Nemendafélög MR mótmæla styttingu framhaldsskólanáms

Stjórnir nem­enda­fé­laga Mennta­skól­ans í Reykja­vík, það er Skóla­fé­lags­ins og Fram­tíð­ar­innar, hafa sent Illuga Gunn­ars­syni, mennta- og menn­ing­ar­mála­ráð­herra, opið bréf þar sem áformum hans um stytt­ingu náms í fram­halds­skólum er mót­mælt. Bréfið hefur sömu­leiðis verið sent til nefnd­ar­manna og mennta­mála­nefndar Alþingis. Bréfið má lesa hér að neðan.

Opið bréf til menntamálaráðherra

Ekki verður séð hvernig stytt­ing­ar­á­form ráð­herra eigi fram að ganga án þess að auka álag og skerða und­ir­bún­ing fram­halds­skóla­nema fyrir háskóla­nám. Ef kenna á fjög­urra ára náms­efni á þremur árum hefur það í för með sér stór­aukið álag á nem­endur en það er nú þegar umtals­vert. Álag í námi hefur t.d. verið nefnt sem ein aðal­á­stæða brott­hvarfs úr fram­halds­skólum. Það er mikil þver­sögn hjá ráð­herra að ætla sér að auka álag á nem­endur og minnka brott­hvarf, sem vissu­lega er stórt vanda­mál, á sama tíma. Aukið námsá­lag leiðir til þess að nem­endur hafa minni tíma til að sinna öðrum þáttum s.s. tón­list­ar­námi, íþróttum og félags­lífi, en þessir þættir eru mjög mik­il­vægir í lífi fram­halds­skóla­nema. Samkvæmt áður­nefndri Hvítbók var atvinnu­þátt­taka ungs fólks á aldr­inum 18-24 ára rétt rúm 70% á fyrsta árs­fjórð­ungi árs­ins 2013. Því er ljóst að hátt hlut­fall nem­enda vinnur með námi en aukið álag kemur sér sér­stak­lega illa fyrir þá ein­stak­linga.

Sé ætl­unin ekki að dreifa nám­inu yfir þrjú ár í stað fjög­urra heldur stytta nám nem­enda sem nemur einu ári er ljóst að nem­endur munu koma verr und­ir­búnir í háskóla en áður. Það getur varla verið mark­mið ráð­herra, eða hvað? Háskólar á Íslandi eru þegar farnir að bregð­ast við þessum nýju aðstæðum með því að leggja fyrir inn­töku­próf, t.d. í hag­fræði og lög­fræði.

[quote font="0" align="right"]"Þeir sem standa sig vel í námi eru þar látnir bíða eftir þeim sem ekki eiga eins auð­velt með að læra. Við teljum að auð­velt sé að auka sveigj­an­leika í grunn­skóla­kerf­inu og búa svo um hnút­ana að hægt verði að útskrif­ast á níu eða jafn­vel átta árum í stað tíu. Er ekki eðli­legra að meta nem­endur út frá náms­getu og þroska í stað ald­urs?"[/quote]

Stytting heild­ar­náms­tíma til stúd­ents­prófs er í sjálfu sér ekki slæm hug­mynd. Stað­reyndin er sú að skv. núver­andi kerfi eru íslensk ung­menni að jafn­aði um 14 ár að útskrif­ast með stúd­ents­próf en í flestum þeim löndum, sem við viljum bera okkur saman, við er þessi tími 13 ár. Stytting fram­halds­skól­ans er hins vegar ekki rétta leiðin til að ná sam­an­burð­ar­löndum okkar hvað náms­tíma varðar. Nánast ekk­ert hefur verið rætt um stytt­ingu grunn­skól­ans. Eins og staðan er nú eru allir skyld­aðir til að vera tíu ár í grunn­skóla. Þeir sem standa sig vel í námi eru þar látnir bíða eftir þeim sem ekki eiga eins auð­velt með að læra. Við teljum að auð­velt sé að auka sveigj­an­leika í grunn­skóla­kerf­inu og búa svo um hnút­ana að hægt verði að útskrif­ast á níu eða jafn­vel átta árum í stað tíu. Er ekki eðli­legra að meta nem­endur út frá náms­getu og þroska í stað ald­urs? Tíu ára grunn­skóla­nám á að standa þeim til boða sem það þurfa, en jafn­framt á að koma til móts við þá sem geta lokið því fyrr. Þannig yrði dregið úr lík­unum á upp­söfn­uðum náms­leiða og spornað við brott­hvarfi.

Með því að stytta alla fram­halds­skóla er val­frelsi nem­enda veru­lega skert. Í núver­andi kerfi hafa nem­endur val og geta útskrif­ast á þremur, þremur og hálfu eða fjórum árum. Nemendur eiga að hafa þetta val. Sé það vilji ung­mennis að fara hraðar í gegnum fram­halds­skól­ann ætti við­kom­andi að geta valið að fara í skóla þar sem boðið er upp á nám til stúd­ents­prófs á þremur árum. Á sama hátt ætti við­kom­andi að geta valið um skóla þar sem boðið er upp á nám til stúd­ents­prófs á fjórum árum.

Í ljósi þessa skorum við á ráð­herr­ann að end­ur­skoða, í fullri alvöru, ákvörðun sína um að stytta nám í öllum fram­halds­skólum lands­ins. Við teljum að hags­munir nem­enda ráði ekki för í þessu máli og að aðrar og betri leiðir séu færar til að ná þeim mark­miðum sem sett hafa verið.