„Vændi er starfs­grein sem ég óska engum að leið­ast út í,“ skrifar kona sem var í vændi í bréfi þar sem hún biðlar til Íslands­deildar Amnesty International að styðja ekki afglæpa­væð­ingu vændis. „Mig hryllir við þeirri til­hugsun að vændi verði gefið frjálst og kúnn­inn kom­ist aftur í rík­ari valda­stöðu eins og áður.“

Alþjóða­hreyf­ing Amnesty fundar í Dyflinni nú um helg­ina. Á fund­inum liggur fyrir til­laga um að Amnesty líti svo á að vændi eigi að gefa frjálst, að kaup, sala, milli­ganga um vændi og rekstur vænd­is­húsa verði látið óátalið. Í til­lögu Amnesty er áhersla lögð á að mann­rétt­indi fólks sem starfar í kyn­lífs­þjón­ustu séu varin, að bar­átta gegn man­sali og kyn­bundnu ofbeldi verði efld. Er því haldið fram að vís­bend­ingar séu um það að glæpa­væð­ing vændis sé lík­legri til að skaða þann sem starfar í kyn­lífs­þjón­ustu. Við­kom­andi sé í meiri hættu á að verða fyrir áreiti og ofbeldi auk þess sem rétt­indi þeirra á borð við trygg­inga- og líf­eyr­is­mál eru óvið­un­andi.

„Mér mjög svo nákom­inn aðili er starfs­maður í ykkar röðum.“

Skömm og kvíði 

Árlega leita á milli 35-50 ein­stak­lingar til Stíga­móta vegna afleið­inga klám­iðn­að­ar­ins, sam­kvæmt yfir­lýs­ingu kvenna­sam­taka sem sent var út fyrr í vik­unni. Þar kemur fram að afleið­ingar þeirra sem hafa verið í vændi séu sam­bæri­legar afleið­ingum kyn­ferð­is­of­beldis: „Skömm, kvíði, þung­lyndi, léleg sjálfs­mynd og sjálfs­vígs­hugs­anir, en á ýmsan hátt ýkt­ari.“

Kvenna­sam­tökin sendu því út ákall til Íslands­deild­ar­innar um að beita sér af alefli gegn til­lögu alþjóða­hreyf­ing­ar­innar. Að baki ákall­inu stóðu Stígamót, Kvenna­at­hvarfið, Kvenna­ráð­gjöf, Samtök kvenna af erlendum upp­runa, Kvenn­fé­laga­sam­band Íslands, Kven­rétt­inda­fé­lagið og Femínista­fé­lag Íslands. Var þeirra mein­ing sú að ef til­lagan yrði að veru­leika þá yrði dólgum og vændis­kaup­endum gefin frið­helgi en mann­rétt­indi kvenna í vændi fótum troðum. Það gengi þvert á þá mann­rétt­inda­bar­áttu sem Amnesty International hefur háð. „Frjáls sala á fólki sam­ræm­ist ekki okkar skil­grein­ingu á mann­rétt­indum. Þar að auki er nær ógjörn­ingur að skilja á milli vændis og mansals. Kaup­endur hafa ekki hug­mynd um hvort þær konur sem þeir kaupa, eru að selja sig af fúsum og frjálsum vilja eða þær eru gerðar út af man­selj­endum. Ef Amnesty vill upp­ræta man­sal, er mik­il­vægt að sam­tökin geri sér grein fyrir að það verður ekki gert nema með því að minnka eft­ir­spurn eftir vændi,“ segir í yfir­lýs­ingu frá sam­tök­unum.

Nýttu sér valdastöðu 

Konan sem biðlar nú til Amnesty International var í vændi á þeim tíma sem það var ólög­legt að selja vændi en ekki að kaupa það og segir að kúnn­arnir hafi nýtt sér valda­stöð­una til að svína á henni. „Þá helst í formi ógn­anna og ein­hvers­konar ofbeldis. Nýttu sér valda­stöðu sína til að svína á mér. Bless­un­ar­lega slapp ég við lík­am­legt ofbeldi en ég þarf ekk­ert að tíunda það kyn­ferð­is­lega ofbeldi sem átti sér stað með þess­ari iðju minni.“

Hún seg­ist geta tekið undir þá skil­grein­ingu að vændi sé nútíma­þræla­hald. „Þegar mann­eskja stundar vændi er hún að leyfa fólki að kaupa sér aðgang að sjálfri sér til eigin afnota. Eins er mann­eskja sem stundar vændi og hefur stundað vændi, því þetta eltir fólk, þræll for­tíð­ar­innar; þræll til­finn­inga sem verða aldrei afmáðar.“

Bréfið allt

Bréfið má lesa í heild sinni hér að neðan:

„Kæra Amnesty International á Íslandi,

eina ástæðan fyrir því að ég kem þessu bréfi ekki á ykkur undir eigin nafni er aðeins og ein­göngu vegna þess að mér mjög svo nákom­inn aðili er starfs­maður í ykkar röðum. Meðan ég hef ekki opnað á þetta við mína nán­ustu finnst mér ósann­gjarnt að starfs­mað­ur­inn ykkar fái að frétta af þessu í gegnum vinn­una sína og er ég sann­færð um að starfs­mað­ur­inn ykkar kunni að meta það við mig.