Síðasta sunnu­dag fóru með­limir úr félag­inu Aktí­vegan að slát­ur­húsi SS á Selfossi og mót­mæltu þar í þriðja sinn í vetur. Sig­ur­björg Sæmunds­dóttir, vara­for­maður Aktí­vegan sam­tak­anna, segir að harka­leg við­brögð við aðgerðum þeirra bygg­ist á ótta fólks við breyt­ingar og að sam­tök­inn ætli að mót­mæla við slát­ur­húsið á hverjum ein­asta sunnu­degi á næst­unni.

Mótmæli hinna íslensku veg­ana eru að kanadískri fyr­ir­mynd, en í Toronto hafa aðgerð­ar­sinnar tekið upp á því að halda svokölluð „vigil“ eða vökur, til þess að sýna dýrum á leið til slátr­unar sam­stöðu. „Þetta er búið að breið­ast út um allan heim, þessi hug­mynd frá Toronto. Núna eru til Pig Save, Cow Save og Chicken Save, svo eitt­hvað sé að nefna,“ segir Sig­ur­björg.

„Maður getur rétt ímyndað sér hversu ömur­leg upp­lifun þetta sé fyrir dýrin.“

Upp úr aðgerð­unum í Kanada vakn­aði svo þessi hug­mynd íslensku veg­an­anna að sýna dýrum á Íslandi sam­stöðu. Segir hún við­bjóðs­legt að horfa upp á aðstæður dýr­anna á leið til slátr­unar. „Þessir bílar eru ógeðs­legir. Þetta eru yfir­leitt 3-5 hæðir af dýrum sem er troðið þarna inn. Svína­bíl­arnir eru mjög lok­aðir, ég held það séu bara nokkur loft­göt þarna uppi og það er við­bjóðs­leg lykt þarna inni. Maður getur rétt ímyndað sér hversu ömur­leg upp­lifun þetta sé fyrir dýrin.“

Lambs­höfuð á leið til svið­unar. Myndin er tekin í slát­ur­húsi SS.

Einnig segir hún erfitt að horfa upp á með­ferð starfs­mann­anna sem sjá um flutn­ing­ana á dýr­unum. „Þau eru að vinna vinnu sem er örugg­lega illa launuð eða eina vinnan sem þau geta fengið. Þau eru ekk­ert að sýna dýr­unum mikla virð­ingu þegar þau reka þau inn. Þau vilja bara drífa sig og klára sitt dags­verk.“

Vill lágmarks virðingu

Myndband sem hóp­ur­inn tók upp hefur vakið hörð við­brögð á frétta­miðlum. Þar sjást með­limir úr hópnum í miklu upp­námi yfir þeim atburðum sem þeir verða vitni að. Sig­ur­björg segir þessi við­brögð þó ekki koma sér neitt á óvart. „Við höfum alveg bara inni á okkar eigin síðu orðið fyrir alls­konar árásum. Fólk virð­ist koma þangað inn gagn­gert til þess að gera lítið úr mál­staðnum. Við bjugg­umst alveg við þessu, en kannski ekki svona miklu samt.“

Segir hún mynd­bandið ekki hafa verið klippt neitt og að þau hafi ákveðið að „hleypa því bara hráu út“ og að það geti hugs­an­lega útskýrt við­brögð fólks. „Fólk sem er ekki þar sem við erum, að sjá þessi dýr sem ein­stak­linga, skilur ekki alveg ungar stelpur eins og þær sem voru grát­andi. Þær fengu bara áfall og eru enn að jafna sig í dag, mörgum dögum seinna.“

Mynd­bandið sem með­limir Aktí­vegan tóku upp við SS á Selfossi hefur vakið mikla athygli. 

Finnst henni að fólk ætti að bera lág­marks­virð­ingu fyrir þess­ari upp­lifun fólks úr hópnum og að per­són­u­árás­irnar í kommenta­kerfum hafi farið algjör­lega yfir strikið. „Þetta eru stelpur í mennta­skóla sem eru þarna að berj­ast fyrir því sem þær trúa á. Þær sýna bara þær til­finn­ingar sem koma.“ 

„Það eru alltaf ein­hverjir sem verða hræddir og fara þá í vörn.“

Hún telur einnig að um varn­ar­við­brögð séu að ræða hjá fólki sem þolir illa gagn­rýni á sinn lífs­stíl. „Ég held að fólk sé bara almennt rosa­lega hrætt við breyt­ingar. Hrætt við að það komi ein­hver með ein­hverja hug­mynd sem stuðar það líf sem fólk hefur lifað. Sem fólk er alið upp við. Maður sér þetta með alla þá sem koma með nýjar hug­myndir, það eru alltaf ein­hverjir sem verða hræddir og fara þá í vörn.“

Áberandi við­brögð við aðgerðum þeirra voru gagn­rýni á fatnað með­lima Aktí­vegan, að þau væru með loð­feldi, í dún­úlpum og leð­ur­skóm. Sig­ur­björg segir að meiri­hluti fatn­að­ar­ins hafi alls ekki verið út dýra­af­urðum „og þó fólk verði vegan þá hendir það ekki öllum föt­unum sínum. Það er ekki verið að fók­usa á aðal­at­riðin þarna.“

Gagnrýni á með­limi Aktí­vegan gekk að miklu leiti út á að fötin þeirra inni­héldu dýra­af­urðir og að plöntur væru með til­finn­ingar.

Einnig var reynt að snúa á með­limi hóps­ins með því að halda því fram að plönt­urnar sem þeir borð­uðu hefðu líka til­finn­ingar. Sig­ur­björg segir það hins­vegar hafa verið afsannað. „Þær sýna við­brögð en þar sem þær eru ekki með tauga­kerfi eða horm­óna­kerfi þá meikar ekki sens að plöntur finni til, þótt þær sýni við­brögð. En þetta er lang­líf mýta og það er oft gripið í þetta hálm­strá.“ Einnig bendir hún á að þar sem dýrin borði gríð­ar­legt magn af plöntum séu kjöt­ætur með því að skaða plönt­urnar óbeint. „Þannig ef maður er plöntu­vinur þá ætti maður frekar að borða plönt­urnar heldur en dýrin.“

Fylgst með gripa­flutn­ingum Meðlimur úr Aktí­vegan fylgist með flutn­ing svína úr vöru­flutn­inga­bíl yfir í slát­ur­húsið.

Mynd: Heiða Helga­dóttir

Við­brögðin segir Sig­ur­björg að hafi þó ekki aðeins verið nei­kvæð. „Það er það sem skiptir máli, öll þessi komment skipta engu máli í sam­an­burði við það. Þetta fær kannski nokkrar mann­eskjur til að breyta sínum lífs­stíl. Ég veit alla­vega að það var ein sem komment­aði á Vegan Ísland að hún hafi ákveðið að breyta til eftir að hafa séð þetta vídjó. Og það er til­gang­ur­inn með þessu, að fá fólk til að hugsa.“ 

Næstu sunnu­daga munu svo alltaf verða ein­hverjir úr hópnum með mót­mæla­stöðu við SS á Selfossi. „Það er það sem þau gera úti í Kanada. En það er reyndar skemmti­legra veður þar,“ segir Sig­ur­björg og hlær.