Bjarni Bene­dikts­son fjár­mála­ráð­herra telur óljóst hvort staða þeirra sem hafa bág­ust kjör á Íslandi hafi „tekið breyt­ingum í ein­hverjum grund­vall­ar­at­riðum vegna heims­far­ald­urs­ins“ þótt vissu­lega verði að huga að öllum í sam­fé­lag­inu. Hækkun atvinnu­leys­is­bóta og breyt­ingar á bóta­kerfum í þágu þeirra sem lakast standa séu ekki á meðal þeirra skrefa sem rík­is­stjórnin kynni nú vegna efna­hags­á­hrifa heims­far­ald­urs kór­ónu­veiru.

Oddný G. Harð­ar­dóttir

Mynd: Pressphotos.biz

Þetta kom fram í máli ráð­herr­ans á Alþingi í dag þegar hann kynnti frum­varp sitt. Oddný G. Harð­ar­dóttir, þing­flokks­for­maður Sam­fylk­ing­ar­innar, og Guð­mundur Ingi Krist­ins­son, þing­maður Flokks fólks­ins, gerðu athuga­semdir við að ekki væri hugað að vel­ferð­ar­þáttum í frum­varp­inu. 

„Ég vil spyrja hæst­virtan ráð­herra hvort ekki standi til að hækka atvinnu­leys­is­bætur a.m.k. að lág­marks­launum sem nú eru, sam­kvæmt samn­ingum Eflingar, 335.000 kr.,“ sagði Oddný.

Bjarni svar­aði spurn­ing­unni ekki beint en lagði áherslu á að aðgerðir rík­is­stjórn­ar­innar mið­uðu að því að koma í veg atvinnu­leysi frekar en að bæta hag þeirra sem missa vinn­una. „Okkar aðgerðir á þessu stigi máls snúa að því að forða þeirri bylgju atvinnu­leys­is­mála sem var fyr­ir­séð og við erum, í stað­inn fyrir að taka inn á atvinnu­leys­is­skrána og hækka bæt­urnar þar, hrein­lega að taka að okkur að standa undir stórum hluta launa­greiðslna fólks í reynd sem ella hefði orðið atvinnu­laust,“ sagði Bjarni. 

Guð­mundur Ingi Krist­ins­son

Mynd: Alþingi

Guð­mundur Ingi úr Flokki fólks­ins sagð­ist hafa áhyggjur af stórum hópum eldri borg­ara og öryrkja sem fengi útborgað 221.438 kr. á mán­uði. „Ég spyr því hæstv. fjár­mála­ráð­herra: Er ekki kom­inn tími til að hjálpa þessum ein­stak­lingum, t.d. að sjá til þess að þeir borgi ekki útsvarið einn dag­inn og ríki og sveit­ar­fé­lög taki það á sig til að tryggja að þessir ein­stak­lingar eigi fyrir nauð­synjum?“ spurði hann. 

Bjarni svar­aði á þá leið að ekki væri væri vikið að umræddum málum í frum­varp­inu. „Hann spyr út í stöðu þeirra sem búa við einna bág­ust kjör í land­inu, en ekki er auð­séð að staða þeirra hafi tekið breyt­ingum í ein­hverjum grund­vall­ar­at­riðum vegna heims­far­ald­urs­ins þó að við verðum að huga að öllum í þessu sam­fé­lagi og að ekki sé hægt að úti­loka að nei­kvæð áhrif veirunnar snerti hvern og einn Íslend­ing. Ég tel hins vegar að það sem hátt­virtur þing­maður kemur inn á sé hluti af annarri og breið­ari umræðu um almanna­trygg­inga­kerfið. Ég gengst alveg við því að í þeim skrefum sem við erum núna að kynna, sem eru efna­hags­legar aðgerðir vegna útbreiðslu veirunnar, var ekki farið inn í bóta­kerfi almanna­trygg­inga.“

Guð­mundur Ingi sagð­ist ósam­mála ráð­herra. „Þetta snýst um að við verðum að átta okkur á því að þeir sem eru búnir að lifa lengi á 221.000 kr. útborgað eru við­kvæm­astir fyrir þess­ari veiru. Þetta er fólkið sem hefur ekki getað veitt sér almenni­legan mat. Það vita allir að það er erfitt að lifa ein­göngu á hrís­grjónum og hafra­graut. Þetta fólk kaupir sér ekki lýsi, vítamín og annað sem það þarf nauð­syn­lega á að halda. Það er búið að sýna fram á að það er fyr­ir­byggj­andi að taka inn lýsi, C-vítamín og D-vítamín. Þetta fólk hefur ekki efni á þessu. Það hefur rétt efni á að halda hús­næði og síðan fer það til hjálp­ar­stofn­ana eftir mat. Þetta er fólkið sem þarf á hjálp að halda og við eigum að hjálpa því alveg eins og öllum hinum.“ Bjarni tók undir að þetta væri við­kvæmur hópur og almanna­trygg­inga­kerfið gegndi mik­il­vægu hlut­verki. Hins vegar væri þetta önnur umræða heldur en nú ætti sér stað, um aðgerðir til að mæta efna­hags­legum áhrifum kór­óna­veirunnar.