Vigdís Hauks­dóttir, for­maður fjár­laga­nefndar, ótt­að­ist að Stein­grímur J. Sig­fús­son, fyrr­ver­andi fjár­mála­ráð­herra, sæi skýrsl­una um end­ur­reisn íslenska banka­kerf­is­ins áður en hún yrði birt opin­ber­lega. Þetta kemur fram í tölvu­pósti sem Vigdís virð­ist hafa sent fyrir mis­tök.

Mynd: Pressphotos

Í skýrsl­unni, sem unnin var af Vigdísi og Guðlaugi Þór Þórð­ar­syni, þing­manni Sjálf­stæð­is­flokks­ins, og kennd er við meiri­hluta fjár­laga­nefndar, eru settar fram alvar­legar ásak­anir gegn Stein­grími, emb­ætt­is­mönnum og sér­fræð­ingum sem tóku þátt í vinnu við end­ur­reisn íslenska banka­kerf­is­ins á síð­asta kjör­tíma­bili.

Stein­grímur er sak­aður um að hafa tekið hags­muni kröfu­hafa bank­anna fram yfir hags­muni íslensku þjóð­ar­innar. Hann fékk ekki tæki­færi til að verja sig gegn ásök­unum skýrslu­höf­unda eða greina frá sínum sjón­ar­miðum áður en skýrslan var kynnt á blaða­manna­fundi í fyrra­dag.

„Statement“ Vigdísar og Guðlaugs

Stund­inni barst tölvu­póstur frá Vigdísi Hauks­dóttur í gær sem virð­ist hafa verið sendur fyrir mis­tök. Stundin birtir póst­inn vegna þess að hann varpar ljósi á ein­beittan ásetn­ing for­manns fjár­laga­nefndar um að koma í veg fyrir að þeir sem eru ásak­aðir í skýrslu, sem kennd er við Alþingi, fái tæki­færi til að verja hendur sínar eða færa fram skýr­ingar, eins og hefð­bundið verk­lag við gerð rann­sókn­ar­skýrslna felur í sér.

Tölvu­póstur Vigdísar var sendur á blaða­mann Stund­ar­innar, Jóhann Pál Jóhanns­son, en virð­ist hafa verið ætl­aður Páli Jóhanni Pálssyni, full­trúa Fram­sókn­ar­flokks­ins í fjár­laga­nefnd. 

Í tölvu­póst­inum seg­ist Vigdís hafa verið „skít­hrædd“ um að Stein­grímur J. fengi skýrsl­una í hendur, en til allrar ham­ingju hafi „þingið“ haldið trún­aði. 

Vigdís segir jafn­framt að það hafi verið „statem­ent“ hjá henni og Guðlaugi Þór Þórð­ar­syni, vara­for­manni fjár­laga­nefndar, að leggja sjálf út fyrir kostn­að­inum vegna skýrsl­unnar.

Þá segir Vigdís að Oddný Harð­ar­dóttir, for­maður Sam­fylk­ing­ar­innar, hafi hlaupið á sig þegar hún „diss­aði íslensk­unni [sic] í skýrsl­unni“.

Þetta er í annað sinn í vik­unni sem Vigdís notar sögn­ina að „dissa“, en í við­tali við Harma­geddon á þriðju­dag sagði hún að Stein­grímur J. Sig­fús­son væri að „dissa eft­ir­lits­hlut­verk þings­ins“.  

„Ég var skíthrædd“

Forsagan er sú að Stundin sendi Vigdísi og Guðlaugi Þór Þórð­ar­syni, vara­for­manni nefnd­ar­innar, fyr­ir­spurn um til­urð skýrsl­unnar á mánu­dags­kvöld. Þar var eft­ir­far­andi spurn­inga spurt:

1. Hvers vegna hefur skýrslan ykkar ekki birst á vef Alþingis? 
2. Af hverju greidduð þið kostn­að­inn sjálf? 
3. Er skýrslan unnin á vegum fjár­laga­nefndar?
4. Hvers vegna eru ekki nöfn meiri­hluta nefnd­ar­manna við hana? 
5. Sam­þykkti meiri­hluti nefnd­ar­innar skýrsl­una? 
6. Hvaða utan­að­kom­andi sér­fræð­ingar komu að gerð hennar?
7. Var skýrslan próf­arka­lesin í sam­ræmi við það sem tíðkast þegar þing­nefndir skila af sér skýrslum? 

Svar Vigdísar barst í gær­kvöldi en þar ávarpar hún við­tak­anda sem Palla og gerir ráð fyrir því að hann sitji með henni í fjár­laga­nefnd:

Palli minn – ég er að fara í gegnum póst­inn minn og sá þá þennan póst frá þér – fyr­ir­gefðu hvað ég svara þér seint
Sko – ég sendi ykkur skýrluna og fylgi­skjölin á sunnu­dag­inn
Við tökum málið út á morgun – og gerum hana að þing­skjali með nöfn­unum okkar í meiri­hlut­anum á
Við vorum með ”statem­ent” með því að greiða kostn­að­inn sjálf – rann­sókn­ar­skýrslur Alþingis hafa hingað til kostað 500-700 millj­ónir
Þú varst búinn að greiða atkvæði með að vera með á henni
Því miður hljóp Oddný á sig í kvöld og diss­aði íslensk­unni í skýrsl­unni – en s.s. hún kom úr íslensku og inn­slátt­ar­villu­lestri s.l. mánu­dag (ég var skít­hrædd við að SJS myndi fá hana) – en þingið hélt trún­aði
Annars hlakka ég til að hitta þig á morgun J
Kv.

Mynd: Myndir af vef­síðum Fram­sókn­ar­flokks­ins og Sjálf­stæð­is­flokks­ins

Skýrslu­höf­undar hafa verið gagn­rýndir fyrir að gefa þeim sem skýrslan fjallar um, svo sem emb­ætt­is­mönnum og fyrr­ver­andi ráð­herrum á borð við Stein­grím J. Sig­fús­son, ekki færi á að tjá sig um ávirð­ing­arnar sem þar eru settar fram á hendur þeim.

Tölvu­póstur Vigdísar stað­festir að ekki aðeins voru sjón­ar­mið um and­mæla­rétt höfð að engu við gerð skýrsl­unnar heldur leit­að­ist for­maður fjár­laga­nefndar við að halda efn­is­at­riðum og ásök­unum sem fram koma í skýrsl­unni leyndum fyrir Stein­grími.

Eins og Stundin greindi frá í gær var skýrslan aldrei tekin á dag­skrá í fjár­laga­nefnd þrátt fyrir að hún sé sér­stak­lega kennd við „meiri­hluta fjár­laga­nefndar“. Þetta hafa nefnd­ar­menn stað­fest og stjórn­ar­and­stöðu­þing­menn gagn­rýnt. Jafn­framt hafa efn­is­tök og umbrot skýrsl­unnar verið höfð að háði og spotti á sam­fé­lags­miðlum eftir að hún birt­ist. 

Skjalið ber þess merki að vera ópróf­arka­lesið og byggir að miklu leyti á úrklippum eða skjá­skotum af gögnum sem þegar eru komin fram. Þá er orða­lag skýrsl­unnar afar frá­brugðið því sem tíðkast í þing­skjölum. Samkvæmt tölvu­pósti Vigdísar var skjalið samt lesið yfir af starfs­mönnum þings­ins. 

Bjarni Bene­dikts­son fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra

Mynd: Kristinn Magn­ús­son

Fjármálaráðherra ekki lesið skýrsluna

Bjarni Bene­dikts­son, fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra, gaf lítið fyrir vinnu Vigdísar og Guðlaugs Þórs í við­tali við frétta­stofu RÚV í dag. Haft var eftir honum að hann hefði ekki lesið skýrsl­una. Þá segir í frétt­inni:

„Bjarni vill ekki tjá sig um hvort að til­urð skýrsl­unnar sé óvenju­leg. Meiri­hluti fjár­laga­nefndar sé ábyrgur fyrir skýrsl­unni, en það ráð­ist af fram­hald­inu hversu óvenju­leg skýrslan sé, eins og  frek­ari umræðum um hana í fjár­laga­nefnd  og því hvort hún verði að þing­skjali“.

Meg­in­efni skýrsl­unnar er að stjórn­völd á tímum vinstri stjórn­ar­innar hafi tekið hags­muni kröfu­hafa fram yfir hags­muni þjóð­ar­innar með því að afhenda kröfu­höfum bank­ana. Bent hefur verið á að meðal þeirra sem studdu sömu leið eru Sig­mundur Davíð Gunn­laugs­son, for­maður Fram­sókn­ar­flokks­ins. Í sam­tali við Frétta­blaðið í febr­úar 2009 sagði Sig­mundur, þá eig­andi félags­ins Wintris á Bresku jóm­frú­areyj­unum, sem gerði kröfu upp um á 523 millj­ónir króna í þrotabú íslensku bank­ana, að besta leiðin til að skapa traust væri að afhenda erlendum kröfu­höfum hlut í bönk­unum.

Mynd: Pressphotos.biz/Geirix

„Að mínu mati er lang­besta leiðin að erlendir kröfu­hafar eign­ist hlut í bönk­un­um. Fyrir því eru nokkrar ástæð­ur, helst þær að með því öðl­ast banka­kerfið aukið traust - því miður er traust á íslenskum stjórn­völdum og banka­kerfi ákaf­lega lít­ið. Þá dregur það úr þeirri hættu að þau mis­tök sem voru gerð end­ur­taki sig. Ef bank­arnir fara í eigu erlendu kröfu­haf­anna þá hafa þeir ríka ástæðu til að bönk­unum gangi vel og halda þeim gang­andi. En til að þetta megi verða þarf að tryggja stöðu þeirra sem skulda bönk­unum að því leyti að ekki verði gengið að þeim og íslenskt efna­hags­líf lagt í rúst. Sé það tryggt þá er þetta besta leið­in.“

Vildi ekki gefa upp hverjir komu að gerð skýrslunnar

Á kynn­ing­ar­fundi vegna skýrsl­unnar neit­aði Vigdís að greina frá því hverjir hefðu komið að gerð skýrsl­unnar, aðrir en hún og Guð­laugur Þór, ásamt með­limum og starfs­mönnum fjár­laga­nefndar, en í kynn­ingu á henni kom fram að meiri­hluti fjár­laga­nefndar hefði „látið vinna skýrslu“ um einka­væð­ingu bank­anna hina síð­ari.

Vigdís og Guð­laugur greiddu sjálf 90 þús­und krónur fyrir gerð skýrsl­unnar, en Helgi Bern­ód­us­son, skrif­stofu­stjóri Alþingis, sagð­ist í sam­tali við Kjarnann ekki muna eftir for­dæmi fyrir því að þing­menn greiddu sjálfir kostn­að­inn við gerð skýrslna.

Ásakanir, sam­bæri­legar þeim sem birt­ast í skýrsl­unni, hafa ítrekað verið bornar til baka, meðal ann­ars af Brynjari Níels­syni, þing­manni Sjálf­stæð­is­flokks­ins, í skýrslu hans fyrir stjórn­skip­unar- og eft­ir­lits­nefnd Alþingis. Vigdís Hauks­dóttir hefur ekki enn svarað spurn­ingum Stund­ar­innar með öðrum hætti en hún gerir í bréf­inu sem ætlað var Páli Jóhanni Pálssyni.