits heldur eftirlits á ýmsum sviðum,“ segir Páll Gunnar Pálsson, forstjóri Samkeppniseftirlitsins, í ítarlegu viðtali í nýjusta tölublaði Stundarinnar.

„En svo þegar eitthvað bjátar á, þegar eitthvað hefur farið úrskeiðis, þá spyrja menn eins og skot: Brást eftirlitið? Af hverju þessi menning hefur skapast eða þessar raddir eru uppi, ég er ekki viss um að það sé af því að fólk sé sannfært um að reglurnar eigi ekki að vera og það eigi að slaka á þeim. Þetta er kannski bara einhver mantra sem menn taka upp en það er erfitt að rýna í það og ég er ekki með svarið við því.“

Talað sé í þveröfuga átt hér á landi miðað við það sem á sér stað annars staðar í heimsálfunni. 

Of mikið gert á Íslandi?

„Í Evrópu er verið að styrkja samkeppnisreglur. Það er verið að innleiða tilskipanir sem bæði er ætlað að samræma sektir, viðurlög, samræma tæki og tól eftirlita. Það er búið að innleiða tilskipun sem auðveldar tjónþolum verulega að sækja bætur frá fyrirtækjum sem brjóta samkeppnislög,“ segir hann og heldur áfram:

„Í nýlegri úttekt sem birt var um síðustu áramót á samkeppnisdeild framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins snerist allt um það að spyrja þeirrar spurningar: hefur samkeppniseftirlitsdeild framkvæmdastjórnarinnar gert nóg til þess að vernda hagsmuni almennings?“ 

Þessu sé öfugt farið á Íslandi.

„Á Íslandi hins vegar þá snýst þessi opinbera umræða oft ekki um það hvort það sé nóg að gert til að tryggja almannahagsmuni heldur hvort það sé gert of mikið. Hvort það sé verið að setja stóru fyrirtækjunum of miklar skorður. Þetta er mjög athyglisvert og kúnstugt þegar þú horfir til þess að sennilega fá hagkerfi eða lönd í þessum heimshluta þurfa jafn mikið á virkum samkeppnisreglum og eftirliti að halda.“

Tala niður eigið eftirlit

En baráttan um orðræðuna er kannski töpuð?

„Þegar stjórnvöld tala sig sjálf niður, þá segir sig sjálft, að sú barátta er erfið. Svo skiptir máli hvernig þú metur þessa umræðu. Ertu bara að lesa hana út frá því sem kemur frá öflugustu hagsmunasamtökum fyrirtækja og frá öflugustu viðskiptablöðunum?“ svarar Páll Gunnar.

„Ég held, og er sannfærður um það, að það er miklu meiri eining um opinbert eftirlit eins og samkeppniseftirlitið heldur en þú heyrir í hinni opinberu umræðu. Ég trúi því og treysti að íslenskir neytendur séu bara upplýstari en svo og ég veit fyrir víst að íslenskir fyrirtækjastjórnendur gera sér grein fyrir þessu.“

Viðtalið í heild má lesa í nýrri útgáfu Stundarinnar sem er aðgengileg áskrifendum.