Uppsögn ræð­is­manns í pólska sendi­ráð­inu á þriðju­dag hefur vakið ólgu í sam­fé­lagi Pólverja á Íslandi. Framá­menn í sam­fé­lag­inu gerðu til­raun til að afhenda Gerard Pokruszyński sendi­herra bréf vegna máls­ins, en segja sendi­herr­ann hafa vísað þeim úr sendi­ráð­inu með látum.

Í bréf­inu kemur fram að ræð­is­manni í sendi­ráð­inu, Jakub Pilch, hafi verið sagt upp án fyr­ir­vara á þriðju­dag. Upp­sögnin hafi komið á óvart og starfs­mað­ur­inn hafi verið settur í erf­iðar aðstæður. Enn­fremur sé þetta ekki fyrsta dæmið um starfs­mann sem hafi átt erfitt í starfi hjá sendi­ráð­inu. Undir bréfið skrifa for­svars­menn sex félaga sem standa að pólska sam­fé­lag­inu á Íslandi.

Tomasz ChrapekAðstand­andi Projekt Polska seg­ist vona að sendi­herr­ann verði lát­inn fara.

Mynd: Heiða Helga­dóttir

„Þetta er stór­mál í okkar litla pólska sam­fé­lagi hérna,“ segir Tomasz Chrapek, einn af aðstand­endum félaga­sam­tak­anna Projekt Polska, um upp­sögn Jakub Pilch. „Honum var ekki sagt af hverju hann ætti að mæta aftur til Varsjár með nokkra daga fyr­ir­vara. Þetta hefur aldrei gerst á Íslandi. Hann var hérna í þrjú ár með börnin og þarf að pakka, yfir­gefa íbúð­ina og fara heim.“

Tomasz segir að sendi­herr­ann hafi með tölvu­pósti veitt óskýr svör um upp­sögn­ina. „Þetta hljóm­aði eins og 100 pró­sent póli­tísk ákvörðun,“ segir hann. „Jakub er góður maður og góður starfs­maður. Hann var alltaf að hjálpa fólki og það sem hann gerði í sendi­ráð­inu var vel liðið í pólska sam­fé­lag­inu. Þetta kom á óvart og við urðum hissa.“

Á mið­viku­dag fóru aðstand­endur bréfs­ins í pólska sendi­ráðið í Þór­unn­ar­túni í Reykja­vík til að afhenda sendi­herr­anum bréfið sem stílað er á Jacek Czaputowicz utan­rík­is­ráð­herra og ráðu­neyt­is­stjóra hans. „Hann neit­aði og bara vís­aði okkur á dyr,“ segir Tomasz um sendi­herr­ann. „Hann var mjög aggressífur og öskr­aði. Ég hef aldrei í líf­inu upp­lifað svona. Þetta er diplómati sem er ekk­ert diplómat­ískur.“

Tomasz segir bréfið nú hafa verið sent beint á við­tak­endur þess innan utan­rík­is­ráðu­neytis Póllands þar sem sendi­herr­ann hafi ekki viljað taka við því. Aðstand­endur viti einnig til þess að önnur kvörtun hafi verið send ráðu­neyt­inu vegna ótengds máls sem snúi að sitj­andi sendi­herra. „Ég vona að Gerard verði sagt upp því hann er ekki góður sendi­herra,“ segir Tomasz. „Það var ljóst frá byrjun.“

„Þetta er diplómati sem er ekk­ert diplómat­ískur“

Hann segir erfitt að segja hvort málið teng­ist nið­ur­stöðum for­seta­kosn­ing­anna síð­ustu helgi. Sitjandi for­seti, Andrzej Duda, bar nauman sigur úr býtum gegn mót­fram­bjóð­anda sínum Rafal Trzaskowski. 80 pró­sent þeirra Pólverja sem kusu á Íslandi studdu Trzaskowski sam­kvæmt opin­berum tölum.

„Það væru bara get­gátur núna,“ segir Tomasz um teng­ing­una við kosn­ing­arnar. Hann segir þó málið aug­ljós­lega póli­tískt og seg­ist hafa á til­finn­ing­unni að pólska sam­fé­lagið á Íslandi styðji mót­mælin vegna upp­sagnar Jakub Pilch.

„Þetta er það sem er að ger­ast núna í Póllandi“

Duda for­seti hefur verið gagn­rýndur fyrir öfga­fullar skoð­anir og fyrir að þrengja að rétt­indum LGBT+ fólks í land­inu. Tomasz segir að nú þegar hafi komið fram dæmi þar sem fólki virð­ist refsað fyrir stuðn­ing við Trzaskowski innan utan­rík­is­þjón­ust­unnar. Pólskur þing­maður hafi þannig kallað eftir upp­stokkun á sendi­ráði Póllands í Pakistan þegar í ljós kom að kjós­endur þar hafi upp til hópa stutt Trzaskowski. „Þetta er það sem er að ger­ast núna í Póllandi, þetta er póli­tískur raun­veru­leiki,“ segir Tomasz.

Ekki náð­ist í Gerard Pokruszyński sendi­herra vegna máls­ins.