Jón Steindór Valdi­mars­son, þing­maður Við­reisnar, og Guð­mundur Andri Thorsson, þing­maður Sam­fylk­ingar,  vilja að Alþingi hafni frum­varpi um laga­breyt­ingar vegna við­bót­ar­samn­ings rík­is­ins og þjóð­kirkj­unnar. Telja þeir að vegna áfram­hald­andi fækk­unar í þjóð­kirkj­unni muni samn­ing­ur­inn tryggja henni hærri greiðslur en ef engu væri breytt. Fulltrúi Pírata vill einnig að frum­varp­inu verði hafnað.

Samn­ing­ur­inn tryggir greiðslur úr rík­is­sjóði til þjóð­kirkj­unnar næstu 15 ár hið minnsta. Samkvæmt samn­ingnum mun íslenska ríkið greiða árlega rúma 2,7 millj­arða króna til þjóð­kirkj­unnar og tekur upp­hæðin breyt­ingum í sam­ræmi við verð­lag og kjara­samn­inga BHM. Samn­ing­ur­inn hefur ekki áhrif á aðrar greiðslur til þjóð­kirkj­unnar sem lög kveða á um og er óháður öðrum tekjum sem þjóð­kirkjan aflar sér.

Fyrir Alþingi liggur nú frum­varp þess efnis að breyta lögum í sam­ræmi við ákvæði samn­ings­ins. Í áliti minni­hluta alls­herjar- og mennta­mála­nefndar leggja Jón Steindór og Guð­mundur Andri til að frum­varpið verði ekki sam­þykkt. „Við­bót­ar­samn­ing­ur­inn var und­ir­rit­aður af þremur ráð­herrum, biskup Íslands og for­seta kirkju­þings og var hvorki bor­inn undir Alþingi til sam­þykktar né synj­unar,“ skrifa þeir í nefnd­ar­á­liti. „Alþingi er þannig ekki ætluð önnur aðkoma að gerð við­bót­ar­samn­ings­ins en að tryggja að þær laga­breyt­ingar sem leiði af samn­ingnum nái fram ganga. Hins vegar bendir 1. minni hluti á að verði frum­varpið ekki að lögum væru for­sendur samn­ings­ins brostnar og hann tæki ekki gildi. Enn fremur telur 1. minni hluti til­efni til að árétta að það er Alþingi sem fer með fjár­veit­inga­valdið og verður því að telja afar óheppi­legt að þingið hafi ekki fengið tæki­færi til að koma að til­urð samn­ings sem varðar svo mikla fjár­hags­lega hags­muni til svo langs tíma.“

„[V]erði frum­varpið ekki að lögum væru for­sendur samn­ings­ins brostnar og hann tæki ekki gildi“

Þing­menn­irnir segja að með samn­ingnum séu gerðar grund­vall­ar­breyt­ingar frá fyrra sam­komu­lagi milli aðil­anna. „Fallið er frá því, m.a. að miða fram­lag rík­is­ins við fjölda bisk­upa, pró­fasta, presta og ann­arra starfs­manna þjóð­kirkj­unnar og auk þess er afnumin teng­ing fram­lags rík­is­ins við fjölgun eða fækkun með­lima þjóð­kirkj­unnar. Í ljósi þess að með­limum þjóð­kirkj­unnar hefur fækkað stöðugt á und­an­förnum ára­tug og útlit er fyrir að sú þróun muni halda áfram og starfs­mönnum muni fækka sam­hliða hlýtur að telj­ast lík­legt að afnám teng­ingar fram­lags við fjölda með­lima og starfs­manna feli í sér breyt­ingar sem að öllum lík­indum muni leiða til hærri útgjalda rík­is­sjóðs en ella.“

Leggja þeir því til að frum­varpið verði ekki sam­þykkt og vísa í þings­á­lykt­un­ar­til­lögu frá 11 þing­mönnum úr fjórum þing­flokkum um fullan aðskilnað ríkis og kirkju, sem nú liggur fyrir Alþingi. „1. minni hluti styður fullan aðskilnað ríkis og kirkju, þ.e. fjár­hags­legan og laga­legan, og telur að margt í frum­varp­inu og vilja­yf­ir­lýs­ingu við­bót­ar­samn­ings­ins stuðli að slíkum aðskiln­aði en telur fram­an­greinda ágalla á við­bót­ar­samn­ingnum svo veiga­mikla að 1. minni hluti geti ekki stutt frum­varpið og þar með á óbeinan hátt við­bót­ar­samn­ing íslenska rík­is­ins og þjóð­kirkj­unnar,“ skrifa þing­menn­irnir.

Helgi Hrafn Gunn­ars­son, full­trúi Pírata í nefnd­inni, skil­aði einnig inn áliti þar sem hann mælti með því að frum­varpið yrði ekki sam­þykkt og lýsti yfir stuðn­ingi við aðskilnað. „Það er mat 2. minni hluta að með und­ir­ritun við­bót­ar­samn­ings­ins sé rík­is­stjórnin að gæta hags­muna þjóð­kirkj­unnar fremur en skatt­greið­enda en eðli­legra væri að samn­ings­mark­mið hennar væri að gera greiðsl­urnar sem samið var um með kirkju­jarð­ar­sam­komu­lag­inu end­an­legar. Það skýtur skökku við að ríkið skuli þurfa standa straum af gagn­gjaldi um ófyr­ir­séða fram­tíð fyrir eignir sem ríkið hefur þegar fengið afhentar og greitt gjald fyrir í rúma tvo ára­tugi,“ segir í áliti Helga Hrafns.