Bjarni Ben: Óheppilegt að það sé óvissa uppi

„Það er óheppi­legt að það sé óvissa uppi, en það er íslenskra dóm­stóla að skera úr um þetta álita­efni. Fyrr en sú nið­ur­staða liggur fyrir er ekki hægt að segja til um hver áhrif verða á fjár­mála­mark­aði,“ segir Bjarni Bene­dikts­son, fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra, um niðu­stöðu EFTA-dóm­stóls­ins frá því í morgun, en hann komst að því að ekki sé heim­ilt að miða við 0 pró­sent verð­bólgu við útreikn­ing á heild­ar­lán­töku­kostn­aði ef verð­bólgan er hærri eða lægri en sú tala. Dóm­stóll­inn var beð­inn um að gefa ráð­gef­andi álit í máli Sævars Jóns Gunn­ars­sonar gegn Lands­bank­anum, sem höfðað hafði verið vegna verð­tryggðs neyt­enda­láns sem Sævar tók haustið 2008.

Í nið­ur­stöð­unni segir skýr­lega að það sé lands­dóm­stóls að meta hvaða áhrif það hafi að gefa rangar upp­ýs­ingar um heild­ar­lán­töku­kostnað og hvaða úrræðum sé hægt að beita til að bæta fyrir þær upp­lýs­ingar.

Bjarni sagði í sam­tali við Kjarnann að Fjár­mála­eft­ir­litið væri búið að vinna ákveðna und­ir­bún­ings­vinnu, þar á meðal teikna upp sviðs­myndir út frá gefnum nið­ur­stöðum dóm­stóla um hver áhrifin gætu orðið á fjár­mála­mark­aði. Hann sagði ekki tíma­bært að tjá sig um þessar sviðs­myndir eða gera þær opin­berar á þessar stundu. „Dóm­stólar eiga síð­asta orðið um þetta álita­mál. Íslenska ríkið er ekki aðili í þessu máli, og því er það ekki þess að óska eftir flýti­með­ferð. Það er þá frekar Lands­bank­inn sem gæti gert það,“ sagði Bjarni.

Eins og fram kom í frétta­skýr­ingu á vef Kjarnans í dag, þá gæti þessi nið­ur­staða haft víð­tæk áhrif á íslenskt sam­fé­lag. Hæsti­réttur Íslands hefur nú tvo val­kosti: annað hvort horfir hann til fyrstu máls­greinar 14. greinar gömlu lag­anna um neyt­enda­mál. Þá verða öll verð­tryggð neyt­enda­lán ólög­mæt og verð­bætur vegna þeirra þarf þá vænt­an­lega að end­ur­greiða. Það þýðir að lán­veit­endur þurfa að borga til baka allar verð­bætur vegna fast­eigna­lána, bíla­lána, yfir­drátta og ann­arra verð­tryggðra neyt­enda­lána sem tekin hafa verið frá því að til­skipun Evr­ópu­sam­bands­ins var inn­leidd. Hæsti­réttur getur líka horft til þriðju máls­greinar sömu laga og kom­ist að þeirri nið­ur­stöðu að verð­tryggð lán séu ekki ólög­mæt.