Svanur Kristjánsson, prófessor í stjórnmálafræði við Háskóla Íslands, sakar Össur Skarphéðinsson, fyrrverandi utanríkisráðherra, um að smala nýbúum og hælisleitendum á stuðningsmannalista Samfylkingarinnar í Reykjavík til að fá atkvæði þeirra í prófkjöri. 

Þá segist Helga Vala Helgadóttir, lögmaður og fyrrverandi formaður Samfylkingarfélagsins í Reykjavík, hafa orðið vitni að því í prófkjörum fyrir fjórum árum þegar erlendir borgarar staðfestu við túlk að þeim hefði verið lofaður ríkisborgararéttur gegn því að kjósa Össur.

Eins og Stundin greindi frá í gær hafa á annað hundrað innflytjenda verið skráð á svokallaðan stuðningsmannalista Samfylkingarinnar vegna prófkjara flokksins í Reykjavík. Þetta er um fimmtungur þeirra sem skráðir eru á lista „skráðra stuðningsmanna“ flokksins í Reykjavík, þeirra sem ekki eru félagsmenn en vilja geta kosið í prófkjörum. Um er að ræða fjölda fólks frá Austur-Evrópu, Afríku og Miðausturlöndum, þar á meðal fólk sem kom til Íslands sem hælisleitendur. 

Svanur kristjánsson stjórnmálafræðingur

Mynd: Háskóli Íslands

„Í Fréttablaðinu í dag mældist fylgi Samfylkingarinnar 7,5%. Verði vinnubrögð Össurar Skarphéðissonar við smölun nýbúa og hælisleitenda látin viðgangast mun fylgið minnka enn frekar. Þessi vinnbrögð skiluðu Össuri naumum sigri í síðasta prófkjöri og munu gera það aftur ef ekkert verður að gert,“ skrifar Svanur Kristjánsson á Facebook-síðu sinni. Þá fullyrðir Helga Vala Helgadóttir lögmaður á Facebook að fyrir fjórum árum hafi kjósendum í prófkjörum Samfylkingarinnar verið lofað að þeir gætu fengið ríkisborgararétt ef þeir styddu ákveðinn frambjóðanda. Þorvaldur Sverrisson markaðsstjóri segir á sinni Facebook-síðu að þetta sé á vitorði allra þeirra sem komið hafi nálægt prófkjörum Samfylkingarinnar.

Stundin hefur gert árangurslausar tilraunir til að ná tali af Össuri í dag, bæði í gsm-síma, í tölvupósti og á Facebook. Í frétt Vísis.is um málið kemur fram að hann vísi ásökunum Helgu Völu á bug í Facebook-skilaboðum til blaðamanns.

„Að sjálfsögðu ekki. Ég hef engum manni lofað slíku, hvorki víetnömskum né öðrum, og minnist þess ekki að hafa talað við mann af víetnömskum uppruna frá því 10 flóttamenn bjuggu á hæðinni fyrir neðan mig á Holtsgötunni,“ er haft eftir Össuri sem bendir á að sömu ásakanir hafi komið upp fyrir fjórum árum. „Af hverju ætti að þurfa stjórnmálamann til að gera víetnama að ríkisborgara? Hafi þeir dvalarleyfi hér á landi njóta þeir allra réttinda, og geta orðið ríkisborgarar einsog aðrir eftur tiltekna dvöl sk. einföldum reglum.“

Helga Vala Helgadóttir lögmaður

Mynd: Af vef Völvu lögmanna

Helga Vala segir í samtali við Stundina að þegar hún kom að prófkjöri flokksins fyrir fjórum árum hafi hún orðið vitni að því þegar nokkur fjöldi erlendra borgara staðfesti við túlk að þeim hefði verið lofaður ríkisborgararéttur gegn því að kjósa Össur Skarphéðinsson í prófkjöri Samfylkingarinnar. „Ég er ekki að segja að hann hafi lofað því persónulega, en það gerði það að minnsta kosti einhver sem vildi veg hans vel í því prófkjöri,“ segir hún. Fleiri viðmælendur staðfesta þetta en samkvæmt heimildum blaðsins héldu margir útlendinganna að kosningin hefði snúist um hvort opnað yrði portúgalskt sendiráð á Íslandi.

Fjörugar umræður fóru af stað eftir að frétt Stundarinnar birtist í gærkvöldi á lokuðum hópi Samfylkingarinnar á Facebook. „Er það eitthvað annað en orðrómur að um smölun hafi verið að ræða? Ömurlegt ef frambjóðendur eru að standa í slíku!“ skrifar Sigurður Hólm Gunnarsson, frambjóðandi í prófkjörinu í Reykjavík.

Sema Erla Serdar, sem býður sig fram í Kraganum, tekur í sama streng. „Ég þori að fullyrða að 120 innflytjendur taka ekki upp á því sjálfir - á einni viku - að skrá sig sem stuðningsmenn stjórnmálaflokks til þess að taka þátt í prófkjöri,“ skrifar hún. 

Þá segir Sema að ekki sé hægt að túlka fréttaflutning Stundarinnar öðruvísi en svo að kjörskrá Samfylkingarinnar sé komin í hendur blaðamanna. „Það eru trúnaðarupplýsingar og brot á persónuverndarlögum að láta slíkar upplýsingar af hendi,“ skrifar hún, en ekki eru allir sammála um þá lagatúlkun.

Samfylkingin Mynd tengist frétt ekki beint.

Helga Vala leggur einnig orð í belg á spjallinu og skrifar: „Ef þetta er eins og gert var fyrir fjórum árum (...) þá var fólki lofað öryggi á Íslandi í skiptum fyrir atkvæði í prófkjöri. Það kalla ég að níðast á fólki sem á um sárt að binda því það á ekki öryggi í því landi sem það vill búa og ekki í sínu heimaríki.“ 

Þá skrifar Rósa Guðrún Erlingsdóttir að í prófkjörinu 2013 hafi nákvæmlega sama staðan komið upp. Þetta sé ástæðan fyrir því að hún geti ekki hugsað sér að koma nálægt framkvæmd opins prófkjörs aftur. „Merkilegur skilningur á lýðræði að misnota fólk með þessum hætti,“ skrifar hún. 

Stundin hefur óskað eftir því að fá gefna upp tölu þeirra sem skráðir eru á stuðningsmannalista Samfylkingarinnar í Reykjavík. Samkvæmt áreiðanlegum heimildum blaðsins eru þetta um 570 manns. Þegar haft var samband við skrifstofu Samfylkingarinnar var blaðamanni bent á að senda Kristjáni Guy Burgess, framkvæmdastjóra flokksins, tölvupóst. Hann segist ekki geta gefið upp fjölda þeirra sem aðeins eru skráðir sem stuðningsmenn. Hins vegar séu 5780 á kjörskrá í Reykjavík. „Sú tala nær yfir bæði þá sem hafa skráð sig sem félaga og stuðningsmenn. Ekki eru gefnar upp sundurgreiningar eða tímasetningar á skráningum heldur unnið með þetta sem eina skrá,“ skrifar hann.