Vilja lækka eða afnema erfðafjárskatt – fyrirframgreiddur arfur liður í að leysa húsnæðisvanda unga fólksins

Sjö þing­menn Sjálf­stæð­is­flokks­ins telja fulla ástæðu til að stefna að lækkun eða afnámi erfða­fjár­skatts. Þetta kemur fram í grein­ar­gerð frum­varps sem Teitur Björn Ein­ars­son, Áslaug Arna Sig­ur­björns­dóttir, Ásmundur Frið­riks­son, Njáll Trausti Frið­berts­son, Val­gerður Gunn­ars­dóttir, Vil­hjálmur Árnason og Vil­hjálmur Bjarna­son lögðu fram á Alþingi í dag. 

Markmið frum­varps­ins er að lækka skatt­byrði þegar arfur er greiddur fyr­ir­fram og koma á sam­ræmi við greiðslu erfða­fjár­skatts vegna slita á dán­ar­búi og vegna fyr­ir­fram­greiðslu. Lagt er til að sér­stakt frí­tekju­mark, sem nú gildir aðeins í fyrra til­vik­inu og nemur fyrstu 1.500 þús­und krón­unum í skatt­stofn­inum, verði einnig látið gilda þegar arfur er fyr­ir­fram­greiddur. 

Skatturinn víða mun hærri en á Íslandi

Flutn­ings­menn taka sér­stak­lega fram að hugur þeirra standi til þess að skatt­pró­senta erfða­fjár­skatts lækki eða að skatt­ur­inn verði jafn­vel afnum­inn með öllu í fram­tíð­inni. „Í þessu frum­varpi er ekki lagt til að skatt­pró­senta erfða­fjár­skatts verði lækkuð eða erfða­fjár­skattur afnum­inn, þótt full ástæða væri til þess að stefna að því að mati flutn­ings­manna. Slík breyt­ing hefði nokkur áhrif á tekju­spá rík­is­fjár­mála­á­ætl­unar rík­is­stjórn­ar­innar og því eðli­legra að það yrði skoðað í því sam­hengi og sam­hliða öðrum tekju­ráð­stöf­unum í tengslum við fram­lagn­ingu fjár­laga­frum­varps,“ segir í grein­ar­gerð­inni. 

Erfða­fjár­skattar eru við lýði í flestum ríkjum OECD og víða mun hærri en á Íslandi. Hér er skatt­hlut­fallið aðeins 10 pró­sent meðan hlut­fallið er 40 pró­sent í Bret­landi og Banda­ríkj­unum. Frönsku hag­fræð­ing­arnir Thomas Piketty og Emmanuel Saezi færðu nýlega rök fyrir því í fræði­grein að hag­kvæm­asta skatt­hlut­fall (e. optimal tax rate) erfða­fjár­skatts væri á bil­inu 50 til 60 pró­sent og í skýrslu sem unnin var fyrir OECD árið 2012 er bent á að skatt­lagn­ing erfða­fjár og eigna sé síður til þess fallin að draga úr hag­vexti heldur en bein skatt­lagn­ing tekna. Þá hefur löngum verið litið til erfða­fjár­skatts sem mik­il­vægs verk­færis til að draga úr ójöfn­uði auðs og lífs­gæða.

Til móts við „erfiða stöðu ungs fólks á húsnæðismarkaði“

Flutn­ings­menn frum­varps­ins víkja sér­stak­lega að erf­iðri stöðu ungs fólks á hús­næð­is­mark­aði í grein­ar­gerð frum­varps­ins og bent á að fyr­ir­fram­greiddur arfur frá for­eldrum geti þar komið að góðum notum.

„Fyr­ir­fram­greiðsla arfs, hvort sem hún er lítil eða mikil, er ein­föld og eðli­leg leið fyrir ein­stak­linga til að koma fjár­munum til skyldu­erf­ingja eða erf­ingja sam­kvæmt erfða­skrá. Ástæðan fyrir því kann að vera marg­vís­leg. Til að mynda aðstoð af hálfu for­eldra við kaup á íbúð­ar­hús­næði eða til að leysa erfið fjár­hags­leg mál. Í þessu sam­bandi þarf ekki að fjöl­yrða um erf­iða stöðu ungs fólks á hús­næð­is­mark­aði um þessar mundir og getur eðli­legri hvati til fyr­ir­fram­greiðslu arfs skipt máli í því sam­bandi.“

Telja flutn­ings­menn að skatt­breyt­ingin muni engin veru­leg áhrif hafa á tekju­öflun rík­is­sjóðs, enda muni skap­ast hvatar til frek­ari fyr­ir­fram­greiðslu á arfi umfram það sem nú er, sem muni vega upp á móti áhrifum af lægri skatt­byrði fólks vegna frí­tekju­marks­ins.