Ragnar Þór Ing­ólfs­son og Sólveig Anna Jóns­dóttir, for­menn VR og Eflingar, telja fulla ástæðu til að mót­mæla því hvernig stjórn­endur Icelandair og Samtök atvinnu­lífs­ins hafa hagað sér gagn­vart kjara­bar­áttu flug­freyja og -þjónsa. Samtök atvinnu­lífs­ins eru sögð hafa átt hug­mynd­ina að því að segja upp félags­mönnum Flug­freyju­fé­lags Íslands. 

Samn­inga­við­ræður Flug­freyju­fé­lags­ins við Icelandair und­an­farið hafa gengið brös­ug­lega, en eftir að félags­menn felldu síð­asta samn­ing ákváðu stjórn­endur Icelandair að segja upp öllum flug­freyjum og -þjónum fyr­ir­tæk­is­ins og láta flug­menn ganga í störf þeirra sem örygg­is­liðar. Það útspil mætti mik­illi gagn­rýni, og ekki er víst að það sé lög­legt, en nýr samn­ingur var und­ir­rit­aður um helg­ina sem félags­menn munu kjósa um til 27. júlí. 

Brask og brall Lindarvatns

VR birti yfir­lýs­ingu eftir að flug­freyjum og -þjónum Icelandair var sagt upp störfum þar sem stétt­ar­fé­lagið hvatti stjórn­ar­menn í stjórn Líf­eyr­is­sjóðs verzlunarmanna til að: „snið­ganga eða greiða atkvæði gegn þátt­töku í vænt­an­legu hluta­fjár­út­boði Icelandair.“ Þessi yfir­lýs­ing hefur mætt gagn­rýni frá félags­mönnum VR sem starfa fyrir Icelandair, en Ragnar Þór ver hana í Facebook-pistli sem birt­ist í morgun.

Hann talar um „brask og brall“ á milli Icelandair, Samtaka atvinnu­lífs­ins og líf­eyr­is­sjóða lands­ins og segir það hafa krist­all­ast í kring um fyr­ir­tækið Lind­ar­vatn ehf., sem kemur að hót­el­bygg­ingu við Lands­símareit.

„Það væri ágætis byrjun að skoða braskið og brallið í kringum Lind­ar­vatn ehf. (Hót­el­bygg­ingu á Land­símareit) sem útskýrir af hverju SA bregð­ist svo harka­lega við gegn því að verka­lýðs­hreyf­ingin sé að vakna af værum blundi innan stjórnar líf­eyr­is­sjóðs­ins? Þetta er eitt dæmi af fjöl­mörgum um tengsl SA við líf­eyr­is­sjóð­ina og fjár­fest­ingar þeirra.“

Ragnar rekur tengslin á milli Icelandair og SA, en Halldór Benjamín Þor­bergs­son, fram­kvæmda­stjóri SA, og Davíð Þor­láks­son, for­stöðu­maður sam­keppn­is­hæfn­is­viðs SA, unnu báðir fyrir Icelandair og stýrðu þar að auki Lind­ar­vatni ehf. Hann telur að ígríp Icelandair í helm­ings­kaupum Lind­ar­vatns eftir að hafa und­ir­ritað 25 ára leigu­samn­ing hafi aðeins verið til þess að end­ur­fjár­magna skuldir Lind­ar­vatns.

„Nú vantar að lág­marki tvo til þrjá millj­arða til að klára verk­efnið, lík­lega miklu meira. Hvaðan eiga þeir pen­ingar að koma?“ spyr Ragnar Þór. „Mun núver­andi for­stjóri Icelandair group láta klára fram­kvæmd­ina, hvað sem það kostar, á kostnað Icelandair, til að almenn­ingur átti sig ekki á því hvernig eft­ir­launa­sjóð­irnir okkar, og fyr­ir­tækin í þeirra eigu, eru mis­notuð í braski og bralli atvinnu­lífs­ins?“

„Já þetta eru djöf­uls­ins snill­ingar eins og segir í frægum ára­móta­söng“

Ragnar endar pistil sinn á eft­ir­far­andi orðum: „Já þetta eru djöf­uls­ins snill­ingar eins og segir í frægum ára­móta­söng. Það er skilj­an­legt að SA vilji halda áfram að hafa líf­eyr­is­sjóð­ina nokkurn veg­inn útaf fyrir sig svo hægt sé að halda brask­inu áfram með pen­inga og fjár­muni launa­fólks. Í það minnsta án afskipta verka­lýðs­hreyf­ing­ar­innar.“

Flugfreyjur hafa sýnt fádæma hugrekki

Sólveig Anna nálg­ast málið frá öðru sjón­ar­horni í Facebook-pistli sem birt­ist um hádegið. Hún segir félags­menn Flug­freyju­fé­lags Íslands hafi þurft að þola „kúgun og ógn­ar­stjórnun milljón krónu-mann­anna“ í atburða­rásinni. 

„Vinnandi fólk á Íslandi hefur und­an­farna daga og vikur enn á ný fengið inn­sýn í hug­ar­heim með­lima auð og valda­stétt­ar­innar, sem telja sig eig­endur íslensks sam­fé­lags. Við hljótum öll að vera þungt hugsi eftir þá sam­stilltu árás á flug­freyjur sem við höfum orðið vitni að. Ljóst er að stétta­á­tökin fara harðn­andi. Við verðum bæði að berj­ast af fullum krafti fyrir því að auð­valdið fari hér ekki sínu fram eins og því sýn­ist, og einnig verja með kjafti og klóm okkar áunnu rétt­indi. Við verðum að berj­ast sam­einuð fyrir efna­hags­legu lýð­ræði og rétt­læti á Íslandi.“

Hún gagn­rýnir harka­lega þessi vinnu­brögð sem hún segir vera aðför gegn rétti vinn­andi fólks á Íslandi til að til­heyra stétt­ar­fé­lagi og semja saman um laun sín. „Við sem seljum aðgang að vinnu­afl­inu okkar treystum fyrst og fremst á sam­taka­mátt okkar. Aðeins með því að bind­ast sam­tökum eigum við mögu­leika á því að standa gegn því æðis­gengna valdi sem auð­ur­inn færir eig­endum atvinnu­tækj­anna og fjár­magns­ins.“

Hún segir að þessi stétt­ar­væð­ing hafi kostað íslenskt verka­fólk „stór­kost­legar fórnir“ í gegnum verk­föll og hörð átök við atvinnu­rek­endur, en að SA hafi farið langt yfir strikið með ráð­legg­ingum sínum. „Þessi réttur er for­senda þeirra kjara og lífs­skil­yrða sem náðst hafa fyrir almenn­ing á Íslandi. Samtök atvinnu­lífs­ins hafa nú lýst yfir stríði við þennan grunn­rétt. Fram hjá því er ekki hægt að líta.“

Um þá hug­mynd að líf­eyr­is­sjóðir ættu að snið­ganga hluta­fjár­út­boð Icelandair segir Sólveig Anna: „Stað­reyndin er sú að vinn­andi fólk á Íslandi getur ekki og mun ekki sam­þykkja að eft­ir­launa­sjóðir þess verði nýttir til að fjár­magna árásir á grunn­rétt­indi vinnu­aflsins eða til fjár­mögn­unar á fyr­ir­tækjum sem standa í far­ar­broddi slíkra árása. Að for­ystu­fólk í verka­lýðs­fé­lögum bendi á þessa aug­ljósu stað­reynd er full­kom­lega sjálf­sagt og eðli­legt.“

Hún lýkur pistli sínum með stuðn­ingi við flug­freyjur og þeirra bar­áttu. „Þær hafa þurft að ganga í gegnum ömur­lega atburða­rás. En þær hafa sýnt fádæma hug­rekki, þor og þol. Ég þekki hvernig það er að lifa við árásir og skít­kast fyrir það að vilja berj­ast fyrir hags­munum vinnu­aflsins. Það getur tekið á, enda ekk­ert annað en and­legt ofbeldi. Það virð­ist því miður vera þannig á Íslandi í kreðsum þeirra sem ráða í krafti fjár­magns að eng­inn glæpur er stærri en sá er kona í verka­lýðs­bar­áttu fremur. Það er ógeðs­legt að verða vitni að því. Ég vona af öllu hjarta að við getum staðið saman í því sem koma skal. Aðeins með því munum við geta tryggt að hags­munir almenn­ings verði ekki und­ir­seldir órum, frekju og fauta­skap auð­stétt­anna.“

Hægt er að lesa pistla þeirra Ragnars og Sól­veigar hér að neðan.