Jón Atli Bene­dikts­son, rektor Háskóla Íslands, segir að fjár­mála­á­ætlun rík­is­stjórn­ar­innar til næstu fimm ára valdi sér miklum von­brigðum og sam­ræm­ist ekki þeim fyr­ir­heitum sem gefin voru í kosn­inga­bar­áttu stjórn­mála­flokka síð­asta haust. 

„Í stuttu máli eru þetta mikil von­brigði og ekki í sam­ræmi við það sem sagt var af stjórn­ar­flokk­unum fyrir kosn­ingar,“ segir Jón Atli í sam­tali við Stundina.

Hann bendir á að í aðdrag­anda kosn­ing­anna hafi verið ein­hugur um að Ísland skyldi stefna að því að ná með­al­tali OECD-ríkj­anna á kjör­tíma­bil­inu hvað varðar fjár­fram­lög á hvern háskóla­nema. 

Mynd: Pressphotos

„Áætlunin er ekki í sam­ræmi við þetta og víðs fjarri stefnu Vísinda- og tækni­ráðs um að ná OECD með­al­tal­inu 2016 og Norð­ur­landa­með­al­tal­inu 2020,“ segir Jón Atli.

„Miðað við þessa áætlun og óbreyttan nem­enda­fjölda á háskóla­stig­inu munum við seint ná OECD með­al­tal­inu – sem ætti að jafn­aði ekki að vera mjög metn­að­ar­fullt mark­mið – og hvað þá Norð­ur­landa­með­al­tal­inu. Eina leiðin til að ná þessum með­al­tölum miðað við áætl­un­ina væri mjög mikil fækkun nem­enda á háskóla­stig­inu á Íslandi.“

Samkvæmt fjár­mála­á­ætlun rík­is­stjórn­ar­innar, sem Benedikt Jóhann­es­son fjár­mála­ráð­herra kynnti á föstu­dag, munu fram­lög hins opin­bera til háskóla­stigs­ins hækka úr tæpum 41,6 millj­örðum króna á árinu 2017 upp í ríf­lega 44 millj­arða króna á áætl­un­ar­tíma­bil­inu. Er þá kostn­aður vegna bygg­ing­ar­fram­kvæmda við Hús íslenskra fræða á árunum 2017 til 2021 með­tal­inn.

„Við teljum afar mis­vísandi og bein­línis rugl­andi að Hús íslenskra fræða sé í áætl­un­inni sett inn með fram­lögum til háskól­anna. Öll hækkun fram­laga í mála­flokki háskóla fer til bygg­ingar Húss íslenskra fræða fyrstu árin, þ.e. ekki er gert ráð fyrir hækkun fram­laga til háskól­anna fyrr en eftir að húsið hefur verið reist árið 2020. Þá munu losna um 700 millj­ónir króna og 1.500 millj­ónir árið 2021. Þetta þýðir að háskóla­stigið þarf að bíða í 4 ár eftir inn­spýt­ingu sem þó er mjög hóg­vær.“

Jón Atli segir að ef áætl­unin nái fram að ganga muni Háskóli Íslands og Íslend­ingar að öllum lík­indum missa stöðu sína í alþjóð­legum sam­an­burði háskóla. Jafn­framt sé ljóst að ekki verði unnt að ráð­ast í nauð­syn­lega upp­bygg­ingu á innviðum sem létu veru­lega á sjá í kjöl­far hruns­ins.

„Enn blasir sú stað­reynd við, og þessi áætlun breytir því ekki, að háskóla­stigið á Íslandi er veru­lega und­ir­fjár­magnað í öllum sam­an­burði við lönd sem við viljum helst bera okkur saman við.“