Indriði H. Þor­láks­son, fyrr­ver­andi rík­is­skatt­stjóri, leggur til tvær leiðir til að girða fyrir að fyr­ir­tæki eða ein­stak­lingar sem nýtt hafa sér skatta­skjól geti fengið stuðn­ing úr rík­is­sjóði vegna greiðslu hluta launa­kostn­aðar á upp­sagn­ar­fresti. Engin slík ákvæði eru í frum­varpi um þann stuðn­ing né heldur í frum­varpi um fram­leng­ingu hluta­bóta­leiðar rík­is­stjórn­ar­innar.

Indriði ritar umsögn við frum­varp Bjarna Bene­dikts­sonar fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra um stuðn­ing úr rík­is­sjóði vegna greiðslu hluta launa­kostn­aðar á upp­sagn­ar­fresti. Athug­semd Illuga er sam­hljóða bréfi sem hann rit­aði vel­ferða­nefnd Alþingis vegna beiðna nefnd­ar­innar um álit á leiðum til að úti­loka aðila sem nýja sér starf­semi skatta­skjóla.

Indriði leggur til tvær leiðir í þeim efnum. Fyrri leiðin tekur mið af þeirri afstöðu sem styrkst hefur í fjöl­þjóð­legu sam­starfi „að skatta­skjól séu sem slík skað­leg fyrir þjóðir heims frá efna­hags­legu og félags­legu sjón­ar­miði, ræni lönd skatt­tekjum, séu hem­ill á efna­hags­legar fram­farir og auki mis­skipt­ingu eigna og tekna. Til­gangur þeirra sem þau nota sé sá einn að kom­ast undan því að greiða sinn hluta af sam­fé­lags­legri starf­semi.“

„Skatta­skjól séu sem slík skað­leg fyrir þjóðir heims frá efna­hags­legu og félags­legu sjón­ar­miði, ræni lönd skatt­tekjum“

Fyrri leiðin sem Indriði leggur til gerir ráð fyrir að öll tengsl fyr­ir­tækja eða ein­stak­linga sem stunda atvinnu­rekstur eða stjálf­stæða starf­semi á Íslandi við lág­skatta­svæði nægi til að úti­loka við­kom­andi aðila frá stuðn­ingi með almannafé. Nóg sé að hafa búið til mögu­leika á að nýta lág­skatta­svæði eða skatta­skjól með því að hafa „beint eða óbeint eign­ar­hald eða stjórnun í hvers kyns félagi, sjóði eða stofnun, sem telst vera með heim­il­is­festu í lág­skatta­ríki“. Hið sama eigi við um lög­að­ila ef raun­veru­legur eig­andi hefur heim­il­is­festi í slíkum ríkjum. Gildir því einu hvort aðilar hafi flutt fjár­muni úr landi og í skatta­skjól eður ei.

Seinni leiðin gengur skemmra en þar er miðað við að til að öðl­ast rétt til að fá stuðn­ing til greiðslna á hluta launa­kostn­aðar þurfi að liggja fyrir að við­kom­andi aðilar hafi ekki átt í fjár­hags­legum sam­skiptum við aðila sem stað­settur er í lág­skatta­ríki síð­ast­liðin þrjú ár. Formleg tengsl en óvirk hafi því ekki áhrif á þann rétt. Í báðum til­vikum er gert ráð fyrir að við­kom­andi þurfi að gefa yfir­lýs­ingum um að skil­yrði séu upp­fyllt svo ekki þurfi að leggja í vinnu innan stjórn­sýsl­unnar til að sann­reyna upp­lýs­ing­arnar. Verði við­kom­andi síðar stað­inn að því að hafa veitt rangar upp­lýs­ingar verði við­ur­lögum beitt sem hafi nægan fæl­ing­ar­mátt til að draga úr líkum á að slíkt ger­ist.