Hundrað þús­und börn eru föst í aust­ur­hluta borg­ar­innar Aleppo í Sýrlandi en engin neyð­ar­gögn hafa verið flutt þangað síðan 7. júlí síð­ast­lið­inn, þegar aðal­veg­inum þangað inn var lokað. Síðan 22. sept­em­ber hafa um 320 almennir borg­arar látið lífið í Aleppo, þar af eru um hund­rað börn. Sigríður Víðis Jóns­dóttir, kynn­ing­ar­stjóri og upp­lýs­inga­full­trúi hjá UNICEF á Íslandi, segir ástandið skelfi­legt. 

„Aust­ur­hluti borg­ar­innar hefur verið lok­aður af síðan 7. júlí þegar aðal­veg­inum þangað inn var lokað. Það er skelfi­legt. Sem betur fer var UNICEF búið að koma miklu magni af hjálp­ar­gögnum yfir áður, sem sam­starfs­að­ilar okkar hafa dreift síðan þá. Þetta eru til dæmis ýmis hjálp­ar­gögn til að veita neyð­ar­hjálp á heilsu­gæslu­stöðvum, með­höndla nið­ur­gangspestir og nota við fæð­ingar. Núna eru þessi hjálp­ar­gögn hins vegar á þrotum, okkur hefur ekki verið leyft að fara inn í aust­ur­hluta borg­ar­innar með ný hjálp­ar­gögn og stjórn­ar­her­inn heldur borg­ar­hlut­anum í her­kví og hefur staðið fyrir linnu­lausum loft­árásum. Um hund­rað börn hafa lát­ist þarna bara á nokkrum dögum,“ segir Sigríður. 

Stríðinu í Sýrlandi verður mót­mælt bæði á Akureyri og í Reykja­vík. Sýrlensk fjöl­skylda sem er frá Aleppo hóf mót­mælin um síð­ustu helgi á Akureyri, þar sem hún býr, og stendur nú til að end­ur­taka leik­inn. Mótmælt verður kl. 15 á Aust­ur­velli í Reykja­vík og kl 17 á Ráð­hús­torg­inu á Akureyri, en einnig verður mót­mælt víðar um heim um alla helg­ina.

Líkti ástandinu við sláturhús

„Fleiri en hund­rað þús­und börn í aust­ur­hluta Aleppo neyð­ast nú til að drekka mengað vatn, hvar sem þau finna það. Vatns­veitan sem sér aust­ur­hlut­anum fyrir hreinu vatni var eyðilögð í gríð­ar­lega hörðum árásum fyrir fimm dögum. UNICEF og sam­starfs­að­ilar vinna núna myrkr­anna á milli að því að gera við hana,“ bætir Sigríður við. 

Örygg­is­ráð Sam­ein­uðu þjóð­anna kom saman á fimmtu­dag vegna ástands­ins í Sýrlandi, en þá höfðu tveir spít­alar í Aleppo verið sprengdir í loft­árásum. Ban Ki-moon fram­kvæmda­stjóri Sam­ein­uðu þjóð­anna var myrkur í máli þegar hann ávarp­aði ráðið og sagði árás­irnar vera stríðs­glæpi. Hann benti á að í Aleppo væru börn sem hefðu misst útlimi í spreng­ing­unum og upp­lifa nú gríð­ar­legan sárs­auka en fá engin verkja­lyf. Þau fá sýk­ingu, þau þjást og svo deyja þau. Fólk getur hvergi flúið og stríðs­lok eru ekki í aug­sýn. „Ímyndið ykkur slát­ur­hús. Þetta er verra. Jafnvel slát­ur­hús eru mann­úð­legri,“ sagði hann. 

Næringarskortur og sjálfsvígstilraunir 

Samkvæmt Sigríði var UNICEF í Sýrlandi fyrir stríðið en er þar núna vítt og breitt um landið og verður þar eftir að stríð­inu lýkur. UNICEF rekur alls fimm skrif­stofur í Sýrlandi; í Damaskus, Aleppo, Homs, Qamishli og í Tartus. „Neyð­ar­að­gerðir UNICEF í Sýrlandi, Líbanon, Tyrk­landi, Jórdaníu og Írak eru þær stærstu sem UNICEF, Barna­hjálp Sam­ein­uðu þjóð­anna hefur nokkru sinni ráð­ist í. Við höfum hjálpað millj­ónum og aftur millj­ónum barna – meðal ann­ars með hjálp fólks hér á landi. Það er ómet­an­legt,“ segir Sigríður og minnir á að neyð­ar­söfnun UNICEF er enn í fullum gangi og hana má styðja með því að senda SMS-ið STOPP í núm­erið 1900. Hver skila­boð kosta 1900 krónur. 

Nýverið kom UNICEF hjálp­ar­gögnum til sýr­lensku fjalla­borg­ar­innar Madaya, sem einnig hefur verið undir umsátri. Í blogg­færslu eftir Mirna Yacoub, starfs­mann UNICEF í Sýrlandi, er aðstæðum barn­anna lýst. Mirna lýsir því þegar bílar Sam­ein­uðu þjóð­anna mættu á svæðið og börnin hlupu spennt með­fram bíla­lest­inni. Á heilsu­gæsl­unni tók Rajia læknir á móti íbúum. 

„Hver sjúk­ling­ur­inn á fætur öðrum var ski­maður af Rajia lækni, og allir deildu sínum sögum. For­eldrar barna sem gátu ekki lengur borðað því lík­ami þeirra þoldi ekki lengur ein­göngu hrís­grjón og baunir. Börn sem gátu ekki lengur gengið upp­rétt vegna D-vítamíns­skorts sem hefur valdið bein­kröm, og börn sem eru hætt að vaxa vegna skorts á nauð­syn­legum vítamínum. Ein móðir sýndi okkur pela barns­ins síns sem var fullur af hrís­grjóna­vatni - tút­tan svo mikið notuð að hún hafði verið saumuð saman. „Sjáið hvað ég þarf að gefa barn­inu mínu,“ sagði hún,“ skrifar Mirna. Þá segir hún lækn­ana á svæð­inu hafa sagt þeim frá tólf nýlegum sjálfs­vígstil­raunum, átta af þeim voru konur. „Lang­dregið umsát­urs­á­stand hefur ýtt fólki út af brún­inni - sumir sjá dauðan sem einu útgöngu­leið­ina. Heil­brigð­is­starfs­maður frá svæð­inu rak sög­urnar: fimm barna móðir sem fannst hún ekki lengur getað fætt og hugsað um börnin sín; fram­halds­skóla­nemi sem fékk ekki að yfir­gefa Madaya til að taka sam­ræmdu prófin; 21 árs nýgift kona sem hafði misst eig­in­mann sinn í átök­unum og fann ekki styrk­inn til þess að halda áfram ein; sextán ára gömul stúlka sem sá enga fram­tíð í hel­vít­inu í kringum hana.“

Hér má sjá mynd­band UNICEF frá því þegar hjálp­ar­gögnum var dreift í Madaya í sömu ferð:

 Íslendingar hafa safnað 50 milljónum

„Varðandi Aleppo, sem er svo mikið í umræð­unni núna, þá er UNICEF bæði með starfs­fólk og skrif­stofu þar,“ segir Sigríður. „Við erum einn stærsti veit­andi sjúkra­gagna og ann­arra nauð­synja fyrir sjúkra­hús í borg­inni. Við höfum ásamt sam­starfs­að­ilum okkar fylgst grannt með vannær­ingu barna í borg­inni og höfum til dæmis bara frá því í jan­úar kannað ástand 14 þús­und barna og veitt öllum þeim börnum með­ferð sem komið hefur í ljós að hafa verið vannærð. Við höfum gert það sama við sjö þús­und ófrískar konur og konur sem nýverið hafa átt börn.“ 

Neyð­ar­söfnun UNICEF hefur verið í gangi síðan í mars á þessu ári, þegar fimm ár voru liðin frá því að stríðið í Sýrlandi hófst. „Raunar höfum við meira og minna verið með neyð­ar­söfnun opna fyrir Sýrland síðan haustið 2012. Yfir 50 millj­ónir króna hafa safn­ast hér á landi síðan þá fyrir neyð­ar­að­gerðir UNICEF í Sýrlandi og nágranna­ríkj­unum. Á bak við þetta er fólk á öllum aldri og um allt land. Það er ynd­is­legt að finna þennan stuðn­ing,“ segir Sigríður. Þá bætir hún því við að heims­for­eldrar UNICEF hafi einnig stutt neyð­ar­að­gerð­inar í Sýrlandi og hér á landi eru yfir 25 þús­und heims­for­eldrar.